Artikelen van Redactie

EU Justice Scorebord
<p>Het rapport concludeert dat er een continue verbetering te zien is van de effectiviteit van de rechtspraak in de overgrote meerderheid van EU-lidstaten. Afhandeling van zaken in eerste aanleg blijkt in Nederland weinig tijd te kosten ten opzichte van andere Europese landen. Daarnaast is de Nederlandse ‘clearance rate’ – het aantal afgehandelde zaken ten opzichte van het aantal inkomende zaken – nagenoeg 100 procent. Dat betekent dat er in 2019 bijna net zoveel zaken zijn afgehandeld als er binnenkwamen.<br /><br /></p> <h3>Kwaliteit</h3> <p>In deze editie van het EJS is meer aandacht voor de digitalisering van justitiële systemen. Het scorebord maakt de balans op van hoe geavanceerd de justitiële autoriteiten zijn in de digitale transformatie – iets dat tijdens de COVID-19-pandemie alleen maar belangrijker is geworden. Er wordt ingegaan op welke digitale procedureregels bestaan, of de beschikbare instrumenten en infrastructuur het mogelijk maakt dat veilig op afstand kan worden gecommuniceerd en dat veilige toegang op afstand tot de werkplek mogelijk is. In bijna alle rechtsstelsels van de EU worden videoconferentiesystemen gebruikt en het personeel kan in de overgrote meerderheid van de lidstaten op een veilige manier op afstand werken.<br />Voor Nederland valt op dat, net als in veel andere EU-landen, geen gebruik wordt gemaakt van kunstmatige intelligentie en blockchain. Twintig landen maken gebruik van geautomatiseerde elektronische zaakstoewijzing; Nederland en 6 andere landen passen dit systeem nog niet toe. Wel zijn er forse stappen gezet door de Nederlandse rechtspraak op het gebied van het machineleesbaar maken van rechterlijke uitspraken; hierbij is Nederland vijf plekken gestegen in de rangschikking van plek tien naar plek vijf.<br /><br /></p> <h3>Onafhankelijkheid</h3> <p>Op onafhankelijkheid van de rechtspraak, scoort Nederland wederom hoog: 77% van de Nederlandse samenleving waardeert de onafhankelijkheid van de rechtspraak met very good of fairly good. Dit percentage komt overeen met het waarderingspercentage in 2020.<br /><br /></p> <h3>Trainingen</h3> <p>Net als vorig jaar beslaat het grootste deel van de trainingen die Nederlandse rechters volgen, trainingen over rechterlijke vaardigheden. In de hoeveelheid gevolgde trainingen op het gebied van court management is een stijging te zien ten opzichte van het jaar ervoor. Ook is het aandeel permanente trainingen op communicatiegebied aanzienlijk gegroeid ten opzichte van eenmalige trainingen. Nederlandse rechters nemen relatief weinig deel aan trainingen om de IT-vaardigheden te verbeteren.<br /><br /></p> <h3>Research memorandum</h3> <p>Onlangs publiceerde de Raad voor de rechtspraak een <a rel="noopener" data-udi="umb://media/353dbe639c9e41da80d6e654552dea9b" href="/media/4414/research-memoranda-nr-1-2021.pdf" target="_blank" title="Research Memoranda Nr 1 2021">research memorandum</a> ‘Kwaliteit van rechtspraak: een kijk over de grenzen’ waarbij onder andere de scores van het European Justice Scoreboard worden afgezet tegen andere internationale onderzoeken over kwaliteit van rechtspraak. De in dit onderzoek in beschouwing genomen maatstaven richten zich vooral op het oordeel van de buitenwereld over de rechtspraak en de juridische infrastructuur, respectievelijk op de kwaliteit van de dienstverlening aan rechtzoekenden.</p>
13 juli 2021
Wetsvoorstellen in internetconsultatie
<p>In de zomermaanden lopen er weer diverse internetconsultaties, waaronder deze:</p> <ul> <li><a id="mainContentPlaceHolder_consultatieRepeater_linkAnchor_0" href="https://www.internetconsultatie.nl/actualisatiesamenwerking" class="result--title">Wet actualisatie samenwerking universiteiten en academische ziekenhuizen</a> <p>Met dit wetsvoorstel wordt voorgesteld een aantal bepalingen in de WHW ten aanzien van de samenwerking tussen universiteiten en academische ziekenhuizen te actualiseren. In die samenwerking hebben zich ontwikkelingen voorgedaan die nopen tot aanpassing en zijn er wensen voor toekomstige samenwerkingsvormen, waarbij de bestaande wettelijke kaders knellen.</p> <ul class="list--metadata"> <ul class="list--metadata"> <li>Sluitingsdatum: 20-08-2021</li> </ul> </ul> <span> </span></li> <li><a id="mainContentPlaceHolder_consultatieRepeater_linkAnchor_1" href="https://www.internetconsultatie.nl/experimentgeslotencoffeeshopketen" class="result--title">Wijziging Regeling experiment gesloten coffeeshopketen</a> <p>In het kader van de voorbereiding van het Experiment gesloten coffeeshopketen is het wenselijk gebleken om enkele eisen voor coffeeshophouders en aangewezen telers aan te passen of te verduidelijken.</p> <ul class="list--metadata"> <ul class="list--metadata"> <li>Sluitingsdatum: 08-08-2021</li> </ul> </ul> <span> </span></li> <li><a id="mainContentPlaceHolder_consultatieRepeater_linkAnchor_2" href="https://www.internetconsultatie.nl/coffeeshopketen" class="result--title">Wijziging Besluit experiment gesloten coffeeshopketen</a> <p>In het kader van de voorbereiding van het Experiment gesloten coffeeshopketen is het wenselijk gebleken om enkele eisen voor coffeeshophouders en aangewezen telers aan te passen of te verduidelijken.</p> <ul class="list--metadata"> <ul class="list--metadata"> <li>Sluitingsdatum: 08-08-2021</li> </ul> </ul> <span> </span></li> <li><a id="mainContentPlaceHolder_consultatieRepeater_linkAnchor_3" href="https://www.internetconsultatie.nl/notificatieregeling_oplaadpunten_vve" class="result--title">Wetsvoorstel notificatieregeling oplaadpunten VvE's</a> <p>Dit wetsvoorstel neemt belemmeringen weg bij de plaatsing van oplaadpunten bij Verenigingen van Eigenaars. Indien appartementseigenaars een oplaadpunt op een individueel parkeervak of op een gemeenschappelijke parkeergelegenheid willen plaatsen, moet het VvE-bestuur hiervan in kennis worden gesteld; de notificatie. De notificatie vervangt de benodigde toestemming van de VvE voor het plaatsen van een oplaadpunt, indien het oplaadpunt volgens de voorwaarden uit de notificatieregeling is geplaatst.</p> <ul class="list--metadata"> <ul class="list--metadata"> <li>Sluitingsdatum: 06-09-2021<br /><br /><span></span></li> </ul> </ul> <span></span></li> <li><a id="mainContentPlaceHolder_consultatieRepeater_linkAnchor_4" href="https://www.internetconsultatie.nl/strafbaarstellinggebruikpersoonsgegevensvoorintimiderendedoeleinden" class="result--title">Wetsvoorstel strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden</a> <p>Het wetsvoorstel bevat een strafbaarstelling van het gebruik van persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden. Het gaat om het zich verschaffen, verspreiden of anderszins ter beschikking stellen van identificerende persoonsgegevens van een ander of een derde met het oogmerk om die ander vrees aan te (laten) jagen, ernstige overlast aan te (laten) doen of hem in de uitoefening van zijn ambt of beroep ernstig te (laten) hinderen.</p> <ul class="list--metadata"> <ul class="list--metadata"> <li>Sluitingsdatum: 30-08-2021</li> </ul> </ul> <span> </span></li> <li><a id="mainContentPlaceHolder_consultatieRepeater_linkAnchor_5" href="https://www.internetconsultatie.nl/wijziging_spoorwegwet_overwegveiligheid" class="result--title">Wijziging Spoorwegwet overwegveiligheid</a> <p>Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bereidt een wijziging van de Spoorwegwet voor. Overwegveiligheid is een belangrijk thema in het spoorveiligheidsbeleid. Het voorstel is een aanwijzingsbevoegdheid voor de minister van IenW in de Spoorwegwet vast te leggen waarmee maatregelen voor niet actief beveiligde overwegen (nabo) kunnen worden getroffen. Ook wordt het verplicht dat eenieder zorgt dat (land)hekken bij een nabo, indien deze aanwezig zijn, weer gesloten zijn na het oversteken.</p> <ul class="list--metadata"> <ul class="list--metadata"> <li>Sluitingsdatum: 29-08-2021</li> </ul> </ul> <span> </span></li> <li><a id="mainContentPlaceHolder_consultatieRepeater_linkAnchor_6" href="https://www.internetconsultatie.nl/2138" class="result--title">Besluit gepseudonimiseerde kwaliteitsregistraties (traumaregister en LADIS)</a> <p>Voorgesteld wordt om het Uitvoeringsbesluit Wkkgz (Wet kwaliteit, klachten en geschillen in de zorg) te wijzigen in verband met het bepalen van gegevens die ten behoeve van de kwaliteitsregistraties LADIS en LTR mogen worden verwerkt, alsmede het stellen van een bewaartermijn aan die gegevens. De wettelijke basis voor dit besluit is het wetsvoorstel tot wijziging van de Wkkgz (Kamerstukken 2019-2020, 35562, nr 2) dat in behandeling is bij de Tweede Kamer.</p> <ul class="list--metadata"> <ul class="list--metadata"> <li>Sluitingsdatum: 09-08-2021</li> </ul> </ul> <span> </span></li> <li><a id="mainContentPlaceHolder_consultatieRepeater_linkAnchor_8" href="https://www.internetconsultatie.nl/terroristischeonlineinhoud" class="result--title">Uitvoeringswet verordening terroristische online-inhoud</a> <p>Dit wetsvoorstel geeft uitvoering aan Verordening (EU) 2021/784 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2021 inzake het tegengaan van de verspreiding van terroristische online-inhoud (PbEU 2021, L172); ook wel TOI-verordening. De verordening is van toepassing met ingang van 7 juni 2022.</p> <ul class="list--metadata"> <ul class="list--metadata"> <li>Sluitingsdatum: 09-08-2021</li> </ul> </ul> <span> </span></li> <li><a id="mainContentPlaceHolder_consultatieRepeater_linkAnchor_10" href="https://www.internetconsultatie.nl/wettoekomstaccountancysector" class="result--title">Wet toekomst accountancysector</a> <p>Het voorstel strekt tot invoering van maatregelen om de kwaliteit van de wettelijke controle duurzaam te verbeteren. Met deze maatregelen wordt uitvoering gegeven aan de kabinetsreactie op het rapport van de Commissie toekomst accountancysector (Cta), die bij brief van 20 maart 2020 aan beide Kamers der Staten-Generaal is gezonden.</p> <ul class="list--metadata"> <ul class="list--metadata"> <li>Sluitingsdatum: 04-09-2021</li> </ul> </ul> <span> </span></li> <li><a id="mainContentPlaceHolder_consultatieRepeater_linkAnchor_12" href="https://www.internetconsultatie.nl/wijziging_bal_aanscherping_emissiegrenswaarden_biologisch_pluimvee_en_varkens" class="result--title">Wijziging BAL regels stalemissies biologisch pluimvee en varkens</a> <p>Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bereidt een wijziging voor van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Voor stallen met biologisch gehouden pluimvee en varkens en voor scharrelvarkens geldt nu nog een uitzondering op de emissiegrenswaarden. Dit wordt gewijzigd: de uitzondering van de emissiegrenswaarden voor het biologisch houden van legkippen vervalt. En voor biologisch gehouden varkens en scharrelvarkens moet een plan worden opgesteld voor een emissiereductie van 40%.</p> <ul class="list--metadata"> <ul class="list--metadata"> <li>Sluitingsdatum: 31-08-2021</li> </ul> </ul> <span></span><span> </span></li> <li><a id="mainContentPlaceHolder_consultatieRepeater_linkAnchor_14" href="https://www.internetconsultatie.nl/aqiaccountancysector" class="result--title">Consultatiedocument ‘Audit Quality Indicators’ – Kwartiermakers Toekomst Accountancysector</a> <p>De Kwartiermakers Toekomst Accountancysector hebben tien kwaliteitsindicatoren (Audit Quality Indicators) opgesteld om meer inzicht te krijgen in de kwaliteit van de accountancysector. De kwaliteitsindicatoren kunnen gebruikers van de jaarrekening nader inzicht geven in factoren die van invloed zijn op de kwaliteit van de wettelijke jaarrekeningcontrole, en zien o.a. op cultuur, fraude, innovatiebereidheid en kwaliteitsbeheersingssysteem.</p> <ul class="list--metadata"> <ul class="list--metadata"> <li>Sluitingsdatum: 19-09-2021</li> </ul> </ul> <span> </span></li> </ul> <p><span>Kijk op <a rel="noopener" href="https://www.internetconsultatie.nl/" target="_blank">https://www.internetconsultatie.nl/</a> voor een volledig overzicht.</span></p>
13 juli 2021
Veroordeling Wilders wegens groepsbelediging blijft in stand
<p>Tijdens een partijbijeenkomst op de verkiezingsavond van 19 maart 2014 vroeg Wilders het aanwezige publiek of zij meer of minder Marokkanen wilden. Het publiek reageerde met herhaaldelijk ‘minder, minder’, waarna Wilders zei, ‘nah dan gaan we dat regelen’. Het hof oordeelde vorig jaar dat deze uitlating van Wilders, ook al is die gedaan in de context van een politieke bijeenkomst, onnodig grievend is geweest jegens een groep mensen van een bepaalde nationale afstamming. Het gerechtshof verklaarde hem schuldig aan groepsbelediging maar legde hem geen straf op. Tegen deze uitspraak stelde Wilders beroep in cassatie in bij de Hoge Raad.<br /><br /></p> <h3>Cassatieklachten</h3> <p>De advocaten van Wilders vroegen de Hoge Raad de uitspraak van het hof te vernietigen. De cassatieklachten richtten zich onder andere tegen de bewezenverklaring door het hof van de groepsbelediging en tegen het oordeel van het hof dat de vrijheid van meningsuiting niet in de weg staat aan een veroordeling voor dit feit.<br /><br /></p> <h3>Advies procureur-generaal (PG)</h3> <p>PG Silvis adviseerde in zijn conclusie van 18 mei jl. de veroordeling door het hof in stand te laten. Volgens de PG kon het hof oordelen dat het recht op de vrijheid van meningsuiting, in het bijzonder ook dat van een politicus, niet aan een veroordeling in de weg staat. De inbreuk op de vrijheid van meningsuiting van Wilders die daardoor ontstaat, is volgens de PG gerechtvaardigd omdat het in een democratische samenleving voor het behoud van de daarbij horende menselijke waardigheid noodzakelijk is op te treden tegen discriminatie door groepsbelediging wegens nationale afstamming.<br /><br /></p> <h3>Oordeel Hoge Raad</h3> <p>De Hoge Raad is van oordeel dat de cassatieklachten niet slagen. Bij het oordeel of een groep door een uitlating is beledigd wegens hun ras, waaronder ook de nationale afstamming valt, gaat het niet alleen om de woorden die zijn gebruikt, maar ook om de context waarin die uitlating is gedaan. Die context bestond er in dit geval uit dat Wilders, nadat een eerdere uitlating van hem over minder Marokkanen op een markt op 12 maart 2014 tot veel ophef en beroering had geleid, met zijn partijmedewerkers de speech die hij zou houden op de partijbijeenkomst van 19 maart 2014 heeft voorbesproken. Daarbij is de vraag aan de orde gekomen of alleen ‘Marokkanen’ of ‘criminele Marokkanen’ zou worden gezegd, waarbij Wilders goedkeuring heeft gegeven aan het voorstel om slechts te spreken van ‘Marokkanen’ in het algemeen. Ook is gekozen voor het stellen van drie vragen om zo in kracht op te bouwen. Vervolgens heeft Wilders in die openbare speech doelbewust en in interactie met een daartoe vooraf geïnstrueerd publiek gezegd zich te willen inzetten voor ‘minder Marokkanen’, waarbij hij welbewust sprak over deze groep als geheel. Op die manier heeft hij deze groep beledigd. Dat is verboden op grond van de wet. Dat Wilders sprak als politicus maakt dit niet anders. Weliswaar moet een politicus zaken van algemeen belang aan de orde kunnen stellen, ook als hij daarmee anderen kwetst of verontrust, maar dat neemt niet weg dat hij in het publiek debat de verantwoordelijkheid draagt om te voorkomen dat hij uitlatingen verspreidt die strijdig zijn met de wet en met de grondbeginselen van de democratische rechtsstaat, waaronder uitlatingen die direct of indirect aanzetten tot onverdraagzaamheid. De vorm waarin Wilders in dit geval zijn uitlatingen heeft gedaan, is onnodig grievend en overschrijdt die ook door een politicus in acht te nemen grenzen van de wet en grondbeginselen van de democratische rechtsstaat. Dat betekent dat het recht op vrijheid van meningsuiting niet in de weg staat aan een veroordeling voor groepsbelediging.</p> <p>De overige klachten, waaronder de klacht over de constatering van het hof dat er geen inmenging van de minister of zijn ambtenaren in de vervolgingsbeslissing of de strafzaak is geweest, heeft de Hoge Raad met een verkorte motivering verworpen.<br /><br /></p> <p>Met het oordeel van de Hoge Raad is de schuldigverklaring zonder oplegging van straf definitief.</p>
7 juli 2021
Conclusie staatsraden-a.g.: Rechterlijke evenredigheidstoets aanpassen
<p>Dit staat in de uitgebreide conclusie van de staatsraden advocaat-generaal Widdershoven en Wattel die zij op verzoek van de voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak uitbrachten naar aanleiding van drie concrete rechtszaken.<br /><br /></p> <h3>Aanbevelingen aan de bestuursrechter</h3> <p>De belangrijkste aanbevelingen van de staatsraden advocaat-generaal zijn de volgende:</p> <p>- Bij het toetsen van de evenredigheid van een bestuurlijke maatregel, zoals een woningsluiting of een dwangsom, zou de bestuursrechter moeten aansluiten bij de drietraps-evenredigheidstoets uit het Europese recht. Dat betekent dat een bestuurlijke maatregel moet worden beoordeeld op (1) geschiktheid voor het nagestreefde doel, (2) noodzakelijkheid (is er geen minder ingrijpende maatregel die even effectief is?) en (3) de maatvoering van de bestuurlijke maatregel (bijvoorbeeld de duur van een woningsluiting of de hoogte van een dwangsom).</p> <p>- Hoe indringend de bestuursrechter de evenredigheid van een bestuurlijke maatregel beoordeelt, zou moeten afhangen van het gewicht van de algemene en particuliere belangen die bij zo’n maatregel een rol spelen en van de vraag in hoeverre de maatregel de grondrechten aantast. Het bestaande strikte onderscheid tussen slechts twee mogelijke toetsingsintensiteiten (terughoudend en indringend) zou moeten verdwijnen.</p> <p>- In welke gevallen een bestuurlijke maatregel kan worden opgelegd, kan zijn geregeld in beleid, een algemeen verbindend voorschrift (bijvoorbeeld een ministeriële regeling) of een wet die door het parlement is aangenomen. In de eerste twee gevallen wordt de rechterlijke evenredigheidstoets volgens de staatsraden advocaat-generaal niet beperkt door de Grondwet of enig andere regel. Een bestuursrechter kan beleid of een algemeen verbindend voorschrift buiten toepassing laten in een concrete zaak als een daarop gebaseerde bestuurlijke maatregel onevenredig uitpakt. Hij kan zo’n voorschrift ook onverbindend verklaren als de toepassing van het voorschrift structureel tot onevenredige uitkomsten leidt. Dat algemeen verbindend voorschrift kan dan helemaal niet meer worden toegepast en zal vervangen moeten worden.</p> <p>- Dat ligt anders als de bestuurlijke maatregel moet worden opgelegd op grond van een wet die door het parlement is aangenomen. Dan is er in beginsel alleen ruimte voor een evenredigheidstoets als daar een basis voor is in het Europese recht of rechtstreeks werkend internationaal recht. De bestuursrechter kan wel de wet zoveel mogelijk uitleggen in het licht van de algemene rechtsbeginselen, waaronder het evenredigheidsbeginsel.</p> <p>- Biedt dat geen soelaas, dan kan de bestuursrechter de wet niet onverbindend verklaren. Hij kan de wet wel in een concrete zaak buiten toepassing laten, maar alleen als de onevenredigheid het gevolg is van een omstandigheid die de wetgever niet in zijn afwegingen heeft betrokken.</p> <p>- Heeft de wetgever die omstandigheid wel in zijn afwegingen betrokken dan heeft de bestuursrechter geen mogelijkheid om in te grijpen, omdat de Grondwet dat verbiedt. Hij zal dan de wet moeten toepassen. De staatsraden advocaat-generaal bevelen wel aan dat de bestuursrechter in zo’n geval in zijn uitspraak verklaart dat de wet de rechtsbeginselen schendt. Het is vervolgens aan de regering en het parlement of zij hieraan gevolgen willen verbinden.</p> <p>- De staatsraden advocaat-generaal achten de tijd rijp voor een minder strikte uitleg van het toetsingsverbod in de Grondwet. Hierdoor krijgt de rechter meer ruimte om ook wetten die door het parlement zijn aangenomen te toetsen aan algemene rechtsbeginselen, zoals het evenredigheidsbeginsel. Zij menen dat op termijn het toetsingsverbod uit de Grondwet moet verdwijnen.</p> <p> </p> <p>De voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak vroeg de staatsraden advocaat-generaal in februari 2021 een conclusie te nemen over de rechterlijke evenredigheidstoets naar aanleiding van drie concrete rechtszaken. Het gaat om twee zaken waarin een burgemeester een woning heeft gesloten voor een jaar respectievelijk een half jaar nadat daar drugs waren gevonden. De laatste zaak gaat om het besluit om een dwangsom in te vorderen vanwege herhaalde overtreding van de Huisvestingswet (illegale verhuur). De conclusie is in de eerste plaats van belang voor deze drie rechtszaken, maar ook voor de toetsing door de bestuursrechters van tal van andere zaken zoals over toeslagen.</p> <p>De partijen in de drie rechtszaken krijgen nu de gelegenheid om op de conclusie te reageren. Daarna zal een grote kamer van de Afdeling bestuursrechtspraak uitspraak doen, waarbij zij de conclusie van de staatsraden advocaat-generaal en de reacties van de partijen op de conclusie zal betrekken. De grote kamer bestaat uit vijf staatsraden. Naast de voorzitter en twee staatsraden van de Afdeling bestuursrechtspraak, maken ook de president van het College van Beroep voor het bedrijfsleven en een senior raadsheer van de Centrale Raad van Beroep deel uit van de grote kamer.</p>
7 juli 2021
2021 Future Ready Lawyer: Moving Beyond the Pandemic
<p>"Het is duidelijk dat technologische oplossingen het afgelopen jaar essentieel waren voor de veerkracht van bedrijven, ook in de juridische sector. Het toegenomen gebruik van en investeringen in technologieoplossingen zullen volgens de respondenten dan ook aanhouden", zegt <em>Martin O'Malley</em>, Wolters Kluwer Legal &amp; Regulatory Executive Vice President en Managing Director.</p> <h4><strong>De belangrijkste trends uitgelicht</strong></h4> <p>Na een uitzonderlijk uitdagend jaar verwachten advocaten dat de trends waarmee ze al te maken kregen, over de hele lijn sneller ingang zullen vinden. De trends die naar verwachting de meeste impact zullen hebben, zijn:</p> <ul> <li>het toenemend belang van juridische technologie – 77%</li> <li>het omgaan met de toegenomen hoeveelheid informatie en de complexiteit ervan – 77%</li> <li>kunnen voldoen aan de veranderende verwachtingen van cliënten en leidinggevenden – 74%</li> <li>het vinden en behouden van talent – 76%</li> <li>de nadruk op verbeterde efficiëntie / productiviteit – 75%.</li> </ul> <p>Of die uitdagingen daadwerkelijk aangepakt kunnen worden is wel de vraag: slechts 36% van de advocaten zegt dat hun organisatie zeer goed voorbereid is om gelijke tred te houden met deze trends.</p> <p>Wat de relatie tussen cliënten en hun advocatenkantoor betreft, onthult de <em>Future Ready Lawyer Survey</em> een kloof tussen de verwachtingen van juridische afdelingen en het vermogen van advocatenkantoren om deze waar te maken. Die kloof kan de klanttevredenheid aanzienlijk beïnvloeden: slechts 30% van de bedrijfsjuristen is zeer tevreden over hun advocatenkantoor en een toenemend aantal is van plan om van advocatenkantoor te veranderen: 24% zegt zeer waarschijnlijk van kantoor te zullen veranderen, vergeleken met slechts 13% in 2020.</p> <h4><strong>De juridische sector in Nederland: een blik vooruit </strong></h4> <p>Om de algemene, internationale bevindingen van het <em>Future Ready Lawyer </em>rapport te vertalen naar de Nederlandse context, vroegen we enkele lokale juridische experts naar hun professionele ervaringen tijdens de pandemie en hun verwachtingen voor de toekomst.</p> <p><em>Maarten van Gelderen</em>, Advocaat en partner bij Van Gelderen Arbeidsrechtadvocaten gaat in het rapport dieper in op het belang van technologie voor advocatenkantoren: “Advocatenkantoren en juridisch professionals die reeds voor de pandemie veelvuldig gebruik maakten van technologische hulpmiddelen waren veel sneller in staat zich aan te passen aan de ontstane crisissituatie …. [Ze] moeten van de inzet van technologie in brede zin een topprioriteit maken. Het gaat dan zowel om de inzet van technologie bij de dagelijkse reguliere kantoorprocessen, als ook bij de vakinhoudelijke onderdelen van het werk. De advocatenkantoren en juridisch professionals die hier onvoldoende oog voor hebben zullen binnen enkele jaren niet meer in staat zijn om concurrerend te werken, los van het feit of het hier nu gaat om een groot Zuidaskantoor of een eenpitter uit de provincie.”</p> <p>Ook het effect van het thuiswerken, dat ineens in de hele sector werd gedaan, komt aan bod: “Ik verwacht dat de concurrentie op de markt van juridische diensten hierdoor zal toenemen, aangezien cliënten zich minder gebonden zullen voelen aan hun geografische locatie.” Aldus <em>Gijs van Dijck</em> Hoogleraar Privaatrecht en (co-) directeur van het Maastricht Law and Tech Lab. Gijs ziet ook ontwikkelingen in prijsmodellen: “Het bedrijfsmodel van uurvergoedingen zal niet in de hele sector houdbaar zijn, met name in het geval van juridische vragen die in grote hoeveelheden worden gesteld en waarvan de antwoorden in grote mate kunnen worden gestandaardiseerd.” Dit wordt ook onderschreven door <em>Leonie van Gulik</em> en <em>Michael van Leeuwen</em> (Law &amp; Ops) “Als gevolg van de pandemie zullen bedrijven kostenbewuster diensten inkopen; wij verwachten dat pricing modellen zullen veranderen en steeds meer nadruk zullen leggen op de waarde die gecreëerd wordt in plaats van het uurtje dat verkocht wordt.”</p> <p><strong> </strong></p> <p><em>Het rapport met de internationale resultaten is <a href="https://www.wolterskluwer.com/nl-nl/know/future-ready-lawyer-2021">hier</a> te vinden.</em></p> <p> </p> <h6><strong>Over het onderzoek </strong></h6> <h6>De<em> 2021 Wolters Kluwer Future Ready Lawyer Survey: Moving Beyond the Pandemic</em> verzamelde de inzichten van 700 juristen uit de VS en negen Europese landen, waaronder Nederland. De enquête onderzocht daarbij trends en ging na hoe goed organisaties voorbereid zijn om sterkere prestaties te leveren wanneer de pandemie eenmaal voorbij is. De onafhankelijke enquête, die in maart 2021 gehouden werd, biedt een uniek perspectief van juridische professionals post-pandemie met een beter begrip van de impact ervan en de implicaties voor de toekomst. Verder bevat het rapport ook vergelijkende gegevens voor 2020-2021 met de inzichten van professionals in de weken voordat de pandemie uitbrak, vergeleken met hun opvattingen nu.</h6>
7 juli 2021
Openheid Rijksoverheid
<p>Het openbaar maken van de beslisnota’s biedt op een toegankelijke en compacte wijze inzicht in de afwegingen bij de besluitvorming. Het gaat dan om relevante feiten, mogelijke risico’s, alternatieven, argumenten of overwegingen die de bewindspersoon heeft gebruikt bij de besluitvorming.</p> <p>Met deze nieuwe, aanvullende informatiestroom wil het kabinet een wezenlijke, betekenisvolle stap zetten richting een meer adequate en open informatievoorziening en betere onderlinge verhoudingen. De bedoeling is om in overleg met het parlement de komende tijd deze nieuwe werkwijze lerend en evaluerend toe te passen omdat het niet vanaf het eerste moment perfect zal verlopen. Het kabinet gaat in gesprek met de beide Kamers, met name over de vraag of de voorgestelde werkwijze aan de verwachtingen voldoet. In 2022 wordt een voorstel gedaan voor de openbaarmaking van beslisnota’s bij andere categorieën Kamerstukken.</p> <p> </p> <h6>Bron: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/beleidsnotas/2021/05/10/beleidslijn-actieve-openbaarmaking-notas</h6>
7 juli 2021
Definitie van ‘ecocide’
<p>Het onafhankelijke expertisepanel voor de juridische definitie van ecocide, voorgezeten door advocaat en auteur Philippe Sands (VK) samen met VN-jurist en voormalig aanklager Dior Fall Sow (Senegal), werd eind 2020 bijeengeroepen op een symbolisch moment, namelijk 75 jaar nadat de termen ‘misdaden tegen de menselijkheid’ en ‘genocide’ in Neurenberg voor het eerst werden gebruikt. Het project ontstond naar aanleiding van een verzoek van parlementariërs van Zweedse regeringspartijen. De voorgestelde definitie zal nu beschikbaar worden gesteld aan staten om in overweging te nemen en zal voortaan zichtbaar zijn op de onlangs gelanceerde <a rel="noopener" href="https://www.stopecocide.nl/" target="_blank">Ecocide Law-website</a>, een website met academische en juridische informatie die mede wordt beheerd door de Stop Ecocide Foundation en het Promise Institute for Human Rights aan de UCLA School of Law.</p> <p>De voorgestelde tekst voor een nieuw artikel 8 in het Statuut van Rome luidt als volgt:</p> <ol> <li>For the purpose of this Statute, ‘ecocide’ means unlawful or wanton acts committed with knowledge that there is a substantial likelihood of severe and either widespread or long-term damage to the environment being caused by those acts.</li> <li>For the purpose of paragraph 1:<br />a. ‘Wanton’ means with reckless disregard for damage which would be clearly excessive in relation to the social and economic benefits anticipated;<br />b. ‘Severe’ means damage which involves very serious adverse changes, disruption or harm to any element of the environment, including grave impacts on human life or natural, cultural oreconomic resources;<br />c. ‘Widespread’ means damage which extends beyond a limited geographic area, crosses state boundaries, or is suffered by an entire ecosystem or species or a large number of human beings;<br />d. ‘Long-term’ means damage which is irreversible or which cannot be redressed through natural recovery within a reasonable period of time;<br />e. ‘Environment’ means the earth, its biosphere, cryosphere, lithosphere, hydrosphere and atmosphere, as well as outer space.</li> </ol> <p>De steun voor ecocidewetgeving die massale schade en vernietiging van ecosystemen strafbaar stelt, wint over de hele wereld aan kracht met belangstelling van zowel eilandstaten (Vanuatu en de Malediven) als Europese staten (Frankrijk, België, Finland, Spanje, Luxemburg). Ecocidewetgeving is onderschreven door spraakmakende figuren als de paus, Greta Thunberg en dr. Jane Goodall. België is het eerste Europese land dat het strafbaar stellen van ecocide aan de orde stelde bij het Internationaal Strafhof. En het Europees Parlement heeft het bij verschillende gelegenheden ondersteund.</p>
2 juli 2021
Raad van State over digitalisering in wetgeving en bestuursrechtspraak
<h4>Wetgevingsadvisering</h4> <p>De Afdeling advisering doet in haar bijdrage zes aanbevelingen voor het opstellen en uitvoeren van wetten en regels met een zogenoemd digitaliseringsaspect. Deze aanbevelen kunnen de kwaliteit van wetgeving verbeteren. Zo moet altijd rekening worden gehouden met de positie van burgers, ook met hen die moeilijk een weg weten in een samenleving die steeds digitaler wordt. Maar de Afdeling advisering vraagt ook aandacht voor het zo transparant en controleerbaar mogelijk maken van geautomatiseerde uitvoering van wetten en regels. Zij adviseert om voldoende aandacht te geven aan ondersteuning en uitvoering van ICT. Naast de aanbevelingen geeft de Afdeling advisering ook aan hoe zij zelf wet- en regelgeving met digitaliseringsaspecten beoordeelt in het kader van haar adviezen, met een aanvulling van het bestaande toetsingskader.</p> <h4>Bestuursrechtspraak</h4> <p>De Afdeling bestuursrechtspraak wil met haar beschouwing een bijdrage leveren aan de discussie over bescherming van de rechten van burgers en bedrijven bij algoritmische besluitvorming. Wat betekent dit voor de positie en taak van de bestuursrechter? Algoritmische besluitvorming is complex en vaak lastig uit te leggen. Maar om rechtsbescherming te kunnen bieden, moet de bestuursrechter kunnen controleren hoe het bestuursorganen feiten heeft vastgesteld, belangen heeft afgewogen en welke rol algoritmen daarbij hebben gespeeld. In de publicatie verkent de Afdeling bestuursrechtspraak hoe de bestuursrechter optimaal in staat kan worden gesteld om de rechtmatigheid van algoritmische besluiten te toetsen.</p> <h4>Verantwoorde uitvoering begint met een zorgvuldige invoering</h4> <p>De twee bijdragen staan op zichzelf, maar liggen onmiskenbaar in elkaars verlengde. Tussen de taken van de wetgever en die van de rechter bestaat een wisselwerking. De rechter moet het doen met de wet- en regelgeving die hem is gegeven. De wetgever moet waarborgen dat wetgeving digitalisering op adequate wijze reguleert en burgers tegen ongewenste gevolgen beschermt. De wetgever moet dit goed doen ‘aan de voorkant’, anders moet de rechter onwenselijke gevolgen alsnog corrigeren ‘aan de achterkant’. Want wat voor alle wetgeving geldt, geldt voor digitaliseringswetgeving in het bijzonder: een <em>verantwoorde uitvoering</em> begint met een <em>zorgvuldige invoering</em>.</p> <p> </p> <p>Bron: <a rel="noopener" href="https://www.raadvanstate.nl/actueel/nieuws/@125918/publicatie-digitalisering/" target="_blank">www.raadvanstate.nl</a></p>
2 juli 2021
Ingezonden mededeling: Treed op hoog niveau op in strafzaken – Specialisatie strafrecht
<p>In de interactieve colleges van deze leergang verdiept u zich niet alleen in de belangrijkste onderwerpen van het materiële, formele en sanctierecht, maar wordt ook specifiek aandacht besteed aan supranationale aspecten (EVRM, EU-recht) en worden professionele vaardigheden, zoals het deugdelijk opbouwen van een juridisch betoog en het analyseren van jurisprudentie getraind.<br /><br />In de behandelingen van casussen wordt u uitgedaagd om stellingen in te nemen en van gedachte te wisselen. Naast dat u uw opgedane kennis direct in uw praktijk kunt toepassen, vergroot u uw netwerk met vakgenoten. Na het volgen van de leergang voldoet u aan één van de voorwaarden voor het lidmaatschap van de NVSA.</p> <p>Wilt u meer informatie en snel inschrijven? <span><a href="https://vuweb.vu.nl/nl/onderwijs/professionals/cursussen-opleidingen/leergang-opleiding-specialisatie-strafrecht?utm_source=NJB&amp;utm_medium=Advertorial&amp;utm_campaign=2juli">Dit kunt u vinden op deze site van de leergang Specialisatie strafrecht.</a></span></p> <h3>Leergangen 2021</h3> <p>De VU Law Academy is voornemens alle leergangen fysiek aan te bieden mits de maatregelen van het RIVM en VU dit toelaten.<br /><br /><span><a href="https://vuweb.vu.nl/nl/onderwijs/professionals/cursussen-opleidingen/leergang-opleiding-aanbestedingsrecht-voor-juristen?utm_source=NJB&amp;utm_medium=Advertorial&amp;utm_campaign=2juli">Leergang Aanbestedingsrecht voor juristen</a></span><br />Start: 6 september 2021<br />O.l.v. mr. Sophie Prent en  prof. mr. Chris Jansen<br /><span><a href="https://vuweb.vu.nl/nl/onderwijs/professionals/cursussen-opleidingen/leergang-opleiding-verdieping-aanbestedingsrecht-voor-inkopers?utm_source=NJB&amp;utm_medium=Advertorial&amp;utm_campaign=2juli"><br />Leergang Verdieping aanbestedingsrecht voor inkopers</a></span><br />Start: 16 september 2021<br />O.l.v. mr. Sophie Prent en prof. mr. Chris Jansen<br /><br /><span><a href="https://vuweb.vu.nl/nl/onderwijs/professionals/cursussen-opleidingen/leergang-opleiding-specialisatie-strafrecht?utm_source=NJB&amp;utm_medium=Advertorial&amp;utm_campaign=2juli">Leergang Specialisatie strafrecht</a></span><br />Start: 20 september 2021<br />O.l.v. mr. Yannick van den Brink</p> <p><span><a href="https://vuweb.vu.nl/nl/onderwijs/professionals/cursussen-opleidingen/leergang-opleiding-verdieping-contractenrecht?utm_source=NJB&amp;utm_medium=Advertorial&amp;utm_campaign=2juli">Leergang Verdieping contractenrecht</a></span><br />Start: 1 november 2021<br />O.l.v. prof. mr. Lodewijk Smeehuijzen<br /><br /><span><a href="https://vuweb.vu.nl/nl/onderwijs/professionals/cursussen-opleidingen/leergang-opleiding-intellectueel-eigendomsrecht?utm_source=NJB&amp;utm_medium=Advertorial&amp;utm_campaign=2juli"></a><a href="https://vuweb.vu.nl/nl/onderwijs/professionals/cursussen-opleidingen/leergang-opleiding-verdieping-contractenrecht?utm_source=NJB&amp;utm_medium=Advertorial&amp;utm_campaign=2juli">Leergang Verdieping contractenrecht</a><br />Start: 1 november 2021<br />O.l.v. prof. mr. Lodewijk SmeehuijzenLeergang Intellectueel eigendomsrecht</span><br />Start: 2 november 2021<br />O.l.v. prof mr. Stef van Gompel<br /><br /><span><a href="https://vuweb.vu.nl/nl/onderwijs/professionals/cursussen-opleidingen/leergang-opleiding-financieel-economisch-strafrecht-handhaving-opsporing-en-verdediging?utm_source=NJB&amp;utm_medium=Advertorial&amp;utm_campaign=2juli">Leergang Financieel-economisch strafrecht – handhaving, opsporing en verdediging</a></span><br />Start: 2 november 2021<br />O.l.v. prof. mr. Roan Lamp</p> <p><span><a href="https://vuweb.vu.nl/nl/onderwijs/professionals/cursussen-opleidingen/leergang-opleiding-de-gemeentejurist-binnen-een-dynamische-complexe-bestuurlijke-context?utm_source=NJB&amp;utm_medium=Advertorial&amp;utm_campaign=2juli">Leergang De gemeentejurist binnen een dynamische, complexe bestuurlijke context</a></span><br />Start: 5 november 2021<br />O.l.v. prof. dr. Richard Neerhof en dr. Duco Bannink<br /><br /><span><a href="https://vuweb.vu.nl/nl/onderwijs/professionals/cursussen-opleidingen/leergang-opleiding-sociaal-zekerheidsrecht?utm_source=NJB&amp;utm_medium=Advertorial&amp;utm_campaign=2juli">Leergang Sociaal zekerheidsrecht</a></span><br />Start: 11 november 2021<br />O.l.v. prof. mr. dr. Willemijn Roozendaal en prof. dr. mr. Willem Bouwens</p> <p><span><a href="https://vuweb.vu.nl/nl/onderwijs/professionals/cursussen-opleidingen/leergang-opleiding-mbo-manoeuvreren-tussen-wetgeving-en-beleid?utm_source=NJB&amp;utm_medium=Advertorial&amp;utm_campaign=2juli">Leergang MBO: manoeuvreren tussen wetgeving en beleid</a></span><br />Start: 12 november 2021<br />O.l.v. prof. dr. Renée van Schoonhoven</p> <p><span><a href="https://vuweb.vu.nl/nl/onderwijs/professionals/cursussen-opleidingen/leergang-opleiding-sport-en-recht?utm_source=NJB&amp;utm_medium=Advertorial&amp;utm_campaign=2juli">Leergang Sport en recht</a></span><br />Start: 16 november 2021<br />O.l.v. prof. mr. Marjan Olfers<br /><br /><span><a href="https://vuweb.vu.nl/nl/onderwijs/professionals/cursussen-opleidingen/leergang-opleiding-governance-van-samenwerkingsverbanden-voor-overheidsjuristen-en-beleidsadviseurs?utm_source=NJB&amp;utm_medium=Advertorial&amp;utm_campaign=2juli">Leergang Governance van samenwerkingsverbanden voor overheidsjuristen en beleidsadviseurs</a></span><br />Start: 22 november 2021<br />O.l.v. mr. Rob de Greef<br /><br /><strong>Deelname aan een cursus vanuit huis</strong><br />Kunt u wegens omstandigheden niet aanwezig zijn bij de bijeenkomsten op locatie? Geen probleem! Wij zorgen voor een live verbinding met de cursuslocatie. Zo kunt u vanuit huis live deelnemen aan de cursus. Ook kunt u live vragen stellen aan de docent(en). Wenst u via een live verbinding deel te nemen aan de bijeenkomst, neemt u dan tijdig <span><a href="http://www.paoleiden.nl/contact">contact</a></span> met ons op om de mogelijkheden te bespreken.<br /><br /><strong>Coronaproof </strong><br />De VULaw Academy volgt de aanbevelingen op van het RIVM. Alle VU gebouwen en externe locaties zijn met instructies en extra hygiënemaatregelen aangepast om een veilig verblijf mogelijk te maken. Overal geldt de norm van 1,5 meter afstand en in alle ruimtes geldt een aangepaste maximumcapaciteit. <br /><br /></p>
2 juli 2021
Autoriteit Persoonsgegevens publiceert uitgangspunten voor inrichten sterk intern toezicht
<h4>Uitgangspunten</h4> <p>De wet verbindt duidelijke eisen aan de positionering van een FG. Zo is het essentieel dat de FG onafhankelijk kan toezien op de naleving van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) in de betreffende organisatie.</p> <p>Naast de wettelijke bepalingen heeft de AP nu concrete uitgangspunten opgesteld over onder meer de informatiepositie van de FG, de middelen die de FG nodig heeft en de toegang van de FG tot het bestuur van de organisatie.</p> <h4>Enkele uitgangspunten</h4> <p>Voorkomen is beter dan genezen. De organisatie moet de FG daarom in een vroeg stadium betrekken bij de (door)ontwikkeling van producten en diensten. En vastleggen wat er met de adviezen van de FG gebeurt.</p> <p>De FG moet goed zichtbaar zijn binnen de organisatie. En direct, zonder tussenkomst van anderen,  benaderbaar en aanspreekbaar zijn. Ook voor personen van buiten de organisatie.</p> <p>De FG grijpt in als het (mogelijk) fout gaat en hij risico’s signaleert bij (voorgenomen) verwerkingen. De FG spreekt de organisatie hierop aan en moet op het hoogste bestuurlijke niveau zijn zorgen kunnen uiten. De organisatie moet dat faciliteren.</p> <p>De organisatie moet de onafhankelijke positie van de FG waarborgen.</p> <p>De FG neemt een centrale positie in bij contacten tussen de AP en de organisatie. In die positie moet de FG op de hoogte zijn van de communicatie van de AP met de organisatie. Maar let op: de FG heeft een onafhankelijke positie en kan dus niet namens de organisatie spreken.</p>
2 juli 2021