Pijnpunten Rechtspraak (Jaarplan 2016)

Geschreven door: Redactie op


Op 18 maart jl. is het Jaarplan Rechtspraak 2016 aangeboden aan de Tweede Kamer. In het Jaarplan wordt de agenda op korte termijn van de Rechtspraak uit de doeken gedaan. Het plan is gebaseerd op de Agenda van de Rechtspraak 2015-2018, de jaarplannen van de gerechten, landelijke diensten, bijzondere colleges en de Raad voor de rechtspraak.

Het plan wordt gemaakt door de Rechtspraak, maar de Minister van VenJ biedt het formeel aan bij de Tweede Kamer omdat de Rechtspraak onderdeel uitmaakt van de VenJ-begroting.

En daar zit precies één van de pijnpunten die in het Jaarplan belicht worden.
In 2016 moeten weer prijsonderhandelingen met de Minister van Veiligheid en Justitie gevoerd worden. Elke drie jaar worden er prijsafspraken gemaakt, nu voor de periode 2017-2019. Het Nederlandse systeem van outputfinanciering betekent dat voor elk type rechtszaak een prijs wordt overeengekomen. Elke zaak die de Rechtspraak afdoet, wordt betaald. Dat garandeert in ieder geval dat de Rechtspraak betaald krijgt voor elke rechtszaak die zij afdoet. Hierbij plaatst het Jaarplan wel twee kanttekeningen.

In de eerste plaats valt of staat het systeem met de juiste prijzen. Die moeten kostendekkend zijn en er moet niet aan worden getornd. De taakstelling oplopend tot 8,9 procent van het budget die de Rechtspraak is opgelegd door het kabinet, mag de aard van het rechtspreken niet raken. Want een rechter kan niet dan maar een deel van het dossier niet lezen, hij kan niet dan maar een getuige minder horen, hij kan niet een moeilijke zaak in kortere tijd afdoen dan noodzakelijk is. De Raad voor de rechtspraak heeft zich altijd op het standpunt gesteld dat de besparingen die behaald worden met de uitvoering van het programma KEI de invulling van de taakstelling zijn.

De tweede kanttekening die wordt gemaakt bij het systeem van outputfinanciering is dat alleen de rechtszaken zelf worden gefinancierd. De grote verandertrajecten die worden doorgevoerd (de herziening van de gerechtelijke kaart en KEI) zijn niet in de kostprijs berekend. De Rechtspraak staat anno 2016 voor de taak een toekomstbestendige organisatie neer te zetten die niet alleen nu, maar ook in de verre toekomst nog steeds de hoeder van de rechtsstaat is. Daarom moet er in tijden als deze worden onderkend dat de Rechtspraak voldoende middelen nodig heeft. Aldus Frits Bakker, voorzitter van de Raad, in het voorwoord bij het Jaarplan.  


Verbinding

De Raad onderkent voorts dat één van de belangrijkste zaken voor 2016 het herstellen van de onderlinge verhoudingen binnen de Rechtspraak is. De presentatie van het MJP in 2015, waarin plannen waren opgenomen om op 7 plaatsen in het land niet meer alle rechtszaken te doen, zorgde voor boze medewerkers en lokale bestuurders. Het zijn emoties die hun oorsprong hadden bij de vorige grote reorganisatie: de herziening van de gerechtelijke kaart in 2013.

Daarnaast bestond het gevoel dat er niet geluisterd werd en dat er geheime agenda’s bestaan. De bestuurders van de Rechtspraak betreuren dit zeer en erkennen dat dit nooit had mogen gebeuren. De verbinding tussen bestuurders en medewerkers moet worden hersteld. De gerechtsbestuurders en de leden van de Raad gaan in 2016 actief het gesprek in het land opzoeken om te horen hoe medewerkers denken dat de verhoudingen kunnen worden verbeterd. De sleutel ligt in verbinding zoeken op het punt van de gezamenlijke missie: het grotere verhaal, de maatschappelijke relevantie van rechtspraak, de publieke zaak, het in stand houden van de rechtsstaat. Ook de manier waarop de professionals van de Rechtspraak worden vertegenwoordigd, wordt versterkt. Hiertoe worden in 2016 diverse initiatieven ontplooid.


Rechtbanklocaties

De Tweede Kamer heeft tijdens de behandeling van het begrotingsvoorstel VenJ de motie Oskam c.s. aangenomen waarmee de Tweede Kamer de regering verzoekt bij de Voorjaarsnota 2016 voldoende middelen vrij te maken om de rechtbanklocaties in Almelo, Alkmaar, Assen, Dordrecht, Lelystad, Maastricht en Zutphen volwaardig open te houden zonder leegstand te financieren.

De Raad zal zich sterk maken voor het in alle zittingsplaatsen optimaal benutten van vloeroppervlak in de gerechtsgebouwen, waarmee ook wordt geanticipeerd op verdere vermindering van de behoefte aan kantoorruimte als gevolg van de digitalisering in het kader van KEI. Door het inhuizen van partijen vanuit de overheid kan er een besparing worden gerealiseerd. Voor een aantal locaties zal de Raad concrete voorstellen voor inhuizing doen. Per zittingsplaats zal worden bezien welke mogelijkheden er zijn om, bij handhaving van de huidige zaakspakketten, de leegstand te reduceren.


Thema’s met draagvlak

De onderwerpen waar reeds draagvlak voor bestaat, zijn in het jaarplan verder uitgewerkt. Deze onderwerpen zijn in vier thema’s ondergebracht:
1. Kwaliteit en Innovatie (KEI): investeren voor de samenleving
2. Kwaliteit, professionele standaarden en professionele ruimte
3. Leiderschap, vertegenwoordiging en verbinding
4. Uniformeren en verkleinen bedrijfsvoering.  


Naam auteur: Redactie
Geschreven op: 22 maart 2016

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.