Het meest prangende is het visuele toezicht op de gesprekken tussen advocaten en hun gedetineerde cliënten. In reactie op de zorgen van NOvA heeft de DJI twee onderzoeksbureaus, gespecialiseerd in het aflezen van gesprekken uit videobeelden, onderzoek laten verrichten naar de (on)mogelijkheid van zogeheten ‘beeld- en spraakafzien’. Omdat hieruit blijkt dat liplezen in de praktijk mogelijk is, heeft de NOvA verzocht het visuele toezicht binnen de EBI en AIT op te schorten. Hieraan heeft DJI geen gehoor gegeven. Wel heeft DJI toegezegd de cameraposities conform de aanbevelingen van de onderzoeksbureaus aan te passen. In afwachting van die aanpassingen worden mondkapjes aan advocaten en gedetineerden verstrekt om liplezen te voorkomen. Hoewel voor auditief toezicht geen wettelijke basis bestaat, had DJI aanvankelijk de intentie om na een eventuele onderbreking van het vertrouwelijke gesprek een audio-opname te starten. Deze werkwijze is na bezwaar van de NOvA stopgezet. Dat neemt niet weg dat advocaten hun cliënten nog steeds moeten spreken in (multifunctionele) ruimtes waar microfoons hangen. Weliswaar geeft DJI aan dat deze microfoons zijn uitgeschakeld bij bezoek van een advocaat, maar alleen al het feit dat er microfoons aanwezig zijn, maakt dat zowel de advocaat als gedetineerde het gevoel kunnen hebben dat zij worden afgeluisterd. Dit zogenoemde chilling effect kan op zichzelf al een beperking van grondrechten opleveren. Bovendien is nu nog onvoldoende duidelijk welke procedurele waarborgen bestaan tegen (onbedoelde) opnames van vertrouwelijke advocaat-cliëntgesprekken.

Bron: www.advocatenorde.nl