Wetsvoorstel (03-11-2026) tot wijziging van de Wet werkelijk rendement box 3 en de Wet inkomstenbelasting 2001 (Novelle uitbreiding vermogenswinstbelasting box 3)
—Om de stap naar een vermogenswinstbelasting zo snel mogelijk te zetten stelt het kabinet voor om de voorgestelde vermogenswinstbelasting in het nieuwe box 3-stelsel uit te breiden van alleen onroerende zaken en aandelen en winstbewijzen in startende ondernemingen naar alle financiële instrumenten (waaronder aandelen en verhandelbare schuldinstrumenten zoals obligaties en opties). Het kabinet heeft hierbij ingezet op invoering per 2028 maar weegt zwaar mee dat in de uitvoeringstoets van de Belastingdienst een negatief oordeel wordt gegeven over de uitvoerbaarheid per 2028. Voor belastingjaar 2029 verbetert de uitvoerbaarheid. De Afdeling advisering van de Raad van State geeft aan dat invoering van het voorstel per 2028 op basis van de beschikbare informatie niet verantwoord zou zijn. Ook financiële instellingen geven aan de gegevens voor het belastingjaar 2028 niet tijdig te kunnen leveren aan de Belastingdienst. Om voldoende tijd te geven voor de implementatie stelt het kabinet nu voor om het nieuwe box 3-stelsel inclusief de voorstellen in deze novelle in te voeren met ingang van 1 januari 2029. Dat betekent dat het huidige forfaitaire box 3-stelsel met tegenbewijs ook in 2028 van toepassing zal zijn. Door de uitbreiding van de vermogenswinstbelasting zal direct bij de start van het nieuwe box 3-stelsel voor 90% het vermogen in box 3 met waardeontwikkeling, namelijk onroerende zaken en alle financiële instrumenten, onder de vermogenswinstbelasting vallen. Voor de resterende vermogensbestanddelen in de vermogensaanwasbelasting, zoals verzekeringsproducten, banktegoeden en vorderingen en schulden, zal het kabinet voorstellen uitwerken om deze zo snel mogelijk na 2028 eveneens onder de vermogenswinstbelasting te brengen. De huidige verwachting is dat dit per 2030 mogelijk zal zijn. In het nieuwe box 3-stelsel wordt belasting geheven over het werkelijke rendement in plaats van een forfaitair bepaald rendement. Bij een vermogensaanwasbelasting wordt de waardeontwikkeling van het vermogen jaarlijks in de heffing betrokken, ongeacht of sprake is van realisatie (zoals bij verkoop van een vermogensbestanddeel). De waardeontwikkeling van vermogensbestanddelen in de vermogenswinstbelasting wordt belast als deze is gerealiseerd.
Het kabinet doet daarnaast een aangepast voorstel voor de dekking van deze novelle. De eerder voorgestelde verlaging van de grens van het heffingsvrij vermogen en heffingsvrij rendement, alsmede het forfait, zal worden geschrapt. Daarvoor in de plaats wordt het lage tarief in box 2 verlaagd. Dat betekent dat er in korte tijd twee wetgevingstrajecten nodig zijn: de novelle en de volledige vermogenswinstbelasting per 2030. Om de volledige vermogenswinstbelasting per 2030 te realiseren, zal een apart wetsvoorstel worden ingediend.
Advies Afdeling advisering
De Afdeling advisering van de Raad van State meent dat de regering, om per 2030 op een zorgvuldige wijze tot een solide, uitvoerbaar en adequaat gedekt box 3-stelsel te komen, het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 in zou moeten trekken, de novelle niet in te dienen en met een nieuw wetsvoorstel te komen en per 2030 in één keer naar een nieuw box 3-stelsel over te gaan. Hiermee wordt de rust en duidelijkheid geboden die nodig is. Dit advies is niet gevolgd.