Wetsvoorstel (15-09-2026) tot wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001, de Wet op de loonbelasting 1964 en enige andere wetten inzake de belastingheffing met betrekking tot aandelenoptierechten van werknemers en de daaruit verkregen aandelen van start-ups en scale-ups en inzake de afschaffing van de stakingsaftrek en de meewerkaftrek
—Het wetsvoorstel is onderdeel van het pakket Belastingplan 2027. Het wetsvoorstel heeft als doel om Nederlandse start-ups en scale-ups aantrekkelijker te maken voor talent en investeringen. Daarom wordt de fiscale behandeling van werknemersaandelen en aandelenopties aangepast. Werknemers van erkende start-ups en scale-ups krijgen een aanzienlijk fiscaal voordeel wanneer zij aandelenopties ontvangen:
- De belastingheffing verschuift in principe naar het moment waarop de verkregen aandelen daadwerkelijk worden verkocht, in plaats van wanneer de aandelen verhandelbaar worden. Hierdoor hoeft geen belasting te worden betaald voordat er daadwerkelijk geld beschikbaar komt.
- Slechts 65% van het voordeel uit de aandelenopties wordt belast. Hierdoor daalt de effectieve belastingdruk aanzienlijk en komt deze meer in lijn met regelingen in andere innovatieve landen.
- De regeling geldt voor aandelenopties die zijn toegekend door ondernemingen die door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) als start-up of scale-up zijn aangemerkt.
Nieuwe definitie van start-ups en scale-ups
Een onderneming kwalificeert als start-up of scale-up wanneer zij:
- een innovatief karakter heeft;
- beschikt over een schaalbaar en herhaalbaar bedrijfsmodel;
- niet beursgenoteerd is;
- door de RVO is beoordeeld en beschikt over een beschikking.
De beschikking is acht jaar geldig en kan maximaal driemaal met vijf jaar worden verlengd.
Dekking van de kosten: afschaffing ondernemersaftrekken
Om de nieuwe regeling te financieren worden twee bestaande fiscale faciliteiten voor ondernemers versoberd en uiteindelijk afgeschaft:
- de meewerkaftrek voor ondernemers met een meewerkende partner;
- de stakingsaftrek voor ondernemers die hun onderneming beëindigen.
Belastingdienst
De Belastingdienst stelt een aantal vraagtekens en waarschuwt voor:
beperkte handhaafbaarheid; fraudegevoeligheid; grote afhankelijkheid van meldingen door werkgevers en werknemers; complexe controle op aandelenverkopen.
Raad van State
De Afdeling constateert dat dit wetsvoorstel geen oplossing biedt voor het eigenlijke probleem van het ontbreken van een Europese kapitaalmarkt. Bij het wetsvoorstel ontbreekt een gedegen probleemanalyse. De Afdeling adviseert eerst de bestaande regeling te evalueren en op basis daarvan te bezien of, en zo ja welke wijzigingen nodig zijn. In lijn daarmee adviseert de Afdeling nader te motiveren dat sprake is van een probleem dat overheidsingrijpen met een fiscaal instrument vergt. Bovendien ziet de Afdeling kwetsbaarheden in het licht van het gelijkheidsbeginsel en ook in het licht van staatssteunaspecten. Zij adviseert bij beoogde aansluiting bij de Algemene groepsvrijstellingsverordening (AGVV) eerst de herziening daarvan af te wachten. Voor een algehele goedkeuring adviseert zij voor de stimuleringsmaatregelen een notificatieprocedure te starten en het wetsvoorstel niet eerder dan na goedkeuring door de Europese Commissie in te dienen. Tevens stelt de Afdeling vragen over de keuze om niet aan te sluiten bij de door de EC aanbevolen gemeenschappelijke definitie van innovatieve startups en scale-ups. Verder maakt de Afdeling opmerkingen over de voorbehouden van de Belastingdienst over de handhaafbaarheid en fraudebestendigheid van de maatregelen, de uitvoerbaarheid door de RVO, de doenbaarheid voor betrokken bedrijven en de toename van de regeldruk. Vanwege alle hiervoor genoemde aspecten adviseert de Afdeling de voorgestelde fiscale maatregelen voor startups en scale-ups uit het pakket Belastingplan te halen, zodat het van een betere motivering kan worden voorzien. Bovendien kunnen dan de Europese ontwikkelingen en een notificatieproces bij de EC worden afgewacht en kan een gedegen parlementaire behandeling plaatsvinden.