Artikelen van Bart Schermer

Tijdschrift
NJB 39 (2025)
Wie bewaart heeft wat
Politiegegevens moeten op een gegeven moment vernietigd worden. Een met algemene stemmen aangenomen motie verzoekt gegevens die eventueel ooit nuttig kunnen zijn voor het oplossen van cold cases hiervan uit te sluiten. Dit verzoek raakt aan een fundamentele spanning tussen opsporingsbelangen en grondrechten. Het Europees mensenrechtelijk kader stelt strikte eisen aan de proportionaliteit en noodzaak van langdurige gegevensopslag. Onderzocht wordt of en hoe een regeling voor het bewaren van politiegegevens gedurende tientallen jaren verenigbaar kan zijn met deze Europese normen.
Prejudicieel gedwaald
In dit artikel wordt de prejudiciële beslissing van de Hoge Raad besproken die handelde over de vraag of een energielabel dat pas na het sluiten van de huurovereenkomst is vastgesteld, mag worden meegenomen bij de huurprijstoetsing in het woningwaarderingsstelsel (WWS). De Hoge Raad beantwoordde deze vraag bevestigend en oordeelde dat het WWS geen sanctie bevat voor het niet tijdig verstrekken van een energielabel aan de huurder. Betoogd wordt dat dit oordeel onjuist is, omdat Nederland het WWS bewust, zowel richting Tweede Kamer als richting Europese Commissie, heeft gepositioneerd als implementatie- en sanctiemechanisme van Richtlijn 2010/31/EU. De gefragmenteerde implementatie van de richtlijn heeft echter geleid tot een blinde vlek in de rechtspraak.
Plaatsing van transgender en non-binaire personen in Nederlandse penitentiaire inrichtingen
Het huidige beleid met betrekking tot plaatsing van transgender en non-binaire personen in Nederlandse penitentiaire inrichtingen kent een vacuüm: er ontbreken duidelijke richtlijnen, terwijl internationale mensenrechtenstandaarden en empirisch onderzoek wijzen op verhoogde risico’s voor deze groep, zoals discriminatie, geweld en beperkte toegang tot zorg. Hoe kan een humane, veilige en inclusieve detentiepraktijk bereikt worden waarbij zoveel mogelijk rekening wordt gehouden met alle betrokken belangen?

Tijdschrift
NJB 31 (2023)
Antwoorden op prejudiciële vragen in de EncroChat- en SkyECC-zaken
In talloze zaken vormen door de Franse opsporingsautoriteiten buitgemaakte berichten van Encrochat en SkyECC cryptotelefoons het sleutelbewijs voor een veroordeling. In veel zaken waarin deze gegevens als bewijs zijn gebezigd heeft de verdediging uitgebreid verweer gevoerd inzake de rechtmatigheid van deze bewijsgaring. Gegeven de onduidelijkheid over de reikwijdte van het interstatelijke vertrouwensbeginsel in dezen besloten zowel Rechtbank Overijssel als Rechtbank Noord-Nederland prejudiciële vragen te stellen aan de Hoge Raad. In een arrest van juni 2023 zijn deze beantwoord. Nu dit type ‘datagedreven’ onderzoek de toekomst lijkt van de opsporing van georganiseerde criminaliteit is het zaak deze antwoorden nauwkeurig te bestuderen.
De functioneel dader als overtreder in het bestuursrecht
In twee uitspraken van 31 mei 2023 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak besloten om het strafrechtelijke leerstuk van het functioneel daderschap in het bestuursrecht te importeren. De Afdeling houdt ‘toerekening’ in naam in ere, maar voortaan heeft te gelden dat als de beoogd overtreder zelf niet fysiek heeft gehandeld, hij de overtreding pas toegerekend kan krijgen als voldaan wordt aan de criteria van de Hoge Raad voor functioneel daderschap. Dat leek in eerste instantie een aardverschuiving in het handhavingsrecht, maar op basis van de eerste uitspraken van de Afdeling onder de nieuwe lijn kan worden betwijfeld of deze tot echt andere uitkomsten gaat leiden. Op de keper beschouwd is de wijziging in de rechtspraak precies wat de Afdeling ook al zei dat het is: een nuancering, geen aardverschuiving.
Transnationaal arbeidsrecht
In de Engelstalige vakliteratuur wordt meer en meer de term ‘Transnational’ Labour Law gebruikt, in plaats van ‘International’ Labour Law, als het gaat om landsgrensoverschrijdende aspecten van dat rechtsgebied. Ook in het Nederlands lijkt Transnationaal Arbeidsrecht een betere aanduiding, omdat landsgrensoverschrijdend arbeidsrecht zich onder de invloed van de economische globalisering en het tekort schieten van het klassieke statelijke internationale arbeidsrecht sterk heeft uitgebreid buiten de gebruikelijke akkers van het publieke internationaal arbeidsrecht en het arbeidsrechtelijk IPR. Wat is dan te verstaan onder Transnationaal Arbeidsrecht, wie zijn de makers ervan, wie de geadresseerden, wie de toezichthouders en wie de handhavers? En heeft transnationaal arbeidsrecht behalve als aanduiding van feitelijke vaststelling van nieuwe vormen van regelgeving ook nog een meer ‘waarden-georiënteerde’ of ideologische betekenis?
De avondklok
De bepaling dat het verboden is zich binnen een bepaald tijdsbestek in de openlucht te bevinden, is op zichzelf glashelder. Maar hoe kan men volhouden dat een bestuurder van een auto waarvan de deuren en ramen dicht zijn, zich in de openlucht bevindt?