Afdeling advisering publiceert Voorjaarsrapportage begrotingstoezicht 2026
Nederland staat voor een combinatie van urgente en structurele uitdagingen, waaronder geopolitieke ontwikkelingen, vergrijzing en arbeidsmarktkrapte, de klimaat- en energietransitie, natuur- en stikstofproblematiek, woningnood, tekorten in zorg en onderwijs en problemen in de uitvoering van beleid. Deze opgaven worden zwaarder doordat de economische groei naar verwachting op middellange termijn lager dan 1% per jaar blijft, wat onvoldoende is om noodzakelijke investeringen te financieren zonder hogere belastingen of verslechtering van de overheidsfinanciën.
De Afdeling advisering van de Raad van State constateert in haar Voorjaarsrapportage begrotingstoezicht 2026 dat het kabinet deze structurele uitdagingen onderkent, maar waarschuwt dat de budgettaire ruimte beperkt is en scherpe politieke keuzes onvermijdelijk zijn.
Hoewel Nederland in 2025 en 2026 voldoet aan de Europese begrotingsnormen voor tekort en schuld, is de groei van de netto-uitgaven in de periode 2026–2028 volgens de Afdeling te hoog en niet verenigbaar met houdbare overheidsfinanciën.
Het door het kabinet ingediende budgettair-structurele plan bevat volgens de Afdeling enkele methodologische zwaktes en leidt op de middellange termijn tot risico’s voor de financiële stabiliteit. Daarnaast bestaat onduidelijkheid over hoe het kabinet omgaat met mogelijke conflicten tussen nationale en Europese begrotingsregels. De Afdeling adviseert vast te houden aan trendmatig begrotingsbeleid, meer aandacht te hebben voor uitvoerbaarheid, zorgvuldiger om te gaan met uitgavenkaders en te blijven letten op een evenwichtige verdeling van lasten.
De Voorjaarsnota 2026 leidt tot een verzwaring van de lasten met € 5,8 mld. in 2030, waarbij het grootste deel voor rekening komt van de lasten op (vroegere) arbeid, De Afdeling wijst erop dat deze maatregelen het verschil tussen de lastendruk op de factor arbeid (loon) ten opzichte van die op de factor kapitaal (vermogen) vergroten en dit kan zorgen voor verstoringen van het economisch systeem en het maatschappelijke draagvlak voor belastingen verminderen.
Bron: Raad van State