FIU‑Nederland laat in het jaaroverzicht 2025 zien dat criminele geldstromen zich steeds geraffineerder ontwikkelen en moeilijker te doorgronden zijn. Waar vroeger vaak sprake was van relatief eenvoudige constructies, maken criminelen nu gebruik van complexe netwerken waarin verschillende methodes met elkaar worden gecombineerd. Zo spelen derdenbetalingen een belangrijke rol: hierbij betaalt niet de daadwerkelijke afnemer voor goederen of diensten, maar een andere partij. Dit maakt het lastig om de herkomst van geld en de betrokken partijen goed in beeld te krijgen. In 2025 leidde een analyse van dit soort transacties al tot tweeduizend verdachte meldingen, met een gezamenlijke waarde van circa 300 miljoen euro. Daardoor kunnen ook bonafide ondernemers onbewust onderdeel worden van witwaspraktijken.
Deze constructies staan zelden op zichzelf. Vaak worden derdenbetalingen gecombineerd met het gebruik van katvangers en misbruik van rechtspersonen, waarbij bedrijven op naam staan van stromannen terwijl criminelen feitelijk de controle hebben. Dergelijke verweven structuren komen ook terug bij vormen van zorgfraude, waar fraudeurs valse facturen indienen, belasting ontwijken en illegale inkomsten gebruiken om arbeidskrachten contant te betalen. Dit onderstreept dat financiële criminaliteit vooral bestaat uit samenhangende netwerken van activiteiten, in plaats van losse incidenten.
Daarnaast blijft cryptovaluta een belangrijk hulpmiddel voor criminelen. Digitale valuta worden ingezet om opbrengsten van fraude of andere illegale activiteiten weg te sluizen en om te zetten, waarna het geld via internationale platforms weer terugvloeit in het reguliere financiële systeem. Hoewel nieuwe Europese regelgeving (MiCAR) de sector strenger en uniformer maakt, heeft dit ook gevolgen voor de meldplicht, waardoor niet alle cryptodienstverleners nog onder de Nederlandse verplichtingen vallen. Tegelijkertijd blijft crypto breed inzetbaar binnen uiteenlopende vormen van criminaliteit, variërend van oplichting en drugshandel tot ondergronds bankieren.
De cijfers illustreren de omvang van het probleem: in 2025 ontving FIU‑Nederland meer dan drie miljoen meldingen van ongebruikelijke transacties, waarvan er uiteindelijk 92.000 als verdacht zijn aangemerkt. Deze meldingen vormen de basis voor verdere analyse en opsporing. Volgens FIU‑Nederland vraagt de voortdurende innovatie van criminelen om een nauwe samenwerking tussen publieke en private partijen, waarbij niet alleen individuele signalen, maar vooral bredere patronen en systemen centraal staan in de aanpak van witwassen en terrorismefinanciering.
Bron: FIU-Nederland