De Nederlandse orde van advocaten (NOvA) heeft op 26 februari 2026 een wetgevingsadvies gepubliceerd over de aanpassing van de Wet openbare manifestaties dat een algemeen verbod voor gezichtsbedekking bij demonstraties mogelijk moet maken. De juridische onderbouwing van het voorstel is onvoldoende, schrijft de Advocatenorde. Het verbod perkt het demonstratierecht in en zet het onder druk.

In het wetsvoorstel staat dat er een algemeen verbod komt op gezichtsbedekkende kleding tijdens of direct na een demonstratie. Wie zich hier niet aan houdt, kan een straf krijgen van maximaal twee maanden gevangenis of een boete tot 5.500 euro. Alleen in bijzondere gevallen mag gezichtsbedekking wel, bijvoorbeeld voor veiligheid of vanwege belangrijke persoonlijke redenen. NOvA benadrukt dat het demonstratierecht een grondrecht is, beschermd door art. 9 van de Grondwet en art. 10 en 11 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Beperkingen zijn alleen toegestaan als zij noodzakelijk zijn in een democratische samenleving, berusten op een dringende maatschappelijke noodzaak en proportioneel zijn. Het voorstel laat bovendien relevante jurisprudentie grotendeels buiten beschouwing. De aanpassing van de regelgeving lijkt niet alleen onnodig, maar ook weinig doeltreffend. Het wetsvoorstel brengt de volgende risico’s met zich mee:

  • Uitholling van het demonstratierecht door een algemeen verbod dat onvoldoende ruimte laat voor individuele belangenafweging.
  • Spanning met internationale mensenrechtennormen, waaronder vaste Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM)‑jurisprudentie dat juist waarschuwt tegen algemene verboden op gezichtsbedekking bij vreedzame demonstraties.
  • Oneigenlijk gebruik van strafrecht, want strafrechtelijke handhaving bij vreedzame betogingen vereist bijzondere terughoudendheid.
  • Risico op willekeur en rechtsongelijkheid bij de toepassing van uitzonderingen.
  • Negatieve uitvoeringsconsequenties, denk aan extra druk op politie, OM, rechtspraak en advocatuur. Terwijl uitvoerende partijen al aangeven dat het verbod moeilijk handhaafbaar en mogelijk escalerend is.

Advies Wijziging van de Wet openbare manifestaties in verband met de strafbaarstelling van het dragen van gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties

Bron: www.advocatenorde.nl

Laatste nieuws