Reparatie Wet voorkeursrecht gemeenten

Wet van 14-6-2002, Stb. 2002, 326

Wet tot wijziging van onder andere de artikelen 10 en 26 van de Wet voorkeursrecht gemeenten in verband met het tegengaan van de ontwijking van het voorkeursrecht van gemeenten bij de verwerving van onroerende zaken.

Op 10 en 17 november 2000 heeft de Hoge Raad een aantal uitspraken gedaan over art. 26 Wvg (zie de Opinie van De Haan, Het voorkeursrecht onderuit gehaald, in NJB 2000/44/p. 2127). Deze uitspraken verzwakten de positie van de gemeenten bij het gebruik van de WVG. De minister antwoordde op schriftelijke vragen van het lid Depla op 19 dec. 2000 dat hij geen aanleiding zag om tot spoedreparatie van artikel 26 over te gaan. De gemeenten zouden met de uitspraak van de Hoge Raad in de hand voldoende mogelijkheden behouden om hun regierol waar te kunnen maken. Bovenstaande wetswijziging berust op een initiatiefwetsvoorstel van de leden Depla, Ravestein, Van Wijmen, Duivestein en Biesheuvel.De initiatiefnemers meenden dat de uitspraken van de Hoge Raad leemten in de wet aan het licht brengen, die tijdens de parlementaire behandeling niet voorzien en gewenst zijn.

De Wet voorkeursrecht gemeenten uit 1981 biedt Vinex-gemeenten de mogelijkheid om met voorkeur grond te verwerven voor nieuwbouwprojecten. Projectontwikkelaars en grondeigenaren kunnen echter betrekkelijk eenvoudig de voorkeurspositie van gemeenten bij grondaankoop ontwijken, bijvoorbeeld door opties op grond te nemen die ze pas verzilveren als duidelijk is wat er met die grond gaat gebeuren. Het gevolg daarvan is dat een gemeente soms niet met die partij in zee kan die de plannen het best of goedkoopst kan realiseren.

Het doel van het de wijziging is gemeenten op basis van de beste prijs-kwaliteitsverhouding een keuze te kunnen laten maken uit de private partijen (projectontwikkelaars) waarmee ze in zee willen gaan. Bovendien kunnen gemeenten door de wetswijziging makkelijker grond verwerven om deel te nemen in publiek-private-samenwerkingsconstructies. In de eerste plaats wordt artikel 26 gewijzigd. Door uitspraken van de Hoge Raad over dit artikel mogen marktpartijen het gemeentelijk voorkeursrecht ontwijken, als zij kunnen aantonen dat het gemeentelijk belang voldoende is gewaarborgd. Dit kan echter door allerlei juridisch getouwtrek jaren duren, met als gevolg langdurige onduidelijkheid voor alle betrokkenen en uitstel of soms zelfs afstel van bouwprojecten.

Geschrapt is nu de bepaling dat aangetoond moet worden dat het gemeentelijk belang in het geding is. Gemeenten krijgen daardoor de mogelijkheid alle transacties te laten vernietigen die als doel hebben het ontwijken van de voorkeurspositie van de gemeente.

Ook artikel 10 is veranderd. Dit artikel bepaalt dat grondeigenaren vrijstelling van de wet krijgen als zij een optie- of koopovereenkomst met een projectontwikkelaar sluiten voordat het voorkeursrecht gevestigd is.

Momenteel kunnen speculanten en projectontwikkelaars vrijblijvende optiecontracten met grondeigenaren afsluiten, waarbij de koop pas doorgaat als de bestemming van de grond in kwestie 'rood' (bebouwing) wordt. In de toekomst moet de vrijstelling van het voorkeursrecht voor opties en koopcontracten worden beperkt tot die gevallen waarin het contract is ingeschreven en de prijs en de naam van de koper zijn vastgelegd.

Kopers kunnen in de toekomst voor maximaal zes maanden een optie nemen, zodat 'te goeder trouw gesloten contracten' buiten schot blijven.

Inwerkingtreding 1-9-2002.

Kamerstukken:

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.