Artikelen van Ward Ferdinandusse

TijdschriftNJB 16 (2020)
Nederlandse kinderen in Syrische kampen
Ward Ferdinandusse
In november 2019 oordeelde het Hof Den Haag in spoedappel dat de Staat niet gehouden is zich in te spannen om Nederlandse kinderen in Syrische kampen naar Nederland te halen. Het arrest van het hof roept op belangrijke onderdelen vragen op vanuit het perspectief van het geldend internationaal en Europees recht. Is het werkelijk aannemelijk dat repatriëring uit Syrische kampen te gevaarlijk is voor daarbij te betrekken overheidsdienaren? En hoe lijdelijk of actief hoort de Nederlandse rechter zich eigenlijk op te stellen als de naleving van mensenrechten afhankelijk is van een rechterlijke interventie?

[verder lezen in NAVIGATOR]

De (on)ethische advocaat
Bas van Zelst
Te makkelijk worden stellingen ingenomen over de toelaatbaarheid van advocatuurlijk handelen of nalaten, zonder dat acht wordt geslagen op de rol die advocaten spelen in de rechtsbedeling. De advocaat verdedigt de belangen van de cliënt. Daarbij maakt de advocaat gebruik van zijn privileges. Die heeft hij niet voor zichzelf, maar ten behoeve van de goede rechtsbedeling. Die privileges bieden tegenwicht aan de privileges en bevoegdheden van de (vele) andere actoren in die rechtsbedeling. Het is onjuist de privileges van de advocaat te koppelen aan een verplichting maatschappelijke belangen te behartigen. Dat een advocaat het belang van de cliënt verdedigt is omwille van de goede rechtsbedeling. Dat is het maatschappelijk belang dat advocaten dienen.

[verder lezen in NAVIGATOR]

Laat ouderen over de toekomst stemmen
Erwin Dijkstra
Ouderen het kiesrecht ontnemen, of het gewicht van hun stem verminderen, kan binnen de democratische rechtsstaat nimmer de oplossing zijn voor maatschappelijke langetermijnproblemen, zoals de klimaatcrisis. Het algemeen kiesrecht, zoals dit gewaarborgd wordt binnen de rechtsstaat, legitimeert immers onze wet- en regelgeving en het bestuur. Daarnaast fundeert dit recht het probleemoplossend vermogen van onze democratie. Tot slot verzet het liberale mensbeeld, dat ten grondslag ligt aan de huidige democratische rechtsstaat, zich ertegen dat mensen worden teruggebracht tot een groep.

[verder lezen in NAVIGATOR]

22 april 2020
TijdschriftNJB 6 (2019)
Zware maatregelen met een lichte bevelsbevoegdheid?
Jan van der Grinten
De lichte bevelsbevoegdheid van de burgemeester is vaak gebruikt voor ingrijpende maatregelen. Burgemeesters gebruiken de bevoegdheid onder andere om bevelen te geven als mensen het doelwit van geweldpleging dreigen te worden waardoor zij een gevaar vormen voor de openbare orde in hun omgeving. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de beschieting van een woning in een woonwijk die een groot gevaar oplevert voor de bewoners, maar ook voor hun directe omgeving. De burgemeester kan de bewoners van die woning bevelen hun woning te verlaten tot het gevaar geweken is. Een hiermee verwante situatie doet zich voor als de terugkeer van een ex-gedetineerde in zijn woonomgeving voor grote maatschappelijke onrust zorgt. De bestuursrechter heeft dergelijke bevelen meermalen toelaatbaar geacht. In de rechtspraak van het afgelopen jaar tekent zich echter een kentering af: verschillende rechters hebben twijfel uitgesproken over de grondwettigheid van dit soort bevelen om in te grijpen bij de beschieting van woningen in een woonwijk of vinden dat zelfs zonder meer in strijd met de Grondwet. Deze rechtspraak kan voor deze en andere gevallen waarin de burgemeester bevelen geeft die de betrokkenen beperken in hun grondrechten, grote gevolgen hebben. Dit brengt de burgemeester in een lastig parket: wat kan hij doen om dit soort maatregelen zoveel mogelijk ‘rechterproof’ te maken?


Lees het hele artikel in Navigator.

Herroepbaarheid van de Brexit-notificatie
Henri de Waele
In maart 2017 stelde het Verenigd Koninkrijk de Europese Raad in kennis van zijn voornemen de EU te verlaten. Onlangs verklaarde het Europees Hof van Justitie dat het land het recht heeft om deze kennisgeving eenzijdig in te trekken. Dit belangwekkende arrest, in voltallige zitting gewezen, vormt de zoveelste nieuwe wending in het Brexit-proces. De relevantie beperkt zich echter niet tot dit actuele dossier; het oordeel is eveneens richtinggevend voor toekomstige scenario’s die andere lidstaten zouden kunnen betreffen. Bovendien verschaft het nieuwe inzichten over de juridische status van de EU en het karakter van het Europese integratieproces.


Lees het hele artikel in Navigator.

Nashville-verklaring
Fokko Oldenhuis
De uitingsvrijheid is niet onbegrensd. Maar waar ligt het punt dat iemand bij het uitdragen van z’n boodschap rekening moet houden met de gevoelens van anderen en moet inbinden? En is met de recente publicatie van de ‘Nashville-verklaring’, die onder verwijzing naar de Bijbel oproept om de homoseksuele identiteit af te zweren, dit punt gepasseerd?


Lees het hele artikel in Navigator.

Gedwongen biometrische toegangsverschaffing is niet in strijd met nemo tenetur
Lonneke Stevens
Deze bijdrage was aanvankelijk bedoeld als een korte reactie op het stuk van Bood ‘Geef ze een vinger…’. Maar nemo tenetur en korte reacties gaan kennelijk niet samen. Zeker niet nu de vraag naar de verplichte ontgrendeling van smartphones onderdeel uitmaakt van het traject inzake de modernisering van het Wetboek van Strafvordering. Er staat dus wat op het spel. Deze bijdrage is daarom niet enkel een reactie, maar ook een vrij uitgebreide uitleg van de complexe (Europese) rechtspraak inzake nemo tenetur én een uitleg van hoe de medewerkingsvorm van verplichte biometrische ontgrendeling moet worden geplaatst in het huidige systeem van strafvorderlijke duldplichten.


Lees het hele artikel in Navigator.

Reactie op Alex Bood
Martijn Egberts en Ward Ferdinandusse
Onze collega bij het Openbaar Ministerie Alex Bood schrijft in NJB 2018/1880, afl. 36 dat het fysiek dwingen van een verdachte om een met zijn vingerafdruk beveiligde smartphone te ontgrendelen gemakkelijk kan leiden tot strijd met het in artikel 6 EVRM geïmpliceerde nemo tenetur-beginsel. In die conclusie kunnen wij hem niet volgen.


Lees het hele artikel in Navigator.

13 februari 2019