Wetsvoorstel (13-05-2020) tot wijziging van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme BES en de Wet financiële markten BES in verband met het aanpakken van geconstateerde risico’s op witwassen en financieren van terrorisme op de BES en het in overeenstemming brengen van deze wetgeving met de aanbevelingen van de Financial Action Task Force

—Dit wetsvoorstel wijzigt de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme BES (Wwft BES) en beoogt daarmee de preventieve maatregelen tegen witwassen en financieren van terrorisme in Caribisch Nederland aan te scherpen. Daarmee adresseert het wetsvoorstel risico’s die zijn vastgesteld in de National Risk assessment BES, lost het knelpunten op die in de praktijk van de toepassing van de Wwft BES zijn gebleken en zorgt het voor volledige implementatie van de standaarden van de Financial Action Task Force (FATF). Tot slot geeft het wetsvoorstel uitvoering aan het plan van aanpak witwassen van de Ministers van Financiën en Justitie en Veiligheid.

Tijdens de vorige evaluatie van Nederland door de FATF zijn tekortkomingen in de wetgeving van Europees Nederland aan de orde gekomen die ook relevant zijn voor de Wwft BES. Vooral de afstemming van de verplichtingen van advocaten en notarissen op het voor hen geldende beroepsgeheim en de definitie van het begrip ‘uiteindelijk belanghebbende’ (UBO) voldoen niet. Verder zijn de FATF-standaarden in 2012-2013 herzien en zijn zij ook daarna nog regelmatig gewijzigd. Daarbij is meer nadruk komen te liggen op een risicogebaseerde benadering; deze moet geïntegreerd zijn in alle onderdelen van het voorkomen van witwassen en financieren van terrorisme. Deze benadering wordt met dit wetsvoorstel steviger in de Wwft BES verankerd. Dit heeft tot gevolg dat de risicogebaseerde benadering op verschillende terreinen wordt geëxpliciteerd, dan wel uitgebreid. Ten eerste worden financiële instellingen verplicht om de risicogebaseerde benadering door te voeren in de eigen bedrijfsvoering. Ook cliëntenonderzoek wordt meer risicogebaseerd. De reikwijdte van de Wwft BES wordt verder uitgebreid met handelaren in bouwmaterialen.

De FATF-aanbevelingen bevatten ook voorschriften over de omgang met ‘politically exposed person’ (PEP’s): bij buitenlandse PEP’s moet standaard meer onderzoek wordt gedaan. In het geval van een binnenlandse PEP moet een dienstverlener een risicobeoordeling maken en, indien er sprake is van een verhoogd risico, verscherpt cliëntenonderzoek verrichten. In overeenstemming met zowel de regelgeving op Curaçao en Sint-Maarten en de regelgeving in Europees Nederland is gekozen om het onderscheid tussen binnenlandse en buitenlandse PEP’s in de Wwft BES niet langer te hanteren. Bij het maken van de reeds wettelijk verplichte risicobeoordeling dienen dienstverleners zelf vast te stellen of iemand kwalificeert als een PEP. De huidige limitatieve opsomming van specifieke functies verdwijnt.

Verder wordt het handhavingsinstrumentarium van de toezichthoudende autoriteiten versterkt. Zo worden een boete en last onder dwangsom mogelijk bij het weigeren van medewerking, worden de mogelijkheden van gegevensdeling voor toezichthouders uitgebreid en wordt de grondslag gecreëerd voor de toezichtautoriteiten om een boete of een last onder dwangsom openbaar te maken.

Een ander bestaand knelpunt dat met dit voorstel moet worden opgelost is dat er onduidelijkheden bestonden over de verhouding van verplichtingen uit de Wwft BES met het beroepsgeheim van advocaten en notarissen. Met dit voorstel wordt geëxpliciteerd dat de geheimhoudingsplicht waaraan zij zijn gehouden uit hoofde van hun beroep niet onverkort geldt voor notarissen voor zover zij onder de reikwijdte van de Wwft BES vallen. Daarnaast wordt ook geëxpliciteerd dat notarissen niet gehouden zijn aan de geheimhoudingsplicht bij het voldoen aan hun meldplicht aan het Meldpunt.

Tot slot bevat het wetsvoorstel onder meer nog actualiseringen van de bepalingen over grensoverschrijdende geldtransporten en wordt wat betreft de definitie van de uiteindelijk belanghebbende (UBO) aangesloten bij de in het Europese deel van Nederland gehanteerde definitie.

Kamerstukken