De Raad van Europese Balies en Ordes van Advocaten (CCBE) waarschuwt in een recente verklaring dat het internationaal recht en het internationale rechtssysteem onder toenemende druk staan. Staten en andere actoren negeren steeds vaker juridische verplichtingen, zetten internationale rechtbanken onder politieke druk of intimideren rechters, aanklagers en advocaten. Dit vormt een ernstige bedreiging voor de internationale rechtsorde.
De CCBE benadrukt dat internationaal recht geen politieke keuze of vrijblijvend instrument is, maar een bindend en universeel kader dat essentieel is voor vrede, stabiliteit en de bescherming van mensenrechten. Wanneer dit recht wordt ondermijnd, raken niet alleen staten, maar vooral individuen hun bescherming kwijt.
Een belangrijk punt is de bescherming van internationale rechtbanken en tribunalen. Deze instellingen spelen een cruciale rol bij het oplossen van geschillen tussen staten, het waarborgen van mensenrechten en het afdwingen van aansprakelijkheid voor ernstige schendingen van het recht. Pogingen om hun onafhankelijkheid te ondermijnen, raken volgens de CCBE de kern van de rechtsstaat: het beginsel dat niemand boven de wet staat.
Daarnaast onderstreept de CCBE het belang van soevereiniteit en gelijkheid van staten. Soevereiniteit is geen politiek middel, maar een fundamenteel beginsel dat staten beschermt tegen dwang, bedreiging en inmenging. Unilaterale druk, negeren van territoriale integriteit of machtsdenken ondermijnen het vertrouwen tussen staten en verzwakken de internationale rechtsorde.
De CCBE herhaalt ook het belang van het verbod op het gebruik van geweld en de naleving van het internationaal humanitair recht. Schendingen daarvan moeten worden onderzocht en bestraft via internationale juridische mechanismen, zodat gerechtigheid en duurzame vrede mogelijk zijn.
Tot slot benadrukt de CCBE de bijzondere verantwoordelijkheid van advocaten, balies en juridische organisaties. Zij moeten zich actief uitspreken en verzetten tegen het afbrokkelen van de internationale rechtsstaat. Stilte of onverschilligheid bij aantasting van het recht draagt bij aan verdere erosie ervan.
Bron: Advocatenorde