Op vrijdag 11 december 2026 vindt de jaarvergadering plaats van de Vereniging voor Burgerlijk Recht. De vergadering heeft dit jaar een bijzonder karakter: de VBR viert haar 40-jarig bestaan. Het onderwerp is: “Generatieve AI en het burgerlijk recht”
Jubileumrede over weerbaarheid en privaatrecht door Willem van Boom
De eerste preadviezen van de VBR (1986) stonden in het teken van het burgerlijk recht en grondrechten: een thema waarvan destijds werd verwacht dat het een ingrijpende invloed zou hebben op het burgerlijk recht. Veertig jaar later is die inschatting juist gebleken. Wat heeft de VBR de afgelopen veertig jaar nog meer gebracht? En, misschien wel belangrijker: wat brengt de toekomst? Duidelijk is in ieder geval dat die toekomst zich kenmerkt door verschillende uitdagingen van geopolitieke, economische, ecologische en technologische aard. Die uitdagingen roepen vragen op over de weerbaarheid van onze samenleving. Willem van Boom, Staatsraad bij de Afdeling advisering van de Raad van State, zal in zijn jubileumrede nader ingaan op de zoektocht naar meer weerbaarheid en de implicaties hiervan voor het privaatrecht.
Preadviezen: Generatieve AI en het burgerlijk recht
De preadviezen staan dit jaar opnieuw in het teken van een thema dat naar verwachting grote implicaties voor het privaatrecht zal hebben: generatieve artificiële intelligentie (GenAI) en het burgerlijk recht.
GenAI wordt inmiddels op grote schaal toegepast in uiteenlopende maatschappelijke domeinen. De technologie ontwikkelt zich in hoog tempo en het is de verwachting dat dit tempo de komende jaren verder zal versnellen. Er bestaat evenwel nog onvoldoende zicht op en begrip van de implicaties van GenAI voor het burgerlijk recht. Acht preadviseurs bespreken daarom tot welke privaatrechtelijke vragen en problemen GenAI leidt. Daarbij is met name aandacht voor de vraag in hoeverre de bestaande privaatrechtelijke normenkaders voldoende op GenAI zijn toegesneden en waar dat niet het geval is, welke aanpassingen nodig zijn. De preadviseurs onderzoeken achtereenvolgens de verhouding tussen GenAI en het burgerlijk recht in algemene zin (Colette Cuijpers & Mara Păun); GenAI en het Europees privaatrecht (Vanessa Mak); artificiële wil en rechtshandelingen (Eric Tjong Tjin Tai); agentic commerce en het consumentenrecht (Bram Duivenvoorde); auteursrechtelijke bescherming (Anke Moerland); buitencontractuele aansprakelijkheid voor AI-agenten (Tycho de Graaf); schadevergoedingsrecht en synthetische schade (Anna van Duin); en privaatrechtelijke rechtsbescherming voor risico’s en schade van GenAI (Bart van der Sloot).