Stb. 2004, 382 Invoering spreekrecht slachtoffers

Wet van 21-7-2004, Stb. 2004, 382

Wet tot wijziging van enige bepalingen van het Wetboek van Strafvordering (invoering van spreekrecht voor slachtoffers en nabestaanden).

Het slachtoffer of diens nabestaanden krijgt resp. krijgen het recht op de openbare terechtzitting te kennen te geven welke gevolgen het ten laste gelegde feit bij hem te weeg heeft gebracht. In de Engelstalige rechtspraktijk wordt dit een victim's statement of impact genoemd. Het is uitdrukkelijk niet de bedoeling dat aan het slachtoffer of diens nabestaanden een mogelijkheid wordt geboden zijn visie op de verdachte of de toe te kennen straf te geven. Het spreekrecht mag niet gebruikt worden om daarover meningen te verkondigen, in de Engelstalige rechtspraktijk victim's statement of opinion genoemd. Het slachtoffer zou zich bij een dergelijke verklaring kunnen ontpoppen als een schaduwofficier van justitie.

Om het slachtoffer of de nabestaanden geen verkeerde voorstelling van zaken te laten krijgen, moet hij of zij goed geïnformeerd worden over de reikwijdte van het spreekrecht. Daarvoor is een goed contact met politie en/of openbaar ministerie van belang. Op veel parketten zijn slachtoffercoördinatoren aangesteld, die het contact met het slachtoffer of diens nabestaanden verzorgen. Het ligt voor de hand, dat zij of de behandelend officier van justitie het slachtoffer informeren. Een correcte informatievoorziening is tevens van belang om het risico van secundaire victimisatie te beperken: een slachtoffer moet in de eerste plaats de nadelen van het jegens hem gepleegde misdrijf kunnen verwerken; en niet nog eens daarbovenop beschadigd raken als gevolg van een slechte behandeling tijdens het strafproces.

De werklast van OM en rechter zal verzwaard worden. In de voorfase zal dit met name komen door extra tijdsbeslag bij het opmaken van het proces-verbaal van de slachtofferverklaring en nadat dat proces-verbaal aan de processtukken is toegevoegd voor alle procesdeelnemers in extra leestijd.

De rechter zal extra tijd moeten uittrekken voor de behandeling van de strafzaak ter terechtzitting, wanneer het slachtoffer of een van de nabestaanden ervoor kiest om gebruik te maken van het spreekrecht.

Op 1 mei jl. is door de minister van Justitie de schriftelijke slachtofferverklaring landelijk ingevoerd als een schriftelijk pendant van het spreekrecht. Onder begeleiding van Slachtofferhulp Nederland in samenwerking met het Openbaar Ministerie krijgt het slachtoffer de mogelijkheid een schriftelijke verklaring op te laten stellen die als processtuk bij het dossierstuk wordt gevoegd.

Inwerkingtreding op een bij kb te bepalen tijdstip.

Inwerkingtredingsbesluit van 8-11-2004, Stb. 2004, 582

Inwerkingtreding

De wet van 21 juli 2004 tot wijziging van enige bepalingen van het Wetboek van Strafvordering (invoering van spreekrecht voor slachtoffers en nabestaanden) (Stb.382) treedt in werking met ingang van 1 jan. 2005.

Het slachtoffer of diens nabestaanden krijgt resp. krijgen het recht op de openbare terechtzitting te kennen te geven welke gevolgen het ten laste gelegde feit bij hem teweeg heeft gebracht. In de Engelstalige rechtspraktijk wordt dit een victim's statement of impact genoemd. Het is uitdrukkelijk niet de bedoeling dat aan het slachtoffer of diens nabestaanden een mogelijkheid wordt geboden zijn visie op de verdachte of de toe te kennen straf te geven. Het spreekrecht mag niet gebruikt worden om daarover meningen te verkondigen, in de Engelstalige rechtspraktijk victim's statement of opinion genoemd. Het slachtoffer zou zich bij een dergelijke verklaring kunnen ontpoppen als een schaduwofficier van justitie.

Om het slachtoffer of de nabestaanden geen verkeerde voorstelling van zaken te laten krijgen, moet hij of zij goed geïnformeerd worden over de reikwijdte van het spreekrecht. Daarvoor is een goed contact met politie en/of openbaar ministerie van belang. Op veel parketten zijn slachtoffercoördinatoren aangesteld, die het contact met het slachtoffer of diens nabestaanden verzorgen. Het ligt voor de hand, dat zij of de behandelend officier van justitie het slachtoffer informeren. Een correcte informatievoorziening is tevens van belang om het risico van secundaire victimisatie te beperken: een slachtoffer moet in de eerste plaats de nadelen van het jegens hem gepleegde misdrijf kunnen verwerken; en niet nog eens daarbovenop beschadigd raken als gevolg van een slechte behandeling tijdens het strafproces.

De werklast van OM en rechter zal verzwaard worden. In de voorfase zal dit met name komen door extra tijdsbeslag bij het opmaken van het proces-verbaal van de slachtofferverklaring en nadat dat proces-verbaal aan de processtukken is toegevoegd voor alle procesdeelnemers in extra leestijd. De rechter zal extra tijd moeten uittrekken voor de behandeling van de strafzaak ter terechtzitting, wanneer het slachtoffer of een van de nabestaanden ervoor kiest om gebruik te maken van het spreekrecht.

Op 1 mei jl. is door de minister van Justitie de schriftelijke slachtofferverklaring landelijk ingevoerd als een schriftelijke pendant van het spreekrecht. Onder begeleiding van Slachtofferhulp Nederland in samenwerking met het Openbaar Ministerie krijgt het slachtoffer de mogelijkheid een schriftelijke verklaring op te laten stellen die als processtuk bij het dossierstuk wordt gevoegd.

Kamerstukken:

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.