De begroting van het ministerie van Justitie en Veiligheid voor 2027 laat een duidelijke verschuiving zien naar meer investeringen in veiligheid, rechtsstaat, ondermijningsbestrijding en nationale weerbaarheid. Met een totale begroting van bijna € 19,9 miljard kiest het kabinet ervoor om extra middelen vrij te maken voor de politie, het gevangeniswezen, cyberveiligheid, de aanpak van georganiseerde criminaliteit en de versterking van de rechtspraak. Tegelijkertijd worden bezuinigingen vooral gezocht in de bedrijfsvoering van de rijksoverheid, subsidies en ondersteunende departementale taken.
De politie is een van de belangrijkste prioriteiten binnen de begroting. Het kabinet investeert in meer wijkagenten, een grotere zichtbaarheid van de politie in buurten en wijken, een versterking van de aanpak van online criminaliteit en online seksuele misdrijven en een uitbreiding van de capaciteit van de Mobiele Eenheid. Ook wordt geïnvesteerd in de bestrijding van hybride dreigingen en in de implementatie van nieuwe Europese regelgeving. De extra middelen lopen op tot circa € 462 miljoen structureel vanaf 2030.
Ook het gevangeniswezen krijgt aanzienlijk meer middelen. Door de toenemende druk op de celcapaciteit en het verwachte tekort aan gevangenis- en TBS-plaatsen investeert het kabinet in uitbreiding en renovatie van justitiële inrichtingen. Hiervoor wordt in 2027 € 75 miljoen extra beschikbaar gesteld, oplopend naar € 100 miljoen structureel vanaf 2028. Deze middelen worden ingezet voor extra celcapaciteit, uitbreiding van de TBS-sector, het actieplan Ruimte voor Recht en de verbetering van de personele bezetting binnen de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI).
Een andere belangrijke ontwikkeling is de groeiende aandacht voor cyberveiligheid. Er wordt geïnvesteerd in maatregelen zoals het Anti-Phishing Shield, de versterking van het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC), de aanpak van malafide hostingbedrijven en de implementatie van Europese cyberregelgeving. Ook politie en Openbaar Ministerie krijgen extra middelen om cybercriminelen effectiever te kunnen opsporen en vervolgen.
De aanpak van georganiseerde en ondermijnende criminaliteit blijft een speerpunt. De overheid investeert verder in de aanpak van drugssmokkel via de Nederlandse zeehavens en Schiphol, de versterking van de Regional Information and Expertise Centres (RIEC's), de bestrijding van criminele geldstromen en de internationale samenwerking tegen georganiseerde misdaad. Daarbij blijft het programma Preventie met Gezag een belangrijke pijler. Voor dit programma, dat erop gericht is te voorkomen dat jongeren in de georganiseerde criminaliteit terechtkomen, is in 2027 ruim € 100 miljoen beschikbaar.
Ook de bescherming van kwetsbare groepen krijgt meer aandacht. Het kabinet investeert extra in de aanpak van femicide, huiselijk geweld en kindermishandeling. Daarnaast wordt jaarlijks € 15 miljoen beschikbaar gesteld voor het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming en € 5 miljoen voor een pilot met crisisteams kindveiligheid. Hiermee wil het kabinet de bescherming van kinderen en gezinnen verbeteren en sneller kunnen ingrijpen bij onveilige situaties.
Op het terrein van de rechtsstaat wordt eveneens geïnvesteerd. De bijdrage aan de Raad voor de rechtspraak wordt verhoogd en er komt structureel € 10 miljoen extra beschikbaar voor de sociale advocatuur. Daarnaast wordt gewerkt aan het Deltaplan Strafrechtketen om doorlooptijden te verkorten en achterstanden in de strafrechtsketen terug te dringen. Daarmee moet de toegang tot het recht verbeteren en moeten slachtoffers sneller duidelijkheid krijgen over hun zaak.
Daartegenover staan enkele bezuinigingen. Deze raken in hoofdzaak niet de uitvoering, maar vooral de bedrijfsvoering van de rijksoverheid. Via een rijksbrede efficiencytaakstelling moet JenV vanaf 2027 oplopend besparen op apparaatsuitgaven. Deze taakstelling groeit van € 4,3 miljoen in 2027 naar ruim € 22 miljoen in 2030. Daarnaast wordt via het programma Slagvaardige Overheid een aanvullende besparing opgelegd die vanaf 2030 oploopt tot circa € 64 miljoen per jaar. Deze bezuinigingen slaan vooral neer bij ondersteunende diensten en het kerndepartement. De politie, het Openbaar Ministerie, DJI, de rechtspraak en de sociale rechtsbijstand zijn grotendeels uitgezonderd van deze taakstellingen.
Verder wordt een subsidietaakstelling doorgevoerd van ongeveer € 1,7 miljoen per jaar. Ook enkele organisaties krijgen meerjarig een lager budget. Zo daalt de bijdrage aan de Autoriteit Persoonsgegevens in de komende jaren en neemt ook het budget van de Raad voor de Kinderbescherming geleidelijk af.
Bron: Rijksoverheid