De Kinderombudsman concludeert in een op 12 februari 2026 gepubliceerd rapport dat jongeren in residentiële jeugdhulp nog altijd nauwelijks gebruikmaken van klachtenprocedures. Tien jaar na eerdere onderzoeken blijken structurele tekortkomingen in toegankelijkheid, onafhankelijkheid en veiligheid onverminderd aanwezig.
Jongeren ervaren drempels door formele, langdurige trajecten en vooral door angst voor repercussies binnen de instelling waar zij in een afhankelijke positie verblijven. Hierdoor blijft wezenlijke informatie over misstanden en kwaliteit van zorg buiten beeld, terwijl het Kinderrechtenverdrag juist waarborgt dat hun stem gehoord moet worden in een zo ‘thuis’ mogelijke leefomgeving. De Kinderombudsman benadrukt de juridische plicht van instellingen en overheid om een pedagogisch klimaat te creëren waarin jongeren zich vrij voelen hun recht te benutten, en ziet het rapport als aanzet tot hernieuwd overleg met ministeries, gemeenten en jeugdhulpaanbieders over noodzakelijke systeemverbeteringen.
Aanbevelingen
De Kinderombudsman doet in het rapport drie aanbevelingen:
- Zorg voor een laagdrempelige en toegankelijke klachtenprocedure.
Informeer jongeren standaard en op begrijpelijk niveau over hun klachtrecht. Sluit aan bij hun behoeften door bijvoorbeeld online klachten en feedback mogelijk te maken en anonimiteit te waarborgen. - Creëer een veilig pedagogisch klimaat.
Zet het welzijn en de ontwikkeling van jongeren centraal, bied ruimte voor inspraak en verantwoordelijkheid, investeer in vertrouwensrelaties en betrek jongeren serieus bij besluiten die hen raken. - Stimuleer een cultuur van reflectie en leren.
Sta open voor signalen en feedback van jongeren, geef snel en duidelijk terugkoppeling en investeer in het goede gesprek. Probeer conflicten waar mogelijk informeel op te lossen en erken altijd het gevoel van onvrede.
‘Je bent maar een kind, je durft gewoon niet’ - Wat jongeren nodig hebben om zich uit te spreken tijdens hun verblijf in de residentiële jeugdhulp
Bron: www.kinderombudsman.nl