De toegenomen aandacht voor grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer heeft geleid tot een nadruk op normhandhaving en sanctionering. Hoewel deze aanpak in bepaalde gevallen noodzakelijk is, blijft de vraag hoe de schade aan onderlinge verhoudingen kan worden hersteld daarin onderbelicht. Het herstelrecht vertrekt vanuit een andere invalshoek. Daarin staan dialoog, verantwoordelijkheid en herstel van verhoudingen centraal. In dit artikel wordt onderzocht in hoeverre herstelrechtvoorzieningen een waardevolle aanvulling kunnen vormen op het bestaande arbeidsrechtelijk instrumentarium bij de aanpak van grensoverschrijdend gedrag.

[verder lezen in InView]

Als dreiging een reden is voor een verdachte om niet te willen of kunnen verklaren ontstaat een spanningsveld. Een beroep op psychische overmacht vereist een voldoende concrete feitelijke onderbouwing. Maar juist de dreiging – bijvoorbeeld vanuit de georganiseerde criminaliteit – staat eraan in de weg dat openheid van zaken kan worden gegeven. Dit artikel onderzoekt hoe de strafrechter met zo’n spanningsveld kan omgaan en ontwikkelt een toetsingskader voor gevallen waarin een beroep op psychische overmacht niet of slechts beperkt kan worden geconcretiseerd vanwege ernstige dreiging.

[verder lezen in InView]

Algemeenbelangacties roepen politieke wrevel en discussie op, vooral als de uitkomst ingrijpt in gevoelige beleidsdossiers. Die discussie richt zich vaak op de rol van de rechter en de toegang tot het recht voor belangenorganisaties. Minder aandacht is er voor een minstens zo wezenlijk vraagstuk: de niet-naleving van rechterlijke uitspraken in algemeenbelangacties door de overheid. Dit artikel belicht die ‘achterkant’ en onderzoekt in hoeverre het huidige instrumentarium om naleving te bewerkstelligen toereikend is. Met inspiratie uit Zuid-Afrika wordt verkend welke alternatieve remedies denkbaar zijn om naleving effectiever te waarborgen en zo de rechtsstaat, waarin ook de overheid zich aan rechterlijke uitspraken dient te houden, te versterken.

[verder lezen in InView]

Het denken over levensbeëindiging aan de hand van twee invloedrijke juristen: de broers Jan en Huib Drion. Waar Jan Drion zich al in 1950 juridisch uitsprak over euthanasie onder strikte voorwaarden, verwierf Huib Drion decennia later brede bekendheid met zijn pleidooi voor een zogenoemde ‘pil van Drion’, die ouderen meer regie over hun levenseinde zou moeten geven.

[verder lezen in InView]

Reactie Thijs van Aerde
In NJB 2026/297, afl. 6, is een kras staaltje napleiten verschenen. Het gaat om een artikel van de hand van Hans Hofhuis waarin deze het ‘granulietdossier’ bespreekt. Hofhuis was, blijkens voetnoot 1, persoonlijk betrokken bij dit ‘granulietdossier’ aangezien hij één van de procespartijen in deze zaak, Biezeveld, ‘op de achtergrond en als vriendendienst’ in de procedure heeft bijgestaan. Dat verklaart de teneur van zijn bijdrage. Hofhuis verdedigt dat de bestuursrechter en de civiele rechter in het granulietdossier tegenstrijdige uitspraken zouden hebben gedaan, en dat het oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) onjuist zou zijn. Beide stellingen zijn onjuist.

[verder lezen in InView]

Naschrift Hans Hofhuis
Enigszins onaardig begint mr. Van Aerde, cassatieadvocaat van GIB, de producente van ‘granuliet’, met het etiketteren van mijn artikel als ‘een kras staaltje napleiten’. Mijn betrokkenheid bij de zaak van de oud-officier van justitie Biezeveld, die als privépersoon was gedagvaard door GIB, heb ik in mijn voetnoot 1 nauwkeurig vermeld. Biezeveld was geen partij in de bestuursrechtelijke procedure bij de ABRvS en was wel partij in de civiele zaak. In deze zaak is Biezeveld volledig in het gelijk gesteld. Zo bezien valt er voor hem – en a fortiori voor mij – dus niets ‘na te pleiten’. Bovendien heeft mijn artikel een bredere strekking dan het nabetrachten van rechterlijke uitspraken.

[verder lezen in InView]

In kwesties waarbij grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer speelt, ligt de focus in het recht nog te vaak op de sanctionering van individuele conflictsituaties. Onderzoeksgegevens uit de psychologie laten overtuigend zien dat sanctionering van grensoverschrijdend gedrag via het ontslagrecht lang niet altijd leidt tot het doel van sociale veiligheid. Uiteraard is sanctioneren via het ontslagrecht bij excessen van belang, maar vaker valt meer resultaat te bereiken door als organisatie de bredere context bij de aanpak van de conflictsituatie te betrekken. Hierbij is het zaak als werkgever verder te kijken dan slechts de interacties tussen ‘plegers’ en ‘slachtoffers’, maar moet juist ook worden gekeken naar patronen op basis van gedeelde ervaringen en bekende risicofactoren. In het verlengde hiervan, zou in het recht meer aandacht moeten zijn voor de zorgplicht van de werkgever. De route van werkgeversaansprakelijkheid biedt hiertoe mogelijkheden, waarbij de arbeidsrechtelijke omkeringsregel werknemers in hun bewijslast tegemoet dient te komen.

[verder lezen in InView]

Aan de hand van twee casus wordt in kaart gebracht hoe AI in het diagnostisch proces door hulpverleners kan worden gebruikt, en wat de mogelijke gevolgen zijn van onjuist gebruik van AI of gebruik van een ongeschikt AI-systeem. Daarmee wordt verduidelijkt hoe de patiënt eventuele schade door een onjuiste diagnose gesteld met behulp van AI kan verhalen en waar hij bij dat verhaal tegenaan kan lopen. Geconcludeerd wordt dat verhaal van AI-gerelateerde schade niet fundamenteel verschilt van verhaal van schade veroorzaakt door ‘gewone’ technologie. Er is, net als bij andere technische apparaten, sprake van een zaak die de hulpverlener gebruikt ter uitvoering van zijn verbintenis zoals het stellen van een diagnose. De hulpverlener heeft ook, net als bij andere technische apparaten, verplichtingen in het kader van de geneeskundige behandeling maar ook bijkomende specifieke verplichtingen ten aanzien van het toepassen van AI. Wel worden mogelijke bewijsproblemen voor de patiënt gesignaleerd in het aantonen van de ongeschiktheid van het AI-systeem, wat een drempel kan opleveren voor het verhaal van schade.

[verder lezen in InView]

De vraag wat de betekenis is van het evenredigheidsbeginsel bij de toetsing van een in beroep bij de bestuursrechter bestreden besluit kan zich in drie situaties voordoen: het bestreden besluit berust op een discretionaire bevoegdheid (al dan niet ingevuld met beleidsregels); het bestreden besluit berust op een gebonden bevoegdheid die haar grondslag vindt in een algemeen verbindend voorschrift, niet zijnde een wet in formele zin; het bestreden besluit berust op een gebonden bevoegdheid die haar grondslag vindt in een wet in formele zin. In deze bijdrage wordt de vraag beantwoord hoe de rechtspraak omgaat met onder meer de drie genoemde situaties.

[verder lezen in InView]

In het initiatiefvoorstel tot invoering van een correctief wetgevingsreferendum zit een weeffout die nog niet lijkt te zijn opgemerkt. Het nieuw voorgestelde artikel 128a Grondwet maakt het correctief referendum ook voor decentrale overheden mogelijk. In medebewind zijn provincies en gemeenten echter verplicht medewerking te verlenen aan de medebewindvorderende wet. Een referendum kan deze verplichting doorkruisen. Kan deze fout nog worden gecorrigeerd?

[verder lezen in InView]