Artikelen van Marije Ploum
Tijdschrift
NJB 1 (2026)
Interne partijdemocratie – hoe gaan we dat regelen?
Als van politieke partijen wordt geëist dat ze intern democratisch zijn, hoe moeten daarover te stellen regels eruitzien? Deze bijdrage verkent hoe een ‘democratie-eis’ in de aanstaande Wet op de politieke partijen kan worden vormgegeven. Partijdemocratie vergt niet alleen de invloed van leden op de vaststelling van de kandidatenlijst en het verkiezingsprogramma, maar tevens de toelating van nieuwe leden. Hier wacht de wetgever een lastige balanceeroefening. De aan partijen te stellen eisen moeten effectief zijn, maar mogen tegelijk niet te ver ingrijpen in de verenigingsvrijheid. Hetzelfde geldt voor het toezicht op die eisen.
Eerherstel voor hoor en wederhoor in de prejudiciële procedure
Het stellen van prejudiciële vragen aan de Hoge Raad draagt bij aan rechtsontwikkeling en rechtseenheid, maar raakt tegelijkertijd direct aan het geschil tussen partijen. Daarom verplicht artikel 392 lid 2 Rv dat partijen voordat prejudiciële vragen worden gesteld, worden gehoord over zowel het voornemen om prejudiciële vragen te stellen als de formulering ervan. In de praktijk wordt dit voorschrift meestal nageleefd, maar niet altijd. De Amsterdamse constructie – eerst vragen stellen en achteraf beperkt horen – druist in tegen de wet. De Hoge Raad gedoogt deze inbreuk. Dit artikel pleit voor handhaving van artikel 392 lid 2 Rv, geïnspireerd door de praktijk in Frankrijk en Italië.
Nederland wil het Vluchtelingenverdrag weer eens schenden
De ‘Agenda’ die D66 en CDA als basis voor een regeerakkoord hebben opgesteld, bevat het voorstel om de naturalisatietermijn voor vluchtelingen te verlengen. Net als het even eerder ingediende conceptwetsvoorstel om de algemene termijn voor naturalisatie zelfs te verdubbelen, ook voor vluchtelingen, staat dit haaks op de verplichtingen uit het Vluchtelingenverdrag en het Europees Nationaliteitsverdrag. Naast juridische bezwaren zijn er ook morele. Beide voorstellen getuigen van een xenofobe inslag.
Kwaliteit van deliberatie in de Tweede Kamer
Hoe goed er wordt gedelibereerd in de Tweede Kamer is onderzocht aan de hand van een casus: het klimaat- en energiedebat van 11 maart 2025. De meeste voorstellen waren goed onderbouwd en bijna de helft verwees naar algemeen belang. Voorstanders van ambitieus klimaatbeleid scoorden duidelijk beter dan tegenstanders. Sterke deliberatie blijft essentieel, ook zonder consensus, omdat goed onderbouwde voorstellen via media burgers bereiken en zo draagvlak voor beleid vergroten.