De Staat van de Markt toont dat verschillende gangbare indicatoren voor concurrentie in Nederland een ongunstige kant op bewegen. Het onderzoek naar de periode 2011 tot en met 2023 laat zien dat, gemiddeld genomen, marktconcentratie is toegenomen, toetreding en uitstroom van bedrijven zijn afgenomen, en bedrijven beter in staat zijn hun marges te verhogen. Dit speelt vooral in sectoren die al sterk geconcentreerd waren. De ACM wijst op een mix van maatregelen om concurrentie te beschermen en daarmee innovatie en weerbaarheid te bevorderen. Met nieuwe bevoegdheden kan de ACM ingrijpen bij problemen waar ze nu nog niks aan kan doen. Bijvoorbeeld door het gemakkelijker te maken voor innovatieve nieuwe spelers om de concurrentie aan te gaan met grote bedrijven en om kleine overnames door grote bedrijven te kunnen beoordelen wanneer die de innovatie in de kiem dreigen te smoren. Daarbij is het belangrijk dat toezichthouders in Nederland en Europa samen optrekken. Bijvoorbeeld door belemmeringen voor nieuwe marktspelers weg te nemen, innovatieve ecosystemen te faciliteren en toetredingsdrempels te verlagen voor Europese aanbieders van clouddiensten.

Private equity, clouddiensten en aandachtseconomie

De ACM licht in de Staat van de Markt drie actuele thema’s uit: private equity, clouddiensten en de aandachtseconomie. Dat zijn maatschappelijk belangrijke onderwerpen waar diverse publieke belangen onder druk staan.

• Private equity draagt bij aan investeringen en productiviteit, maar te sterke winstprikkels kunnen publieke belangen schaden bij marktmacht of informatie-asymmetrie, zoals bijvoorbeeld tussen dierenarts en huisdiereigenaar. Dit vraagt om proportionele, sectorspecifieke maatregelen.
• Voor clouddiensten zijn Nederlandse bedrijven en overheden, waaronder ook de ACM, afhankelijk van enkele grote niet-Europese aanbieders. Dat zorgt voor marktmacht en levert strategische en veiligheidsrisico’s op. Actieve overheidsregie op nationaal en Europees niveau, gecombineerd met mededingingstoezicht en sectorspecifieke maatregelen, is noodzakelijk om de afhankelijkheid te verminderen.
• In de aandachtseconomie - het ‘vermarkten’ van aandacht - schaden verslavende ontwerpen en misleidende technieken van bedrijven het welzijn van gebruikers. Sociale media en gaming bedrijven concurreren om aandacht en proberen die zo lang mogelijk vast te houden. Hierdoor ondervindt de maatschappij schade, bijvoorbeeld door eenzaamheid en polarisatie onder jongeren. Voor de aandachtseconomie is gecombineerde actie nodig: bewustwording door voorlichting, bescherming door de wetgever en gecoördineerde handhaving van Europese regels.

Bron: www.acm.nl