Artikelen van Florian van den Akker
Tijdschrift
NJB 30 (2026)
Didam en de overheidsvennootschap
Sinds de Didam-arresten staat vast dat overheidslichamen bij privaatrechtelijk handelen onder omstandigheden ruimte moeten bieden aan alle potentiële gegadigden. Minder duidelijk is hoever de kring van normadressaten van deze regels reikt. In het bijzonder rijst de vraag naar de positie van overheidsvennootschappen: privaatrechtelijke rechtspersonen die nauw met de overheid zijn verbonden, maar niet zonder meer als bestuursorgaan kwalificeren. Aan de hand van recente rechtspraak onderzoekt dit artikel of en op welke grond dergelijke vennootschappen aan de Didamregels kunnen zijn gebonden. Daarbij wordt betoogd dat niet zozeer rechtstreekse binding aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, maar de doorwerking van het gelijkheidsbeginsel via de privaatrechtelijke redelijkheid en billijkheid een overtuigende grondslag biedt.
Wie een vrouw wurgt tot zij bewusteloos raakt, aanvaardt de aanmerkelijke kans op haar dood
Wie een ander wurgt tot bewusteloosheid raakt aan de grens tussen leven en dood. Toch laten twee recente Amsterdamse uitspraken zien dat zelfs bij bewustzijnsverlies, ernstige ademnood en langdurig keelgeweld niet vanzelfsprekend wordt aangenomen dat sprake is van een aanmerkelijke kans op overlijden. Deze zaken roepen de vraag op of de feitenrechter bij verwurging een bewijsdrempel hanteert die in de praktijk nauwelijks is te nemen. In dit artikel wordt betoogd dat vrijspraken in dergelijke zaken beter moeten worden gemotiveerd en dat het Openbaar Ministerie een actievere rol moet spelen in de rechtsvorming op dit terrein.
De foetus en de behandelingsovereenkomst
De snelle ontwikkelingen in de foetale geneeskunde maken het steeds vaker mogelijk om aandoeningen van een ongeboren kind al tijdens de zwangerschap te behandelen. Deze medische vooruitgang roept echter fundamentele juridische vragen op over de positie van de foetus binnen het gezondheidsrecht. Kan een foetus worden beschouwd als patiënt en daarmee een eigen plaats innemen binnen de behandelingsovereenkomst? En welke rechten en beschermingsmechanismen vloeien daaruit voort? In deze bijdrage wordt de verhouding tussen de beschermwaardigheid van de foetus, de behandelingsovereenkomst en de rechten van de zwangere vrouw onderzocht. Daarbij staat centraal in hoeverre het recht ruimte biedt om de belangen van de foetus te beschermen, zonder afbreuk te doen aan de lichamelijke integriteit en het zelfbeschikkingsrecht van de moeder.
Tijdschrift
NJB 25 (2026)
Klimaatverandering: nieuwe wegen in bestaande rechtsgebieden
Klimaatverandering dringt door in vrijwel alle onderdelen van het recht. Ook rechtsgebieden die op het eerste gezicht niet direct met klimaatregulering worden geassocieerd, worden steeds vaker geconfronteerd met klimaatbelangen. Dit artikel onderzoekt hoe uiteenlopende rechtsgebieden daarmee omgaan en in hoeverre zij vanuit hun eigen structuur ruimte bieden voor de integratie van klimaatoverwegingen. Daarbij staat het begrip ‘autonome draagkracht’ centraal: het vermogen van een rechtsgebied om klimaatbelangen zelfstandig te incorporeren.
Rechtsbescherming onder druk
De jaarrede voor de NJV-jaarvergadering 2026 werd dit jaar niet, zoals de traditie wil, uitgesproken door de voorzitter van de Nederlandse Juristen-Vereniging, maar door het jongste bestuurslid van de afzwaaiende jaarlaag, Michelle Bruijn. Die jaarlaag, verder bestaande uit Willemien den Ouden en Ton Hartlief, koos voor het thema De uitvoerbaarheid van wet- en regelgeving onder druk. In haar rede verbindt Bruijn dat thema met een vraag die in het debat over uitvoerbaarheid soms te weinig centraal staat: wat betekent steeds veranderende en complexere wetgeving voor de rechtsbescherming van burgers?
Tussen wet en werkelijkheid
Op 12 juni 2026 kwam de Nederlandse Juristen Vereniging bijeen voor haar jaarvergadering in Den Haag: een passend decor voor een bespreking van de uitvoerbaarheid van wet- en regelgeving. Waar kan daarover immers beter worden gesproken dan op een steenworp afstand van het Binnenhof?
Gemeentelijke sportcomplexen: opstal of erfpacht?
Gemeenten staan de komende jaren voor een grote opgave: het vernieuwen, verduurzamen en toekomstbestendig maken van sportaccommodaties. Daarbij is er de behoefte aan exploitatiemodellen waarin maatschappelijke en commerciële partijen een rol spelen, terwijl gemeenten tegelijkertijd voldoende grip kunnen houden op het gebruik en beheer van deze voorzieningen. Biedt tegen deze achtergrond een recht van erfpacht of een recht van opstal de beste basis voor de ontwikkeling en exploitatie van gemeentelijke sportcomplexen? In dit artikel worden de voor- en nadelen van beide rechtsfiguren geanalyseerd en wordt beschreven waarom de keuze tussen erfpacht en opstal bepalend kan zijn voor controle, financierbaarheid en multifunctioneel gebruik van sportvastgoed.
Rechters leggen reclameverbod in de geneesmiddelenwet te ruim uit
Wanneer wordt het aanprijzen van een geneesmiddel reclame in de zin van de Geneesmiddelenwet? Twee recente uitspraken over uitingen waarin bepaalde middelen werden gepresenteerd als werkzaam tegen COVID-19 maken deze vraag van belang. Want nu uitingen zonder commercieel belang en zonder promotiedoel als verboden reclame worden aangemerkt raken deze uitspraken niet alleen de direct betrokkenen maar is ook de vrije meningsuiting van in het geding.