In vrijwel heel Europa klinkt de roep om meer ruimte voor nationale beleidsvrijheid op het terrein van asiel en migratie. Dat gaat gepaard met kritiek op nationale en Europese rechterlijke colleges vanwege hun vermeende begrenzende invloed op die gewenste beleidsvrijheid. Die spanning komt ook tot uitdrukking in het proces binnen de Raad van Europa dat moet culmineren in een politieke verklaring over het EVRM en migratie tijdens de ministeriële bijeenkomst in Chișinău in mei 2026. Ook Nederland speelt daarin een actieve rol en verbindt zich aan initiatieven die expliciet gericht zijn op herinterpretatie van migratierechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Maar in hoeverre mag politieke onvrede over rechterlijke uitspraken worden vertaald naar pogingen deze rechtspraak in te kaderen? Wat betekent dat voor de onafhankelijkheid van de rechter, het machtsevenwicht binnen de trias en de functie van mensenrechtenverdragen als minimumgaranties – juist voor kwetsbare groepen als migranten? In dit artikel wordt de Nederlandse kabinetsinzet richting Chișinău geanalyseerd en geplaatst in de context van de constitutionele verhouding tussen wetgever, bestuur en rechter.

[verder lezen in InView]

Gendergerelateerd partnergeweld tegen vrouwen is de afgelopen jaren een steeds zichtbaarder maatschappelijk en politiek probleem geworden, zowel in Nederland als daarbuiten. Hoewel de Nederlandse overheid verschillende maatregelen heeft genomen om (ex-)partnergeweld en femicide tegen te gaan, klinkt er stevige kritiek op het gebrek aan samenhang, specialisatie en aandacht voor de genderspecifieke aard van dit geweld. In dat kader wordt steeds vaker gewezen op Spanje, waar sinds 2004 een integrale en expliciet gendergerichte aanpak is ontwikkeld. Deze bijdrage bespreekt de hoofdlijnen en effecten van de Spaanse aanpak van partnergeweld en verkent in hoeverre dit stelsel aanknopingspunten biedt voor de Nederlandse context.

[verder lezen in InView]

Juist in situaties van dreigende huwelijksdwang, achterlating of vrouwelijke genitale verminking (VGV) is tijdige bescherming cruciaal. Het huidige Nederlandse juridische instrumentarium biedt in de preventieve fase echter onvoldoende mogelijkheden om effectief in te grijpen. Het meest recente evaluatierapport van GREVIO, het toezichthoudend orgaan op het Verdrag van Istanbul, concludeert dat Nederland tekortschiet in de preventie en bescherming van geweld tegen vrouwen. Het WODC-rapport Over grenzen laat zien dat een beschermingsbevel naar Brits model mogelijkheden biedt om juist in de risicofase in te grijpen. Dit artikel betoogt dat invoering van een dergelijk hybride beschermingsbevel juridisch haalbaar én noodzakelijk is om de bestaande beschermingslacune te dichten en te voldoen aan internationale verplichtingen.

[verder lezen in InView]

In januari 2026 greep de gemeente Tilburg in bij een gebedsgenezingsdienst van evangelist Tom de Wal. De bijeenkomst werd door het gemeentebestuur aangemerkt als een vergunningplichtig evenement, wat leidde tot politieoptreden en zelfs een kortdurende aanhouding van De Wal. Het openbaar ministerie zette daar later een streep door. Deze gebeurtenis roept fundamentele vragen op over de grenzen van gemeentelijke bevoegdheden, de scheiding van kerk en staat en de bescherming van de vrijheid van godsdienst. In dit artikel wordt betoogd dat de gemeente Tilburg haar hand heeft overspeeld.

[verder lezen in InView]

Momenteel ligt er een initiatiefvoorstel voor bij de Eerste Kamer dat het verbod op winstuitkering voor zorgverzekeraars die rechtsopvolgers van de voormalige publieke ziekenfondsen zijn, een verbod dat oorspronkelijk tien jaar zou gelden, voor onbepaalde tijd wil verlengen. Het verbod wordt aldus permanent en bovendien breidt het voorstel het verbod uit naar alle zorgverzekeraars. Deze bijdrage richt zich op de vraag of het beoogde verbod in overeenstemming is met de bepalingen voor het vrije verkeer uit het Verdrag betreffende de Werking van de EU. Ook wordt de vraag of het verbod verenigbaar is met artikel 1 van het Eerste Protocol EVRM, dat het recht op eigendom garandeert, behandeld. De les die uit deze Europeesrechtelijke analyse kan worden getrokken, is dat er in deze een substantiële bewijslast op de wetgever rust. De spelregels voor de Europese interne markt en het fundamentele recht van eigendom dwingen de overheid een consistente koers te varen.

Lees het hele artikel in Navigator.

Juridische documenten als wetgeving, jurisprudentie, beleidsstukken en wetenschappelijke artikelen kunnen worden gekarakteriseerd als legal big data: het zijn grote hoeveelheden, datatechnisch gezien ongestructureerde, gegevens. Door recente technologische ontwikkelingen worden deze documenten steeds beter toegankelijk en doorzoekbaar. Hierdoor ontstaan verschillende mogelijkheden om de rechtspraktijk en juridisch onderzoek anders in te richten. In deze bijdrage wordt beschreven wat legal big data is en welke nieuwe perspectieven dit met zich meebrengt. Daarbij worden verschillende toepassingen van legal big data voor de rechtspraktijk en juridisch onderzoek beschreven. In het bijzonder wordt ingegaan op kwantitatieve juridische voorspellingsmodellen, het versnellen van juridisch onderzoek en het verbeteren van wet- en regelgeving. Ook de gevolgen van deze ontwikkelingen voor juristen en hun werkzaamheden worden kort besproken.

Lees het hele artikel in Navigator.

Grootbedrijven maken soms misbruik van hun machtspositie door betalingstermijnen op te rekken. Het enkel aanscherpen van de wettelijke regeling, zoals onlangs is gedaan, zal er nog niet voor zorgen dat dit niet meer gebeurt. Daarvoor is nodig dat het grootbedrijf door die aangescherpte regel tot het besef komt dat het ‘uitwringen’ van kleine leveranciers door lange betaaltermijnen niet alleen onbehoorlijk is, maar ook dat de nadelen groter zijn dan de voordelen. En als dat ook niet helpt, zal druk moeten worden opgebouwd op overtreders.

Lees het hele artikel in Navigator.

In hun artikel De verwijzende rechter nemen de hoogleraren Chantal, Elaine en Vanessa Mak de prejudiciële verwijzingspraktijk van lagere nationale rechters onder de loep. Wat hen in het bijzonder interesseert zijn zaken met rechtspolitiek mogelijk ernstige consequenties waarbij de prejudiciële procedure wordt gebruikt om resultaten te bereiken die naar nationaal recht niet mogelijk zijn. Zij betogen dat ‘hier gesproken kan worden van een vorm van rechterlijk activisme’.

Lees het hele artikel in Navigator.

Dat de term ‘rechterlijk activisme’ gevoelig ligt, is zonder meer waar. In de literatuur over dit onderwerp wordt zelfs weleens gesproken van ‘accusations of judicial activism’. Niettemin zijn wij minder huiverig voor het gebruik van deze term dan Christiaan Timmermans, voormalig rechter bij het Europeese Hof van Justitie. Wij maken graag gebruik van de mogelijkheid om in deze respons kort op zijn punten in te gaan.

Lees het hele artikel in Navigator.