Deze bijdrage staat stil bij de achtergronden van het artikel ‘Themis op de pijnbank’, in het NJB verschenen in september 1933. Het beschrijft de gebeurtenissen die voor NJB oprichter Jules Van Oven aanleiding waren voor het schrijven daarvan. Het staat voor alles waarvoor hij en het NJB stonden: bestrijding van onrecht en handhaving van de rechtsstaat. De boodschap van het stuk is om die reden nog steeds relevant voor onze tijd.

[verder lezen in InView]

De nieuwe gedragscode voor (rechters en andere) rechtbankmedewerkers zet voluit in op de ambtenaar. Daarmee schuurt de code op belangrijke punten met (internationaal erkende) standaarden van rechterlijke beroepsethiek. Positief is evenwel dat de code inzet op een gedeelde cultuur van integriteit. Ook bevat deze gedragsregels die aansluiten bij behoeften uit de praktijk. Maar de code past ambtenaren, niet rechters, en zet daarmee een stap in de verkeerde richting.

[verder lezen in InView]

De Autoriteit Persoonsgegevens (afgekort AP) hield lang vol dat commerciële belangen nooit gerechtvaardigde belangen konden zijn in de zin van de AVG en handhaafde deze zienswijze met forse boetes. Dit terwijl uit diverse arresten van het Hof van Justitie EU en andere relevante rechtsbronnen al duidelijk was dat dit geen houdbare opvatting was. In antwoord op prejudiciële vragen van de Rechtbank Amsterdam bevestigde het Hof van Justitie EU dat uiteindelijk nogmaals. Aanbevolen wordt dat de AP bij vaststelling van haar normuitleg te rade moet gaan bij overwegingen uit een vooraf te houden internetconsultatie.

[verder lezen in InView]

Via de Raad voor de rechtspraak heeft de Minister van Justitie en Veiligheid potentieel stevige grip op de bedrijfsvoering van de gerechten en daarmee, indirect, op de rechtspraak. Deze ruime mogelijkheid tot sturing van ‘boven’ vormt een systeemrisico voor rechterlijke onafhankelijkheid waardoor die nu grotendeels leunt op een vitale rechtsstatelijke cultuur. En die cultuur is helaas niet steeds gegeven. Onafhankelijkheidswaarborgen, met name tegen top-down sturing en politieke inmenging, verdienen daarom versterking. De Raad voor de rechtspraak zou een buffer moeten vormen tegen de politiek. Zodat de Raad voor de rechtspraak meer de Raad ván de rechtspraak wordt.

[verder lezen in InView]

De combinatie van woningsluiting en ontbinding van de huurovereenkomst lijkt door de wetgever als oplossing te worden gezien voor allerlei problemen op het terrein van zowel de openbare-ordehandhaving als criminaliteitsbestrijding. Dit is niet terecht. Het is van belang om in het oog te houden dat een woning een basisvoorziening is en een belangrijk onderdeel vormt van het door artikel 8 EVRM beschermde privéleven. Dat buitengerechtelijke ontbinding van de huurovereenkomst mogelijk is na woningsluiting wegens door derden gepleegde aanslagen, is dan ook misplaatst.

[verder lezen in InView]

Een uitspraak van de Rechtbank Leeuwarden uit 1973 bood een eerste opening voor legitiem levensbeëindigend handelen door een arts op verzoek van een patiënt. Inmiddels zijn we vijf decennia verder en is de huidige euthanasiewet dit jaar voor de vierde keer geëvalueerd. Waar staan we momenteel en welke (rechts)vragen zijn thans aan de orde?

[verder lezen in NAVIGATOR]

Hoewel rechters in beginsel geen politieke agenda behoren te hebben, krijgen zij de facto veel ruimte van de nationale en internationale wetgever om maatschappelijk gevoelige knopen door te hakken. Hoe moeten rechters met die rechterlijke ruimte omgaan in ‘gepolariseerde zaken’ waarover maatschappelijk sterk verdeeld wordt gedacht? Zouden rechterlijke kernwaarden zoals onafhankelijkheid of onpartijdigheid gerelativeerd kunnen worden ten faveure van (opvattingen over) rechtvaardigheid? Nu die opvattingen uiteenlopen is voorzichtigheid geboden.

[verder lezen in NAVIGATOR]

Onze hoogste civiele rechter is gebonden aan het cassatiemiddel. Niettemin worden de cassatiemiddelen niet gepubliceerd. De Hoge Raad geeft de klachten wel weer, maar doet dat kernachtig en toegespitst op het oordeel dat hij wenst te geven. Hierdoor geeft het lezen van de uitspraak meestal een beperkt zicht op het debat dat zich tussen partijen in cassatie heeft afgespeeld.

[verder lezen in NAVIGATOR]

Tijdens de formatie wordt ongetwijfeld besproken welke mogelijkheden er zijn om migratie te reguleren. In deze bijdrage worden 53 ambtelijke stukken geanalyseerd die laten zien dat de mogelijkheid van regulering door het vorige kabinet serieus is genomen. De stukken laten echter ook zien hoe weinig marges Nederland heeft om een eigen nationaal migratiebeleid te voeren. Zowel reguliere migratie als asielmigratie worden vrijwel geheel door Europese regelgeving bepaald. Dat (de omvang van) migratie door een substantieel deel van de Nederlandse bevolking als probleem wordt ervaren, betekent wel dat de Nederlandse bevolking beter moet worden voorgelicht over de werkelijke omvang en invloed van migratie op de Nederlandse samenleving en zich ervan bewust wordt dat veel van de ervaren problemen juist niet primair met migratie te maken hebben. Auteurs benadrukken het belang van een kabinet dat de fundamentele rechten in acht neemt en de verleiding zal weten te weerstaan om ficties tot uitgangspunt van beleid te nemen.

[verder lezen in NAVIGATOR]