Artikelen van Annick Pijnenburg
blog
Nederland op weg naar Chișinău. Over de Raad van Europa en migratierechtspraak
In dit artikel wordt de Nederlandse kabinetsinzet richting Chișinău geanalyseerd en geplaatst in de context van de constitutionele verhouding tussen wetgever, bestuur en rechter.


Tijdschrift
NJB 15 (2026)
Nederland op weg naar Chișinău
In vrijwel heel Europa klinkt de roep om meer ruimte voor nationale beleidsvrijheid op het terrein van asiel en migratie. Dat gaat gepaard met kritiek op nationale en Europese rechterlijke colleges vanwege hun vermeende begrenzende invloed op die gewenste beleidsvrijheid. Die spanning komt ook tot uitdrukking in het proces binnen de Raad van Europa dat moet culmineren in een politieke verklaring over het EVRM en migratie tijdens de ministeriële bijeenkomst in Chișinău in mei 2026. Ook Nederland speelt daarin een actieve rol en verbindt zich aan initiatieven die expliciet gericht zijn op herinterpretatie van migratierechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Maar in hoeverre mag politieke onvrede over rechterlijke uitspraken worden vertaald naar pogingen deze rechtspraak in te kaderen? Wat betekent dat voor de onafhankelijkheid van de rechter, het machtsevenwicht binnen de trias en de functie van mensenrechtenverdragen als minimumgaranties – juist voor kwetsbare groepen als migranten? In dit artikel wordt de Nederlandse kabinetsinzet richting Chișinău geanalyseerd en geplaatst in de context van de constitutionele verhouding tussen wetgever, bestuur en rechter.
De Spaanse aanpak van partnergeweld
Gendergerelateerd partnergeweld tegen vrouwen is de afgelopen jaren een steeds zichtbaarder maatschappelijk en politiek probleem geworden, zowel in Nederland als daarbuiten. Hoewel de Nederlandse overheid verschillende maatregelen heeft genomen om (ex-)partnergeweld en femicide tegen te gaan, klinkt er stevige kritiek op het gebrek aan samenhang, specialisatie en aandacht voor de genderspecifieke aard van dit geweld. In dat kader wordt steeds vaker gewezen op Spanje, waar sinds 2004 een integrale en expliciet gendergerichte aanpak is ontwikkeld. Deze bijdrage bespreekt de hoofdlijnen en effecten van de Spaanse aanpak van partnergeweld en verkent in hoeverre dit stelsel aanknopingspunten biedt voor de Nederlandse context.
Tijdige en effectieve bescherming bij huwelijksdwang, achterlating en vrouwelijke genitale verminking
Juist in situaties van dreigende huwelijksdwang, achterlating of vrouwelijke genitale verminking (VGV) is tijdige bescherming cruciaal. Het huidige Nederlandse juridische instrumentarium biedt in de preventieve fase echter onvoldoende mogelijkheden om effectief in te grijpen. Het meest recente evaluatierapport van GREVIO, het toezichthoudend orgaan op het Verdrag van Istanbul, concludeert dat Nederland tekortschiet in de preventie en bescherming van geweld tegen vrouwen. Het WODC-rapport Over grenzen laat zien dat een beschermingsbevel naar Brits model mogelijkheden biedt om juist in de risicofase in te grijpen. Dit artikel betoogt dat invoering van een dergelijk hybride beschermingsbevel juridisch haalbaar én noodzakelijk is om de bestaande beschermingslacune te dichten en te voldoen aan internationale verplichtingen.
Religieuze samenkomst of evenement?
In januari 2026 greep de gemeente Tilburg in bij een gebedsgenezingsdienst van evangelist Tom de Wal. De bijeenkomst werd door het gemeentebestuur aangemerkt als een vergunningplichtig evenement, wat leidde tot politieoptreden en zelfs een kortdurende aanhouding van De Wal. Het openbaar ministerie zette daar later een streep door. Deze gebeurtenis roept fundamentele vragen op over de grenzen van gemeentelijke bevoegdheden, de scheiding van kerk en staat en de bescherming van de vrijheid van godsdienst. In dit artikel wordt betoogd dat de gemeente Tilburg haar hand heeft overspeeld.

Tijdschrift
NJB 16 (2024)
Staatsaansprakelijkheid voor het buitenlands en veiligheidsbeleid
In deze bijdrage wordt verkend wat op het terrein van het buitenlands en veiligheidsbeleid de beleidsruimte van de Staat is en hoe indringend de rechter het handelen van de Staat op dit terrein toetst. De laatste jaren werden tal van zaken tegen de Staat op dit terrein aangespannen, waarvan recentelijk vooral het F-35-arrest van het Hof Den Haag de aandacht trok. Uit dit arrest kan worden opgemaakt dat van een (zeer) terughoudende toets door de civiele rechter niet altijd sprake is. Wat is hiervoor de rechtvaardiging, en hoe verhoudt deze rechterlijke opstelling zich tot internationale normen?
Implementatie van positieve verplichtingen uit het EVRM door de civiele en strafrechter
Volgens het EHRM moeten verdragsstaten actief fundamentele rechten beschermen. Lang werd aangenomen dat de rechter zich hier niet over hoefde te bekommeren. Dat is inmiddels anders, bij de rechter is het besef ingedaald dat een minimumniveau van bescherming van EVRM-rechten moet worden gegarandeerd, ook en juist als de overheid het op dat gebied af laat weten. Deze bijdrage beoogt meer inzicht te geven in de uitdagingen waarmee de nationale civiele en strafrechter te maken hebben bij het vervullen van die verplichtingen. Het gaat dan om het interpreteren en toepassen van zowel nationaal recht als van EVRM-recht.
Beoogde krimp Schiphol
In de zaak over de beoogde krimp van Schiphol, die inmiddels op het bord van de Hoge Raad is beland, schenkt de inmiddels genomen conclusie onvoldoende aandacht aan een drietal cruciale Unierechtelijke aspecten, die partijen verzuimden aan te voeren, en tevens door het gerechtshof over het hoofd zijn gezien.
blog
MH17: hoe zit het met de overige procedures?
Ondanks de grote waarde van de veroordeling van drie verdachten voor het neerhalen van MH17, zijn dit ‘slechts’ drie van de vele betrokkenen. Hoe staat het met de andere lopende procedures?
