Uit een op 21 januari 2026 gepubliceerde stresstest van het Centraal Planbureau (CPB) blijkt dat zeven op de tien ondernemers hun vaste kosten twee jaar lang kunnen blijven betalen na een inkomensdaling door baanverlies of arbeidsongeschiktheid. Werknemers zijn daartoe beter in staat, onder meer door de verplichte loondoorbetaling bij ziekte en het recht op een WW-uitkering.
Het CPB onderzocht in welke mate Nederlandse huishoudens financieel bestand zijn tegen een mogelijke inkomensdaling door baanverlies of arbeidsongeschiktheid van de hoofdkostwinner. Daarbij is rekening gehouden met bestaande financiƫle buffers van zelfstandigen en werknemers, het huidige socialezekerheidsstelsel en een mogelijke publieke arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Zonder inkomensschok heeft 93% van alle huishoudens voldoende middelen om hun vaste en noodzakelijke uitgaven twee jaar of langer te blijven betalen. Veel huishoudens kunnen een inkomensschok langere tijd opvangen. Voor werknemers geldt dit bij baanverlies voor 82% en bij arbeidsongeschiktheid voor 91%.
Arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen
Voor zelfstandigen bekeek het CPB twee varianten. Zonder verzekering kan 70% van de zelfstandigen de vaste en noodzakelijke kosten na een inkomensschok door arbeidsongeschiktheid ten minste twee jaar lang blijven betalen. Bij een publieke arbeidsongeschiktheidsverzekering met een wachttijd van een jaar neemt dit toe naar 75% van de zelfstandigen. Daar staat tegenover dat een aanzienlijk deel (15,4%) van de Nederlandse ondernemers de vaste en noodzakelijke uitgaven slechts enkele maanden blijkt te kunnen blijven betalen na een inkomensschok. Naast zelfstandigen zijn ook jongeren, huurders en alleenverdieners kwetsbare groepen. Zij hebben lagere inkomens, kleinere buffers en besteden een relatief groot deel van hun inkomen aan vaste en noodzakelijke uitgaven. Hierdoor raken hun financiƫle reserves sneller uitgeput na een schok. Bovendien hebben jongeren vaak minder WW- en WIA-rechten en vermogens opgebouwd.
Stresstest baanverlies en arbeidsongeschiktheid van werknemers en zelfstandigen
Bron: www.cpb.nl