Met de herverkiezing van Donald Trump en zijn terugkeer naar het Witte Huis in januari 2025 is het internationale handelssysteem ingrijpend veranderd. De tweede regering-Trump heeft zich resoluut afgekeerd van multilaterale afspraken en kiest voor een agressieve inzet van invoerheffingen als beleidsinstrument. Dit artikel analyseert de gevolgen van deze koerswijziging voor de Europese Unie, met bijzondere aandacht voor het in augustus 2025 gesloten Joint Statement – ook bekend als de Turnberry Deal. Aan de orde komen de juridische en politieke implicaties van deze overeenkomst, de uitdagingen voor het EU-handelsbeleid en de strategische opties voor de komende jaren. Hoe kan de EU haar kernwaarden van vrije en eerlijke handel handhaven in een wereld waarin een cruciale handelspartner deze principes loslaat?

[verder lezen in InView]

Dit artikel verkent de relatie tussen het demonstratierecht, het strafrecht en het politieke domein binnen de liberale democratie. Recente arresten van de Hoge Raad verduidelijken dat vreedzame protesten enerzijds een essentiële rol spelen in het zichtbaar maken van maatschappelijk conflict, maar anderzijds juridische grenzen kennen, zeker wanneer zij plaatsvinden binnen private gebouwen of politieke instituten zoals de Tweede Kamer. Deze jurisprudentie laat zien hoe de politieke sfeer wordt vormgegeven, in stand gehouden en beschermd – maar ook bedreigd – door strafrechtelijke aansprakelijkheid.

[verder lezen in InView]

Artikel 13 van de Grondwet waarborgt het briefgeheim, maar wat als de geadresseerde zijn post niet ontvangt? Een goed functionerend postapparaat – inclusief bezorging – is in het licht van artikel 13 Grondwet een onuitgesproken vanzelfsprekendheid (oftewel: een noodzakelijke, zij het onvoldoende voorwaarde). Hoog tijd voor adequate waarborgen.

[verder lezen in InView]

In 2024 belandden 74.300 fietsverkeersslachtoffers op de Spoedeisende Hulp. Bijna 700 kinderen lopen jaarlijks hersenletsel op als gevolg van een, al dan niet eenzijdig, fietsongeluk. Vanuit zijn ervaring als kinderchirurg roept de auteur van dit stuk op tot preventieve maatregelen, zoals het verplicht dragen van een fietshelm en stevigere regelgeving en bewustwording om kinderen beter te beschermen in het verkeer.

[verder lezen in InView]

Het NRC-interview van 7 mei 2025 waarin NIOD-directeur Eickhoff sprak over genocidaal geweld in Gaza heeft een belangrijke impuls gegeven aan het Nederlandse publieke en politieke debat over de kwalificatievraag. In een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer enkele weken later stelde Marieke de Hoon, hoofddocent internationaal strafrecht, dat Israël zich ‘hoogstwaarschijnlijk schuldig heeft gemaakt en maakt aan genocide’, terwijl advocaat Knoops waarschuwde tegen lichtvaardig gebruik van de term. Wie bepaalt en hoe moet worden bepaald of er genocide plaatsvindt in Gaza en wat zijn de verplichtingen van de Nederlandse regering in dezen? Dat zijn de leidende vragen voor deze bijdrage.

[lees verder]

De Nederlandse regering worstelt zichtbaar met de verplichtingen die internationaal recht oplegt ten aanzien van het beleid jegens Israël. Zowel de ernstige schendingen van het oorlogsrecht en de (dreigende) genocide in Gaza, als de illegale bezetting van belangrijke delen van Palestina brengen verplichtingen voor Nederland met zich mee. Staten moeten namelijk handelen wanneer andere staten kernregels van internationaal recht (dreigen te) schenden. Daarbij geldt dat van staten die nauwe politieke en economische relaties onderhouden met een staat die zich niet aan de regels houdt, verwacht wordt dat ze die invloed aanwenden om schendingen te voorkomen en te beëindigen en daarbij middelen inzetten die in verhouding staan tot de ernst van de (dreigende) schendingen. Daarnaast betekent het verbod om bij te dragen aan die schendingen dat staten hun steun aan en samenwerking met de schendende staat mogelijk moeten stilleggen. Alhoewel de laatste maanden een voorzichtige kentering in het beleid zichtbaar is, is de trage, voorzichtige en minimale inzet van Nederland niet voldoende om aan de ondergrens die internationaal recht stelt, te voldoen.

[lees verder]

Sinds de aanval van Hamas op Israël in oktober 2023, voert Israël oorlog in de Gazastrook. Tienduizenden Palestijnen hebben het leven gelaten. Het Internationaal Gerechtshof acht het plausibel dat Israël het recht van de Palestijnen in de Gazastrook om beschermd te worden tegen genocide schendt. Human Rights Watch stelt dat Israël in de Gazastrook een genocide aan het verrichten is. De omstandigheden waarin Palestijnen in Gaza dienen te leven zijn mensonterend. Deze bijdrage bespreekt welke stappen de EU en haar lidstaten kunnen zetten om het menselijk lijden in Gaza en, bij uitbreiding, de overige Palestijnse gebieden, te stoppen. Het is niet alleen moreel maar ook juridisch belangrijk om deze vraag te beantwoorden, aangezien het Internationaal Gerechtshof in recente beslissingen heeft gewezen op de verplichtingen van derde landen om schendingen van normen van ius cogens te voorkomen en te beëindigen.

[lees verder]

Er ontstaat een toenemende consensus bij de deskundigen dat de wijze waarop de burgerbevolking doelwit van de Israëlische aanvallen vormt, kwalificeert als volkerenmoord in volkenrechtelijke zin, nu de opzet tot uitroeiing steeds meer in het spel komt. De Grondwet verplicht de regering in artikel 90 de ontwikkeling van de internationale rechtsorde te bevorderen. In dit artikel wordt nagegaan na wat deze verplichting in deze context behelst.

[lees verder]

Actuele militaire, politieke en economische conflicten leiden regelmatig tot de stelling dat de mondiale rechtsorde op instorten staat. Maar wat is het internationale recht dat die orde inhoud geeft en hoe geordend is die orde eigenlijk? In dit essay ligt het accent op de kracht en zwaktes maar ook op het herstel- en aanpassingsvermogen van het internationale recht. Centraal staan de rechten van de mens, handel en veiligheid, waarbij de voorbeelden ter illustratie, gezien dit themanummer van het NJB, zoveel mogelijk zijn ontleend aan het Israëlisch- Palestijnse conflict. Verwijzingen ontbreken, maar alles is te traceren.

[lees verder]