Artikelen van Bas van Zelst

TijdschriftNJB 23 (2020)
25 kapiteins, 1 vloot
Joyce Esser en Geerten Boogaard
Na de uitbraak van het coronavirus moest er overal ter wereld razendsnel gehandeld worden. In Nederland gebeurde dat via de veiligheidsregio, die opeens voor een enorme opgave kwam te staan. De veiligheidsregio moest enerzijds het landelijke beleid simpelweg ‘uitvoeren’, maar moest anderzijds ook allerlei vragen zelf beantwoorden. Daarbij moesten de veiligheidsregio’s roeien met de riemen die ze hadden. Dat leidde op een aantal punten tot grote differentiatie tussen verschillende veiligheidsregio’s. Die verschillen werden op sterk uiteenlopende gronden gemotiveerd, waarbij zowel de effectieve aanpak van het virus als een bredere afweging van de volksgezondheid tegen andere belangen een rol speelden. De motiveringen legden daarmee bloot dat het optreden van de veiligheidsregio bestond uit een combinatie van verlengd lokaal bestuur en een gedeconcentreerde bevelsstructuur.

[verder lezen in NAVIGATOR]

Functionele immuniteit van vreemde gezagsdragers in de context van internationale misdrijven
Cedric Ryngaert
De staatspraktijk inzake de niet-toepasselijkheid van functionele immuniteit in de context van internationale misdrijven is relatief beperkt. Dit heeft de Rechtbank Den Haag ertoe doen besluiten dat er geen gewoonterechtelijke regel inzake niet-toepasselijkheid bestaat. Toch valt er veel te zeggen voor een dergelijke regel, met name in het licht van de ambitie van de internationale gemeenschap om straffeloosheid voor de meest ernstige misdrijven een halt toe te roepen. Daarom zijn zowel de VN-Commissie voor Internationaal Recht als de Nederlandse regering wel voorstander van deze regel.

[verder lezen in NAVIGATOR]

Dangerous minds
Liesbeth van Walree
Wat als een afgestrafte terrorist nog steeds gevaarlijk blijkt te zijn? Moeten we denken in de richting van een speciale tbs voor terroristen? Dat lijkt geen oplossing voor het onderliggende probleem. Beschreven wordt hoe de strafdoelen speciale preventie en resocialisatie riskeren onderbelicht te blijven op het moment dat zulk veiligheidsdenken de overhand neemt, met als risico dat na bestraffing het probleem blijft bestaan. Er moet veel meer ingezet worden op de tijd dat een gedetineerde binnen zit, want daar valt de winst te halen.

[verder lezen in NAVIGATOR]

Ingezetenen eerst!
Titus Benschop, Javier Crijnen, Maite van Dongen en Milou Kappelhof
Onlangs is een wetsvoorstel ingediend dat beoogt in het buitenland wonende Nederlanders middels stemrecht invloed te geven op de samenstelling van de Eerste Kamer. De regering acht de huidige situatie ‘onevenwichtig’, nu niet-ingezetenen wel kunnen stemmen voor de Tweede Kamer en het Europees Parlement maar niet voor de Eerste Kamer. In dit artikel wordt betoogd dat het afnemen van het kiesrecht voor de Tweede Kamer van niet-ingezeten Nederlanders, het meeste in overeenstemming is met de grondslagen van het kiesrecht. Daarbij kan een overgangstermijn van vier jaar worden gehanteerd, waarbinnen geëmigreerde Nederlanders hun stemrecht niet verliezen.

[verder lezen in NAVIGATOR]

Reacties en naschrift aangaande 'De (on)ethische advocaat'
Diana de Wolff, Hendrik Kaptein en Bas van Zelst
Reacties op ‘De (on)ethische advocaat – over de balans tussen cliënt en maatschappij’ van Bas van Zelst (NJB 2020/964, afl. 16, p. 1145-1150) en een naschrift van de auteur.

[verder lezen in NAVIGATOR]

10 juni 2020
TijdschriftNJB 16 (2020)
Nederlandse kinderen in Syrische kampen
Ward Ferdinandusse
In november 2019 oordeelde het Hof Den Haag in spoedappel dat de Staat niet gehouden is zich in te spannen om Nederlandse kinderen in Syrische kampen naar Nederland te halen. Het arrest van het hof roept op belangrijke onderdelen vragen op vanuit het perspectief van het geldend internationaal en Europees recht. Is het werkelijk aannemelijk dat repatriëring uit Syrische kampen te gevaarlijk is voor daarbij te betrekken overheidsdienaren? En hoe lijdelijk of actief hoort de Nederlandse rechter zich eigenlijk op te stellen als de naleving van mensenrechten afhankelijk is van een rechterlijke interventie?

[verder lezen in NAVIGATOR]

De (on)ethische advocaat
Bas van Zelst
Te makkelijk worden stellingen ingenomen over de toelaatbaarheid van advocatuurlijk handelen of nalaten, zonder dat acht wordt geslagen op de rol die advocaten spelen in de rechtsbedeling. De advocaat verdedigt de belangen van de cliënt. Daarbij maakt de advocaat gebruik van zijn privileges. Die heeft hij niet voor zichzelf, maar ten behoeve van de goede rechtsbedeling. Die privileges bieden tegenwicht aan de privileges en bevoegdheden van de (vele) andere actoren in die rechtsbedeling. Het is onjuist de privileges van de advocaat te koppelen aan een verplichting maatschappelijke belangen te behartigen. Dat een advocaat het belang van de cliënt verdedigt is omwille van de goede rechtsbedeling. Dat is het maatschappelijk belang dat advocaten dienen.

[verder lezen in NAVIGATOR]

Laat ouderen over de toekomst stemmen
Erwin Dijkstra
Ouderen het kiesrecht ontnemen, of het gewicht van hun stem verminderen, kan binnen de democratische rechtsstaat nimmer de oplossing zijn voor maatschappelijke langetermijnproblemen, zoals de klimaatcrisis. Het algemeen kiesrecht, zoals dit gewaarborgd wordt binnen de rechtsstaat, legitimeert immers onze wet- en regelgeving en het bestuur. Daarnaast fundeert dit recht het probleemoplossend vermogen van onze democratie. Tot slot verzet het liberale mensbeeld, dat ten grondslag ligt aan de huidige democratische rechtsstaat, zich ertegen dat mensen worden teruggebracht tot een groep.

[verder lezen in NAVIGATOR]

22 april 2020
TijdschriftNJB 38 (2018)
De keizer-quaestie
André Klip
Op zondagochtend 10 november 1918 overschreed Keizer Wilhelm II van Duitsland bij Withuis / Eijsden de Nederlandse grens. Dat was een gebeurtenis die destijds als een bom insloeg in de internationale politiek en diplomatie. Wilhelm von Hohenzollern was immers niet alleen staatshoofd van het belangrijkste Europese land, maar ook de opperbevelhebber van het leger dat op dat moment al vier jaren lang een Wereldoorlog voerde, die België volledig in puin legde en ook in grote delen van Frankrijk grote schade aanrichtte.


Lees het hele artikel in Navigator.

Woonwagencultuur mag toch blijven
Claire Loven en Leonie Huijbers
Het Nederlandse woonwagenbeleid kenmerkte zich tot voor kort vooral door een ‘normalisatie-’ en ‘uitsterfbeleid’. Met het nieuwe beleidskader Gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid is het echter in grote mate in overeenstemming gebracht met mensenrechtelijke standaarden. In dit artikel wordt ingegaan op de inhoud van het nieuwe beleidskader en de betekenis ervan voor het Nederlandse woonwagenbeleid.


Lees het hele artikel in Navigator.

Over de noodzaak van een beter geïnformeerde en bredere discussie over geschiloplossing
Bas van Zelst
Er is onvoldoende (empirisch) onderzoek gedaan om vergaande stellingen in te kunnen nemen over het nut en de noodzaak van mediation, en van een mediationwet in het bijzonder. De effecten van mediation staan nog onvoldoende vast. Nader onderzoek is dan ook nodig. De thans in consultatie voorliggende Experimentenwet rechtspleging biedt voor dit nader onderzoek een wettelijke basis en grote mogelijkheden. Omdat een bredere discussie over geschiloplossing wenselijk is, zou onderdeel van dit nader onderzoek moeten zijn hoe de uitkomsten van de diverse alternatieve geschiloplossingsmethoden zich verhouden tot uitkomsten van rechtspraak door de rechter.


Lees het hele artikel in Navigator.

Inverbindingstelling vraagt om andere juristen!
Eric van de Luijtgaarden
Rechtzoekenden richten zich vooral op hulp en advies bij de wijze waarop ze hun problemen kunnen oplossen en niet zozeer op hulp bij procederen. De rechtenopleidingen aan de Nederlandse universiteiten zijn echter vooral gericht op procederen en niet primair op overleg en mediation. Om deze tegenstelling te overbruggen is het noodzakelijk juristen anders op te leiden. Juristen kunnen zich niet meer beperken tot een technisch-juridische invulling van hun vak.


Lees het hele artikel in Navigator.

7 november 2018
TijdschriftNJB 9 (2018)
De toelaatbaarheid van Med-Arb naar Nederlands recht
Bas van Zelst
Med-Arb (mediation-arbitrage) is een procedure waarbij een mediator arbiter kan worden als het mediationtraject niet tot een oplossing leidt. Tegen het mechanisme kunnen allerlei bezwaren worden ingebracht, maar het biedt ook belangrijke voordelen, met name snelheid en finaliteit, terwijl tegelijkertijd een minnelijke oplossing het primaire doel blijft. In deze bijdrage wordt onderzocht of de bezwaren naar Nederlands recht aan Med-Arb in de weg staan en worden de Amerikaanse ervaringen met Med-Arb besproken. Ook wordt in de Nederlandse context ingegaan op zowel processuele als materiële aspecten van Med-Arb. Geconcludeerd wordt dat wanneer in de Med-Arb-overeenkomst en het Med-Arb-proces aan een aantal specifieke aspecten voldoende aandacht wordt besteed, een Med-Arb-proces leidt tot een in beginsel in binnen- en buitenland tenuitvoer te leggen scheidsrechterlijke beslissing.

Lees het hele artikel in Navigator.

Onterecht in voorarrest
Dave van Toor
Over de besluitvorming met betrekking tot het voorarrest bestaat veel discussie, met name over de gewoonte van de beslissing, waardoor veel personen in voorarrest zitten, en de gebrekkige motivering van die beslissing. In principe ligt er een taak voor politie, justitie en de rechtspraak om onderzoek te doen naar de zaken waarin uiteindelijk een schadevergoeding wordt uitgekeerd (of dit dossieronderzoek te ondersteunen). Die organisaties zouden intrinsiek gemotiveerd moeten zijn om het aantal schadevergoedingen en de totale kostenpost te verlagen. Duits onderzoek laat zien dat patronen zijn te ontdekken in de onterechte voorarresten, waaruit lessen kunnen worden geleerd. Uit Amerikaans onderzoek zouden instrumenten kunnen worden overgenomen om de beslissing te rationaliseren.

Lees het hele artikel in Navigator.

Een precedent zonder precedentwerking
Arte Brueren en Mentko Nap
In de zomer van 2017 behandelde de Tweede Kamer de tweede lezing van het initiatiefvoorstel tot gedeeltelijke afschaffing van het toetsingsverbod van artikel 120 Grondwet. De eerste lezing daarvan was in 2009 afgerond. De Kamer die mede met het oog op deze grondwetsherziening was verkozen, was inmiddels al twee keer vervangen. De regering concludeerde daarom dat dit initiatiefwetsvoorstel niet meer ter tafel lag. Die conclusie ging de Kamer te ver en zij verzocht de Afdeling advisering van de Raad van State om voorlichting. Die concludeerde dat uitsluitend de Tweede Kamer die gekozen is na de ontbinding die volgt op de eerste lezing van een grondwetsherzieningsvoorstel, bevoegd is om de tweede lezing ter hand te nemen. Deze redenering wijkt op belangrijke punten af van wat de Raad van State eerder in een advies heeft gesteld. En wat steekt, is dat de voorlichting van die afwijkingen niet expliciet doet blijken integendeel, het lijkt wel alsof ze worden weggemasseerd.

Lees het hele artikel in Navigator.

Wat te doen als de vijand de nucleaire optie loslaat op het Binnenhof?
Paul Bovend'Eert
Is het nodig een regeling met betrekking tot designated survivors op te tuigen voor het geval doemscenario’s werkelijkheid worden? De Grondwet biedt al soelaas. Designated survivors aanwijzen kan echter geen kwaad.

Lees het hele artikel in Navigator.

Reactie op 'Doos drie'
Jan Ilsink
Doorgaans zijn de stukjes van Peter Wattel voor mij als eenvoudige praktijkjurist buitengewoon leerzaam, met name als ze over Europees recht gaan. Ik lees ze dan ook graag. Maar in zijn laatste schrijfsel gebruikt hij in zijn aanklacht tegen de fiscale wetgever wel erg grote woorden.

Lees het hele artikel in Navigator.

28 februari 2018