TK 2019/20, 35 366 Verruiming verbod rechtspersoon

Wetsvoorstel (18-12-2019) tot wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek ter verruiming van de mogelijkheden tot het verbieden van rechts­personen

—Het kabinet is van mening dat de verbodsbepalingen voor radicale organisaties die tot doel hebben om onze democratische rechts­staat omver te werpen of af te schaffen moeten worden uitgebreid door aanpassing van artikel 2:20 BW. Dit is in lijn met de breed gedragen motie Heerma, waarin wordt overwogen: ‘In een weerbare democratie is geen ruimte voor groeperingen die diezelfde democratische rechts­orde willen gebruiken om deze rechts­orde omver te werpen en af te schaffen.’ (Kamerstukken II 2014/15, 29 279, nr. 258). Dit voorstel adresseert de afweging op wetsniveau, verduidelijkt de inhoud van het openbare orde begrip en vergemakkelijkt de toepassing van artikel 2:20 BW, waardoor het een krachtiger kader moet bieden. Daarnaast verduidelijkt het voorstel de gevolgen en versterkt het de effectiviteit van de verboden­verklaring naar aanleiding van tekortkomingen in het wettelijk kader die aan het licht zijn gekomen in recente jurisprudentie: de gevolgen van een verboden­verklaring zijn te onduidelijk, zeker in de periode dat deze nog door een hogere rechter kan worden beoordeeld. Ook blijven in het huidige kader bestuurders en leidinggevenden buiten schot, waardoor het eenvoudig is om de werkzaamheden van een verboden rechts­persoon voort te zetten.

Met het voorstel kan zowel worden gereageerd op binnen Nederland zelfstandig opkomend extremisme, als op extremisme dat wordt gevoed vanuit het buitenland. Dit voorstel vormt daarmee ook een nieuw instrument om ondermijning van de rechts­orde tegen te gaan. Het voorstel breidt de mogelijkheden voor de inzet van artikel 2:20 BW uit. De keuze voor de inzet blijft aan het OM voorbehouden. Aan de rechter komt de uiteindelijke beoordeling toe of het verbod van een organisatie is gerechtvaardigd, mede in het licht van de grond­rechtelijke positie van die organisatie.

Het wetsvoorstel kent een civiel(proces)rechtelijke en een strafrechtelijke dimensie. In essentie wordt het volgende voorgesteld:

  • het maakt niet langer uit of de werkzaamheid dan wel het doel van een rechts­persoon in strijd komt met de openbare orde; in beide gevallen kan een verboden­verklaring volgen;
  • de notie ‘openbare orde’ wordt nader inhoudelijk genormeerd; daarmee is de rechts­zeker­heid gediend en komt tegelijk (indirect) tot uitdrukking wat in onze democratische samen­leving in ieder geval als wezenlijk geldt;
  • er wordt voorzien in een verlichting van de bewijspositie van het OM, doordat bepaalde activiteiten en doelen a priori in strijd met de openbare orde worden geacht;
  • onmiddellijke werking van een verboden­verklaring van een rechts­persoon;
  • bij een verbod kan de rechter de betrokkenen bevelen bepaalde maatregelen te nemen of gedragingen na te laten, uiterlijk totdat over het verbod onherroepelijk is beslist;
  • het niet naleven van een rechterlijk bevel wordt strafbaar gesteld (artikel 184a Wetboek van Strafrecht, hierna: Sr);
  • bestuurders (en feitelijk bestuurders) van een verboden verklaarde rechts­persoon krijgen een bestuursverbod van minimaal 3 jaar, tenzij de betrokkene geen ernstig verwijt kan worden gemaakt;
  • het batig saldo na vereffening van de verboden verklaarde rechts­persoon kan door de rechter worden toegekend aan de Staat;
  • de strafmaat voor voortzetting van de activiteiten van een verboden rechts­persoon wordt verdubbeld (artikel 140 Sr);
  • ten slotte wordt de inzet van opsporings­bevoegdheden mogelijk gemaakt om de voort­zetting van verboden rechts­personen tegen te gaan.


Kamerstukken

DARK WATERS: een advocaat neemt het op tegen een groot, vervuilend chemiebedrijf

AfbeeldingNJB mag twee vrijkaarten weggeven voor de film Dark waters (vanaf 23 januari in het filmhuis). 

’Het waargebeurde verhaal van advocaat Rob Bilott (Mark Ruffalo) die net partner is geworden bij een prestigieus advocaten kantoor. Als bedrijfsadvocaat voor diverse grote chemie bedrijven, heeft hij reeds zijn sporen verdiend en daarmee zijn toekomst veilig gesteld. Wanneer hij op zijn werk benaderd wordt door een boer uit West Virginia, die beweert dat er giftig afval wordt geloosd op zijn land wat de oogst verpest en het vee doodt, raakt hij verstrengeld in een persoonlijk conflict. In de hoop de waarheid boven water te krijgen, dient Bilott uiteindelijk een klacht in tegen chemieconcern DuPont. Hij begrijpt dat er gevochten moet worden voor de gerechtigheid voor een gemeenschap die al jaren wordt blootgesteld aan dodelijke chemicaliën Het is het begin van een 15 jaar durend gevecht.’’

Mail ons voor vrijkaarten

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.