Veel arbeidsjuristen keken met argusogen naar de zaak over de Minimumloonrichtlijn bij het Hof van Justitie. Hierin moest de vraag worden beantwoord of de Unie wel bevoegdheden heeft om regels op te stellen over minimumlonen en collectief onderhandelen. Deze vraag was extra gevoelig, omdat bevoegdheden op sociaal terrein pas enkele decennia na oprichting van de EEG in de Europese Verdragen zijn opgenomen. Vervolgens werd lange tijd sterk de rem gezet op het gebruik van die bevoegdheden. Sinds 2017, na het aannemen van de Sociale Pijler, heeft de Unie arbeidsrechtelijke wetgeving aangenomen, ook op terreinen die traditioneel nationaal waren, zoals minimumloon, platformwerk en scholing. Het Minimumloon-arrest heeft het nieuwe elan niet gefnuikt. Deze bijdrage plaatst het arrest in de ontwikkeling van de sociale bevoegdheden.

[verder lezen in InView]

De onafhankelijkheid van de rechtspraak is een fundamentele waarde binnen de Europese Unie en staat onder toenemende druk. Het Europees Netwerk van Raden voor de Rechtspraak (ENCJ) onderzoekt deze ontwikkeling sinds 2015 via periodieke enquêtes onder rechters. Het meest recente onderzoek omvatte circa 19.000 rechters uit 30 landen. In dit artikel beschrijven de auteurs de belangrijkste uitkomsten van de enquête, waaronder percepties van onafhankelijkheid, externe en interne beïnvloeding, benoemingsprocedures en werkomstandigheden. Ook wordt ingezoomd op de situatie in Nederland, waar ondanks een overwegend positieve beoordeling enkele zorgwekkende trends zichtbaar zijn, zoals afnemend vertrouwen in systeemwaarborgen en spanningen met andere staatsmachten.

[verder lezen in InView]

Het medisch tuchtrecht staat op een kruispunt. Sinds de invoering van de Medische Tuchtwet in 1928 heeft het systeem zich ontwikkeld tot een belangrijk instrument voor kwaliteitsbewaking in de zorg. Toch groeit de kritiek: het tuchtrecht zou te punitief zijn, onvoldoende bijdragen aan leren en niet meer aansluiten bij de moderne, teamgerichte gezondheidszorg. Moet het tuchtrecht worden aangepast of is het tijd voor een geheel nieuwe koers?

[verder lezen in InView]

Sinds juli 2025 ligt een voorstel tot wijziging van de Grondwet in consultatie om rechterlijke toetsing van wetten aan klassieke grondrechten mogelijk te maken. De regering kiest voor wijziging bij rijkswet, maar deze keuze roept staatsrechtelijke vragen op. Artikel 120 Grondwet betreft een landsaangelegenheid en zou volgens het Statuut moeten worden gewijzigd via de nationale procedure van artikel 137 Grondwet, aan – gevuld met behandeling in de rijksministerraad (artikel 45 Statuut). De gekozen rijkswetprocedure is niet alleen zwaarder dan vereist, maar ook niet conform de systematiek van het Statuut en kan een onwenselijk precedent scheppen. Deze bijdrage analyseert de geldende wijzigingsprocedures, de normenhiërarchie en beoordeelt de juridische houdbaarheid van het regeringsstandpunt.

[verder lezen in InView]

De modernisering van het toezicht op de advocatuur is een heikel thema. Er ligt een omstreden wetsvoorstel bij de Tweede kamer dat op weinig draagvlak kan rekenen bij de beroepsgroep. De beroepsgroep zit ondertussen niet stil en probeert zelf de nodige hervormingen door te voeren. In dit artikel nemen de auteurs de effectiviteit van het huidige toezicht en van het door het kabinet voorgenomen toezicht onder de loep. Daarbij betogen zij dat het huidige toezicht in een aantal opzichten effectiever is dan in het parlementaire debat wordt verondersteld en dat de voorgenomen maatregelen lang niet alle problemen met het toezicht oplossen en in sommige opzichten zelfs verergeren.

De casus van de export van uitkeringen buiten de EU
De Wet woonlandbeginsel in de sociale zekerheid regelt dat uitkeringen die naar landen buiten de EU worden geëxporteerd aan het kostenniveau van het betreffende land worden aangepast (lees: verlaagd). Binnen de EU zou een dergelijke regeling vanwege het gelijke behandelingsbeginsel niet getolereerd worden. Maar verdragen die de EU sloot met landen waarnaar nu juist veel uitkeringen geëxporteerd worden, maken dat het gelijke behandelingsbeginsel ook daar geldt. De redenering die de regering optuigde om de wet te rechtvaardigen overtuigt niet.

Volgens het jaarverslag van de Raad voor de Rechtspraak is het aantal verstekzaken in 2012 bij de civiele sector van de rechtbanken gegroeid met 43%. Een verklaring voor de explosieve groei van verstekzaken ontbreekt. Onduidelijk is of dit een gevolg is van de financiële crisis, verband houdt met de verhogingen van het griffierecht, dan wel het resultaat is van de sinds 2012 (in de Haagse en Arnhemse KEI-pilot) doorgevoerde korte termijnen voor verweer in een conclusie van antwoord. Kiezen gedaagden voor verzet? Houden de KEI-programma’s tot procesinnovatie in voldoende mate rekening met het (grond)recht van een gedaagde op toegang tot de rechter om alsnog te worden gehoord?

Wanneer de VS en de NAVO na 2014 de stationering van troepen in Afghanistan willen voortzetten, zullen zij hiervoor nieuwe internationale overeenkomsten moeten sluiten. De onderhandelingen tussen Afghanistan en de VS zijn het afgelopen jaar gestart en moeten leiden tot de Bilateral Security Agreement. Op basis van deze afspraken zal de NAVO een eigen overeenkomst sluiten. De Nederlandse regering zal de inhoud van dit verdrag moeten betrekken in de besluitvorming over een mogelijk voortgezet Nederlands militair verblijf in Afghanistan na 2014.

Europese regelgeving leidt steeds vaker tot een aantasting van het systeem van het Nederlandse verbintenissenrecht. Een nieuw voorbeeld hiervan biedt de implementatie van de richtlijn consumentenrecht, die onbedoeld het Nederlandse vertegenwoordigingsrecht op zijn kop lijkt te zetten. Ook ten aanzien van twee wijzigingen die niet direct door de richtlijn worden verlangd, zijn vragen te stellen.