De Europese Commissie heeft op 6 februari 2026 de voorlopige bevindingen van een onderzoek naar de verslavende werking van TikTok bekend gemaakt. De Commissie concludeert dat het oneindig scrollen, automatisch afspelen, pushmeldingen en het zeer gepersonaliseerde aanbevelingssysteem van TikTok verslavend zijn. Daarmee overtreedt TikTok de regels van de Digitale dienstenverordening (DSA).
Het onderzoek naar TikTok is gestart op 19 februari 2024. Dit onderzoek heeft niet alleen betrekking op het verslavende ontwerp, maar ook op het ‘rabbit hole effect’ van de aanbevelingssystemen van TikTok, het risico dat minderjarigen een leeftijdsongeschikte ervaring hebben als gevolg van een verkeerde voorstelling van hun leeftijd, en de verplichtingen van de platforms om een hoog niveau van privacy, veiligheid en beveiliging voor minderjarigen te waarborgen.
Risicobeoordeling
Uit het onderzoek van de Commissie blijkt voorlopig dat TikTok niet adequaat heeft beoordeeld hoe deze verslavende eigenschappen het fysieke en mentale welzijn van haar gebruikers, waaronder minderjarigen en kwetsbare volwassenen, kunnen schaden. Door gebruikers bijvoorbeeld voortdurend nieuwe inhoud te ‘belonen’, versterken bepaalde ontwerpkenmerken van TikTok de drang om te blijven scrollen en de hersenen van gebruikers in de ‘autopilot-modus’ te verplaatsen. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat dit kan leiden tot dwangmatig gedrag en de zelfbeheersing van gebruikers kan verminderen. Bovendien negeerde TikTok in zijn beoordeling belangrijke indicatoren van dwangmatig gebruik van de app, zoals de tijd die minderjarigen 's nachts op TikTok doorbrengen, de frequentie waarmee gebruikers de app openen en andere potentiële indicatoren.
Risicobeperkende maatregelen
TikTok lijkt geen redelijke, evenredige en doeltreffende maatregelen te nemen om de risico's als gevolg van de verslavende opzet ervan te beperken. Zo lijken de huidige maatregelen op TikTok, met name de tools voor screentimebeheer en ouderlijk toezicht, de risico's die voortvloeien uit het verslavende ontwerp van TikTok niet effectief te verminderen. De tools voor tijdbeheer lijken niet effectief te zijn om gebruikers in staat te stellen hun gebruik van TikTok te verminderen en te beheersen, omdat ze gemakkelijk te negeren zijn en beperkte frictie introduceren. Evenzo is het mogelijk dat ouderlijk toezicht niet doeltreffend is omdat ouders extra tijd en vaardigheden nodig hebben om de controles in te voeren. In dit stadium is de Commissie van mening dat TikTok het basisontwerp van zijn dienst moet wijzigen. Bijvoorbeeld door belangrijke verslavende functies zoals ‘oneindig scrollen’ in de loop van de tijd uit te schakelen, effectieve ‘schermtijdonderbrekingen’ in te voeren, ook 's nachts, en het aanbevelingssysteem aan te passen
Bron: www.ec.europa.eu