Artikelen van Carla Sieburgh
Tijdschrift
NJB 20 (2026)
Het rechtssysteem als vitaal orgaan van het recht
Dit betoog is erop gericht om beoefenaren van het recht – wetenschappers, wetgevers, rechters, advocaten – ervan te doordringen dat het rechtssysteem het vitale orgaan is van het recht. Systematiek ordent het recht niet alleen, maar geeft er mede vorm aan. Aan de hand van Unierechtelijke lidstaataansprakelijkheid wordt inzichtelijk gemaakt dat de rechtssystematische analyse wezenlijk is voor de rechtsontwikkeling. Zij is het uitgangspunt voor meningsvorming over keuzes die aansluiten bij het doel van het recht: het voorkomen van willekeur, het gelijkwaardig behandelen van gelijkwaardige gevallen en het genereren van rechtvaardige oplossingen. Daarmee is zij de basis voor het op samenhangende wijze oplossen van maatschappelijke problemen.
Op weg naar een recht op een zakelijke betaalrekening
Zonder een betaalrekening is het voor zowel particulieren als ondernemingen vrijwel onmogelijk om deel te nemen aan het maatschappelijk verkeer. Waar voor consumenten binnen de EU een recht op een basisbetaalrekening bestaat, zijn er zorgen over de toegang tot een betaalrekening van met name ondernemingen die een verhoogd Wwft-risico meebrengen. Met de onlangs door de Eerste Kamer aanvaarde Wet chartaal betalingsverkeer zal een recht op een basisbetaalrekening ingevoerd worden voor ondernemingen, verenigingen en stichtingen. De regeling voor een zakelijke basisbetaalrekening beoogt te voorkomen dat zakelijke partijen uitgesloten worden van het girale betalingsverkeer. Tegelijkertijd roept de regeling vragen op over de verhouding tot de rol van banken als poortwachters van het financiële stelsel en hun contractvrijheid.
Victimblaming - Niet in de rechtszaal
In strafzaken, vooral bij seksueel en huiselijk geweld, ervaren slachtoffers in de rechtszaal soms een kwetsende of vernederende bejegening. Dit kan leiden tot secundaire victimisatie, dat wil zeggen dat het slachtoffer opnieuw schade oploopt door het proces zelf. Tegelijkertijd moet de verdediging wel de ruimte hebben om kritisch te zijn. Dit roept de vraag op waar de grens ligt tussen noodzakelijke kritiek en ongepaste, schadelijke uitlatingen. Europese richtlijnen en rechtspraak bieden handvatten om die balans te vinden.
Tijd voor een actieplan Aanpak intieme terreur
De bescherming van slachtoffers van huiselijk geweld schiet in het Nederlandse familierecht nog altijd tekort. Hoewel er meer aandacht is voor de risico’s na een scheiding, krijgt contact met beide ouders nog vaak voorrang boven veiligheid, zelfs bij duidelijke signalen van geweld. Dit is geen incident, maar het gevolg van een hardnekkig denkkader. Een fundamentele koerswijziging en concrete maatregelen om slachtoffers beter te beschermen zijn noodzakelijk.