Artikelen van Annemarie Middelburg

blog
Tijdige en effectieve bescherming bij huwelijksdwang, achterlating en vrouwelijke genitale verminking
Juist in situaties van dreigende huwelijksdwang, achterlating of vrouwelijke genitale verminking (VGV) is tijdige bescherming cruciaal. Het huidige Nederlandse juridische instrumentarium biedt in de preventieve fase echter onvoldoende mogelijkheden om effectief in te grijpen. Een hybride beschermingsmodel naar Brits voorbeeld is juridisch haalbaar én noodzakelijk.
30 april 2026 Artikel Annemarie Middelburg
Tijdschrift NJB 15 (2026)
Nederland op weg naar Chișinău
Michiel van Emmerik, Karen Geertsema, Lize Glas, Jasper Krommendijk, Annick Pijnenburg en Karin Zwaan
In vrijwel heel Europa klinkt de roep om meer ruimte voor nationale beleidsvrijheid op het terrein van asiel en migratie. Dat gaat gepaard met kritiek op nationale en Europese rechterlijke colleges vanwege hun vermeende begrenzende invloed op die gewenste beleidsvrijheid. Die spanning komt ook tot uitdrukking in het proces binnen de Raad van Europa dat moet culmineren in een politieke verklaring over het EVRM en migratie tijdens de ministeriële bijeenkomst in Chișinău in mei 2026. Ook Nederland speelt daarin een actieve rol en verbindt zich aan initiatieven die expliciet gericht zijn op herinterpretatie van migratierechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Maar in hoeverre mag politieke onvrede over rechterlijke uitspraken worden vertaald naar pogingen deze rechtspraak in te kaderen? Wat betekent dat voor de onafhankelijkheid van de rechter, het machtsevenwicht binnen de trias en de functie van mensenrechtenverdragen als minimumgaranties – juist voor kwetsbare groepen als migranten? In dit artikel wordt de Nederlandse kabinetsinzet richting Chișinău geanalyseerd en geplaatst in de context van de constitutionele verhouding tussen wetgever, bestuur en rechter.

[verder lezen in InView]

De Spaanse aanpak van partnergeweld
Mojan Samadi
Gendergerelateerd partnergeweld tegen vrouwen is de afgelopen jaren een steeds zichtbaarder maatschappelijk en politiek probleem geworden, zowel in Nederland als daarbuiten. Hoewel de Nederlandse overheid verschillende maatregelen heeft genomen om (ex-)partnergeweld en femicide tegen te gaan, klinkt er stevige kritiek op het gebrek aan samenhang, specialisatie en aandacht voor de genderspecifieke aard van dit geweld. In dat kader wordt steeds vaker gewezen op Spanje, waar sinds 2004 een integrale en expliciet gendergerichte aanpak is ontwikkeld. Deze bijdrage bespreekt de hoofdlijnen en effecten van de Spaanse aanpak van partnergeweld en verkent in hoeverre dit stelsel aanknopingspunten biedt voor de Nederlandse context.

[verder lezen in InView]

Tijdige en effectieve bescherming bij huwelijksdwang, achterlating en vrouwelijke genitale verminking
Annemarie Middelburg
Juist in situaties van dreigende huwelijksdwang, achterlating of vrouwelijke genitale verminking (VGV) is tijdige bescherming cruciaal. Het huidige Nederlandse juridische instrumentarium biedt in de preventieve fase echter onvoldoende mogelijkheden om effectief in te grijpen. Het meest recente evaluatierapport van GREVIO, het toezichthoudend orgaan op het Verdrag van Istanbul, concludeert dat Nederland tekortschiet in de preventie en bescherming van geweld tegen vrouwen. Het WODC-rapport Over grenzen laat zien dat een beschermingsbevel naar Brits model mogelijkheden biedt om juist in de risicofase in te grijpen. Dit artikel betoogt dat invoering van een dergelijk hybride beschermingsbevel juridisch haalbaar én noodzakelijk is om de bestaande beschermingslacune te dichten en te voldoen aan internationale verplichtingen.

[verder lezen in InView]

Religieuze samenkomst of evenement?
Paul van Sasse van IJsselt
In januari 2026 greep de gemeente Tilburg in bij een gebedsgenezingsdienst van evangelist Tom de Wal. De bijeenkomst werd door het gemeentebestuur aangemerkt als een vergunningplichtig evenement, wat leidde tot politieoptreden en zelfs een kortdurende aanhouding van De Wal. Het openbaar ministerie zette daar later een streep door. Deze gebeurtenis roept fundamentele vragen op over de grenzen van gemeentelijke bevoegdheden, de scheiding van kerk en staat en de bescherming van de vrijheid van godsdienst. In dit artikel wordt betoogd dat de gemeente Tilburg haar hand heeft overspeeld.

[verder lezen in InView]

22 april 2026
Tijdschrift NJB 30 (2013)
Naar een wettelijke regeling van mediation?
Martin Brink
Op 25 april 2013 is een drietal consultatie-wetsontwerpen gepubliceerd, die tezamen beogen mediation in ons land te positioneren als een gelijkwaardige, alternatieve vorm van geschilbeslechting. Het betreft een Wet registermediator, een Wet bevordering van mediation in het burgerlijk recht en een Wet bevordering van mediation in het bestuursrecht. De inhoud van de wetsvoorstellen getuigt van een goed bedoeld liberaal paternalisme dat beleidsmakers in Den Haag niet onwelgevallig is. Het is de vraag of in een aantal onderdelen van de wetsontwerpen niet te veel vooruit wordt gelopen op de maatschappelijke ontwikkelingen en of een en ander wel voldoende doordacht is. De inhoud van de drie wetsvoorstellen wordt in het navolgende aan een kritische blik onderworpen.
Verplichte mediation in het Europese recht
Rob Jagtenberg en Annie de Roo
In de recente initiatiefwetsvoorstellen Mediation van VVD-Kamerlid Van der Steur in deze aflevering besproken door Martin Brink krijgen procespartijen minder zeggenschap over de rechterlijke doorverwijzing naar mediation. Het lijkt nuttig de (on)mogelijkheden ten aanzien van meer verplichtende doorverwijzing thans te bezien tegen de achtergrond van het Europese recht. De EU is momenteel immers de voornaamste leverancier van beleidsdocumenten en regelgeving (drie Richtlijnen en een Verordening) op het vlak van buitengerechtelijke geschiloplossing. Ook op EU-niveau blijken de standpunten echter nog niet uitgekristalliseerd. Daarbij vaart het Europese Hof van Justitie (hierna: HvJ EU) een onzekere koers, zo leert een vergelijking van de arresten Alassini (2010) en Ciro di Donna (2013). Wat drijft de Europese wetgever? Een korte reconstructie.
De Kinderombudsman en het recht op onderwijs
Joke Sperling
In dit artikel wordt ingegaan op de vraag waarom de Leerplichtwet een obstakel is bij het verwezenlijken van het individuele recht op onderwijs en hoe dit obstakel weg te nemen. Kinderen die maatwerk nodig hebben ter verwezenlijking van hun recht op onderwijs komen door de wet in het gedrang. Dit komt met name door een aantal gebreken in die wet. Ten eerste ontbreekt een bepaling over het recht op onderwijs. Daarnaast worden ouders of verzorgers verplicht hun kind op een school te laten inschrijven, terwijl zij die inschrijving niet kunnen bewerkstelligen. Bovendien vereist de Leerplichtwet dat kinderen uitsluitend onderwijs volgen door voltijds en fysiek op de school van inschrijving aanwezig te zijn. Indien dit niet mogelijk is, biedt de Leerplichtwet alleen de mogelijkheid dat het kind helemaal niet meer naar school gaat of dat hij en zijn ouders of verzorgers strafrechtelijk worden vervolgd.
Korte reactie op Voorrang van VN-recht op mensenrechten in Nederland
Guido den Dekker
Naschrift
Anne de Vries-Stotijn en Annemarie Middelburg
6 september 2013