Wetsvoorstel (18-12-2025) tot Wijziging van de Aanbestedingswet 2012 in verband met de versterking van de rechtsbescherming bij aanbesteden
—Het wetsvoorstel beoogt de rechtsbescherming van ondernemers in aanbestedingsprocedures te versterken. Uit onderzoek is gebleken dat ondernemers de huidige rechtsbescherming als onvoldoende ervaren. Klachtenprocedures hebben vaak te weinig impact, termijnen sluiten niet aan bij de praktijk en adviezen van de Commissie van Aanbestedingsexperts worden regelmatig genegeerd. Daarnaast ervaren ondernemers een ongelijkwaardige positie ten opzichte van aanbestedende diensten en zijn er knelpunten bij hoger beroep. Het doel van het wetsvoorstel is een uitgebalanceerd stelsel van rechtsbescherming, waarin belangen van ondernemers en aanbestedende diensten in evenwicht zijn. Het moet ondernemers laagdrempelige mogelijkheden bieden om klachten in te dienen en deze professioneel te laten beoordelen, zonder dat aanbestedingsprocedures onnodig vertragen.
Belangrijkste maatregelen:
- Verplichte klachtenloketten: Alle aanbestedende diensten moeten beschikken over een klachtenloket dat voldoet aan minimumeisen. Dit loket moet onafhankelijk en deskundig zijn en klachten behandelen volgens een uniforme procedure.
- Termijnen voor klachtafhandeling: Voor ontwerpklachten geldt dat deze minimaal zeven dagen vóór de inschrijftermijn moeten worden ingediend. Voor klachten over gunningsbeslissingen wordt aangesloten bij de bestaande standstill-termijn van twintig dagen.
- Versteviging rol Commissie van Aanbestedingsexperts: De Commissie blijft klachten behandelen, maar uitsluitend ontwerpklachten. Het wetsvoorstel introduceert een wettelijke opschorting van de aanbestedingsprocedure wanneer de Commissie een klacht in behandeling neemt.
- Aanscherping motiveringsplicht: Beslissingen tot afwijzing, uitsluiting en gunning moeten beter gemotiveerd worden. Ondernemers krijgen standaard inzicht in redenen voor afwijzing, naam van de winnaar, scores en relatieve voordelen van de winnende inschrijving, plus de eigen scores van de afgewezen inschrijver. Daarnaast komt er een verplichting voor medeoverheden om jaarlijks verantwoording af te leggen over klachtafhandeling aan volksvertegenwoordigende organen (gemeenteraad, provinciale staten, waterschapsbestuur). Dit bevordert transparantie en een leereffect.
Gevolgen:
- Voor aanbestedende diensten: verplicht klachtenloket, naleving van termijnen, mogelijke opschorting van procedures en jaarlijkse rapportage. Dit vraagt om professionalisering en planning, maar biedt ook kansen om klachten vroegtijdig op te lossen.
- Voor ondernemers: laagdrempelige toegang tot klachtenprocedures, betere motivering van beslissingen en meer zekerheid over termijnen. Dit versterkt hun positie en kan juridische procedures voorkomen.