Een centrale bevinding is dat de wijze waarop rechters een zitting vormgeven van belang is voor de ervaren procedurele rechtvaardigheid. Procespartijen blijken meer vertrouwen te hebben in de rechtspraak wanneer zij de gelegenheid krijgen hun standpunt toe te lichten en zich gehoord en respectvol behandeld voelen. Rechters beschikken hierbij over aanzienlijke discretionaire ruimte, omdat er relatief weinig formele regels bestaan voor de interactie met partijen tijdens zittingen.

Volgens Doornbos stelt deze vrijheid rechters in staat maatwerk te leveren. Zij stemmen hun werkwijze af op de aard van het conflict, de belangen van betrokkenen en de maatschappelijke gevolgen van een uitspraak. In sommige gevallen zoeken rechters actief naar juridisch houdbare oplossingen die negatieve sociale effecten kunnen beperken, zonder daarbij de grenzen van het recht te overschrijden.

Het onderzoek laat daarnaast zien dat rechters doorgaans aandacht besteden aan communicatie en bejegening in de rechtszaal. Zij verduidelijken procedures, creëren ruimte voor vragen en onderhouden direct contact met procespartijen. Hoewel individuele verschillen tussen rechters blijven bestaan, lijken inzichten uit onderzoek naar procedurele rechtvaardigheid steeds breder te zijn geïntegreerd in de rechterlijke praktijk. 

De bevindingen ondersteunen de conclusie dat Nederlandse rechters in civiele zaken over het algemeen niet losstaan van maatschappelijke problematiek. Integendeel, zij worden in hun dagelijkse werk geconfronteerd met uiteenlopende sociale kwesties, zoals woningnood en schuldenproblematiek. Daarmee suggereert het onderzoek dat de reguliere rechtspraak reeds in belangrijke mate gericht is op mensgerichte en maatschappelijk effectieve geschilbeslechting.

Bron: Universiteit van Amsterdam