De Belastingdienst voldoet op veel onderdelen nog niet aan de privacywetgeving. Hoewel verbeteringen zichtbaar zijn, vindt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) het tempo waarin die worden doorgevoerd onvoldoende. Dat blijkt uit de eerste Staat van de gegevensbescherming bij de Belastingdienst, waarin de AP verslag doet van het geïntensiveerde toezicht dat sinds 2024 geldt.
De toezichthouder onderzocht twaalf onderdelen van de gegevensverwerking door de Belastingdienst. Op twee daarvan wordt inmiddels aan de wettelijke eisen voldaan: het melden van datalekken en het uitvoeren van gegevensbeschermingseffectbeoordelingen (DPIA’s). Ook op andere punten zijn verbeteringen aangekondigd. Zo moet het BSN eind 2026 uit het betalingskenmerk voor burgers zijn verdwenen en is het de bedoeling enkele problematische systemen uit gebruik te nemen.
Op tien van de twaalf onderzochte terreinen constateert de AP echter nog tekortkomingen. Onder meer de inzet en onderbouwing van selectiealgoritmes roept zorgen op. Ook kan de Belastingdienst niet steeds aantonen dat bij geautomatiseerde besluitvorming, waar de wet dat vereist, daadwerkelijk menselijke tussenkomst plaatsvindt. Daarnaast zijn er problemen met de beveiliging van persoonsgegevens en met het functioneren van de interne privacyorganisatie.
Volgens de AP wegen deze tekortkomingen zwaar omdat de Belastingdienst op grote schaal, en vaak gevoelige, persoonsgegevens verwerkt. De dienst wijst voor de trage voortgang onder meer op verouderde IT-systemen en op de noodzaak om prioriteiten af te wegen tegen nieuwe beleidswensen. De AP vindt dat gegevensbescherming daarin een zwaarder gewicht moet krijgen en sluit niet uit dat daarvoor extra investeringen in de IT noodzakelijk zijn.
Aanleiding voor het aangescherpte toezicht waren de vele sancties die de Belastingdienst tussen 2019 en 2022 kreeg opgelegd. Omdat structurele verbetering uitbleef, intensiveerde de AP in 2024 haar toezicht. Dat traject loopt vooralsnog tot medio 2029. In januari 2028 volgt een nieuwe stand van zaken.
Bron: AP