Een divers gezelschap van bedrijven, brancheverenigingen en maatschappelijke organisaties probeert invloed uit te oefenen op de verkiezingsprogramma’s van lokale politieke partijen: lobbyteksten worden letterlijk overgenomen, zonder dat dit voor de kiezer duidelijk is. Dit blijkt uit onderzoek naar de invloed van lobbyisten bij gemeenten, uitgevoerd door Open State Foundation in samenwerking met de NOS. 

Doel van het onderzoek was een beeld krijgen van welke organisaties invloed proberen uit te oefenen op de gemeenteraadsverkiezingen. Bij meer dan 500 programma’s zijn overeenkomsten met lobbyteksten aangetroffen. In meer dan 100 gevallen was er sprake van letterlijke overname van lobbyteksten. 

Uit het onderzoek blijkt dat lobby bij gemeenten structureel en op grote schaal plaatsvindt. Organisaties, bedrijfsleven en overheid, sturen dezelfde documenten — soms met kleine aanpassingen — naar tientallen gemeenten tegelijk.

Volgens de Open State Foundation is lobby 'an sich' geen probleem, maar de invloed van lobbyisten moet wel voor de kiezers duidelijk zijn. 

Open State Foundation doet daarom twee aanbevelingen. 

Politieke partijen die input van externe organisaties verwerken in hun verkiezingsprogramma dienen dit te vermelden, met een bronvermelding bij de betreffende passage. Daarnaast dienen gemeenten een lobbyregister in te richten, zodat burgers, journalisten en raadsleden kunnen zien welke organisaties contact zoeken met lokale politici. Een aantal grote gemeenten (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Eindhoven) doet momenteel al onderzoek naar zo’n lokaal lobbyregister. De rest moet zo snel mogelijk volgen.

Bron: Open State Foundation