De journalistiek wordt in literatuur, jurisprudentie en regelgeving benaderd vanuit haar democratische functies: het informeren van burgers, het faciliteren van publiek debat en het controleren van de macht. Tegelijkertijd groeit de erkenning dat journalistiek ook een belangrijke niet-institutionele waarborg van de rechtsstaat vormt. Opvallend is echter dat nauwelijks is uitgewerkt welke functies zij binnen de rechtsstaat vervult. 
Deze scriptie van Sjoukje Kraak onderzoekt daarom in hoeverre de bestaande democratische functies theoretisch moeten worden aangevuld vanuit een rechtsstatelijk perspectief. Op basis van een interdisciplinaire analyse van staatsrechtelijke, rechtsfilosofische en communicatiewetenschappelijke literatuur wordt betoogd dat het democratische perspectief onvoldoende recht doet aan de rechtsstatelijke betekenis van journalistiek. De scriptie ontwikkelt daarom twee aanvullende functies: de narratieve functie, waarbij de journalistiek abstracte rechtsbeginselen vertaalt naar begrijpelijke verhalen die betekenis geven aan het recht, en de verbeeldingsfunctie, waarbij berichtgeving het vermogen stimuleert om de positie van anderen te begrijpen en mee te wegen. Deze functies worden vervolgens toegepast op de berichtgeving over de Toeslagenaffaire. Daarmee wordt een nieuwe analytische lens op de relatie tussen journalistiek en rechtsstaat geïntroduceerd. Deze lens biedt een nieuwe kijk op casussen zoals de Toeslagenaffaire, wat niet alleen kan leiden tot nieuwe wetenschappelijke inzichten, maar ook de journalistieke praktijk kan verrijken.