Wet van 08-07-2026, Stb. 2026, 220
Wet houdende goedkeuring van het op 16 december 2025 te ‘s-Gravenhage tot stand gekomen Verdrag tot oprichting van een internationale schadevergoedingscommissie voor Oekraïne (Trb. 2025, 101 en Trb. 2026, 24)
— Op 14 november 2022 werd door de Algemene Vergadering van de VN resolutie ES-11/5 aangenomen: ‘Furtherance of remedy and reparation for aggression against Ukraine’. Deze riep op tot het oprichten van een internationaal mechanisme voor herstel van schade, verlies en letsel in Oekraïne, alsmede een register om schadeclaims en bewijs vast te leggen. Dit register is bij de top van de Raad van Europa van 16 en 17 mei 2023 opgericht en middels het op 14 juli 2023 tot stand gekomen Gastlandverdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Raad van Europa betreffende de zetel van het register van schade veroorzaakt door de agressie van de Russische Federatie tegen Oekraïne (Trb. 2023, 81) in Den Haag gevestigd. Het is in april 2024 gestart met de registratie van schadeclaims. Het Schaderegister is de eerste pijler onder een volledig compensatiemechanisme voor burgers, bedrijven en de Oekraïense overheid dat vorderingen zal kunnen vaststellen voor de geleden schade als gevolg van Russische agressie, welk mechanisme verder zal bestaan uit een schadevergoedingscommissie. Als derde component wordt een schadefonds voorzien. Op grond van overwegingen van effectiviteit en efficiëntie is besloten om de schadevergoedingscommissie in te bedden in het raamwerk van de Raad van Europa. Op die wijze kan gebruik worden gemaakt van het bestaande (juridische en administratieve) kader van de Raad van Europa. Doel van onderhavig verdrag is de oprichting van een schadevergoedingscommissie die vorderingen zal behandelen en compensatie zal kunnen vaststellen voor de geleden schade als gevolg van Russische agressie in Oekraïne. Het Verdrag is een ‘open verdrag van de Raad van Europa’ (zie de preambule), waardoor ook andere regionale integratie organisaties dan de EU en staten en die geen lid zijn van de Raad van Europa partij kunnen worden. Staten die lid zijn van de schadevergoedingscommissie (dus: de Verdragspartijen) zijn niet verplicht om de vastgestelde en verschuldigde schadevergoeding te financieren, met uitzondering van de Russische Federatie indien zij Verdragspartij zou worden. De totstandkoming van de derde pijler onder het compensatiemechanisme, een schadefonds, zal een uitdagende taak worden nu dat met financiële middelen gevuld dient te worden. Dit raakt aan de Russische aansprakelijkheid voor het compenseren van schade. In artikel 21 van het onderhavige Verdrag staat uitdrukkelijk vermeld dat de Russische Federatie de rechtsgevolgen van haar internationaal onrechtmatige handelen moet dragen, met inbegrip van het bieden van rechtsherstel, inclusief het vergoeden van schade.
Het Verdrag, waarvan de Nederlandse vertaling is geplaatst in Trb. 2026, 24, wordt goedgekeurd voor het Europese deel van Nederland en de goedkeuringswet treedt in werking met ingang van 21 juli 2026.