Nieuwe algemene bepaling Grondwet

Het kabinet is voornemens een voorstel in te dienen tot wijziging van de Grondwet, in die zin dat er een algemene bepaling voorafgaand aan artikel 1 zal worden toegevoegd, luidende: “De Grondwet waarborgt de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten.”

Dat blijkt uit een brief die de Minister van BZK op 27 juni 2014 aan de Tweede Kamer heeft verstuurd. Een aantal fracties van de Eerste Kamer had erop aangedrongen een (sobere) algemene bepaling, behelzende dat Nederland een democratische rechtsstaat is, in de Grondwet op te nemen. Naar aanleiding daarvan heeft het kabinet het opnemen van een algemene bepaling in de Grondwet heroverwogen. In deze brief bericht de minister over de uitkomst van deze heroverweging.
 

Andere rechtsordes

Andere rechtsordes zijn kennelijk richtinggevend geweest voor de beslissing van het kabinet. De minister verwijst in de brief naar internationale en nationale rechtsordes waarin deze drie pijlers in verdragen en grondwetten zijn vastgelegd. In zowel het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en fundamentele vrijheden, het Verdrag betreffende de Europese Unie als het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie komt de drieluik terug. Ook op het nationale niveau zijn de drie pijlers in diverse grondwetten opgenomen. De drieslag democratie, rechtsstaat en mensenrechten staat bijvoorbeeld helder in artikel 2 van de recent aangepaste Noorse Grondwet: “Denne grunnlov skal sikre demokratiet, rettsstaten og menneskerettighetene”. De Tsjechische, Zweedse en Spaanse constituties expliciteren in min of meer soortgelijke bewoordingen de kernbeginselen democratie, rechtsstaat en grondrechten. In veel andere constituties wordt voorts een aantal van deze kernbeginselen gecodificeerd. Zo kennen de grondwetten van onder meer Duitsland, Finland, Frankrijk, Ierland, Italië en Oostenrijk referenties aan het democratieprincipe en aan de rechten van de mens. In de Canadese grondwet is een expliciete verwijzing naar de rechtsstaat opgenomen.
De internationale en nationale rechtsordes in ogenschouw nemend, acht het kabinet het passend de kernbeginselen democratie en rechtsstaat en de grondrechten (nader) te expliciteren. De nieuwe bepaling moet nadrukkelijk niet als een preambule worden beschouwd; zij behoort tot het corpus van de Grondwet. Het kabinet beoogt met deze algemene bepaling vooruit te wijzen naar de bepalingen die volgen. Daarmee geeft de nieuwe bepaling de contouren aan waarbinnen onze Grondwet gelezen en begrepen dient te worden. Deze beknopte toevoeging aan de Grondwet is volgens het kabinet in lijn met het sobere karakter van onze Grondwet en sluit aan bij haar institutioneel-organisatorische en waarborgfunctie.

Het kabinet is voornemens dit voorstel tot wijziging van de Grondwet in het voorjaar van 2015 in te dienen.

Bron: Kamerstukken II 2013/14, 31 570, nr. 24

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reacties

Tralala schreef op :
Het kabinet is voornemens dit voorstel tot wijziging van de Grondwet in het voorjaar van 2015 in te dienen. Misschien weten jullie het niet maar het kabinet is ook van voornemen Bonaire, Sint Eustatius en Saba die elk deel uit maken van het staatsbestel van Nederland met artikel 132a in de Nedrlandse Grondwet vast te zetten zonder dat de zelfbeschikkingsreferendum is gehouden. Artikel 1, tweede lid, van het Statuut nagenoeg ongewijzigd overgeheveld naar de Grondwet, en verkrijgt zij een permanent karakter. Dit is in strijd met resolutie 1541 van United Nations. Daar hoor je niemand over iets zeggen in Nederland. Het kabinet stelt dat men mag van worden uitgegaan dat de Bonairiaanse bevolking de afspraken die in 2006 zijn gemaakt niet verworpen heeft omdat het uitslag van het niet-bindend referendum in 2004 was directe band met Nederland en een regeringspartij op Bonaire had een absolute meerderheid. “De Grondwet waarborgt de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten.” Het is maar de vraag in hoeverre dit van toepassing zal zijn voor de BES-eilanden. De rechter heeft al bepaald dat artikel 1, tweede lid, van het Statuut kan artikel 1 van het Grondwet niet buiten werkeing stellen.
a.zecha schreef op :
In het kader van door de Staten Generaal en regering nagestreefde wijzigingen van onze Grondwet verdient het wetsvoorstel van Taverne bijzondere aandacht van burgers:
http://www.publiekrechtenpolitiek.nl/vvd-op-de-b …
Het is m.i. een sluikse beweging die door onze gezamenlijk opererende wetgevende en uitvoerende politieke staatsmachten worden uitgevoerd ten einde, de tot een democratische onafhankelijke rechterlijke staatsmacht behorende rechtspraktijk om wet- en rechtsregels te interpreteren op politieke gronden bij voorbaat en achteraf te beperken.

Onze vorige Nationale Ombudsman (m.i. de beste die de burgers tot nog toe hadden) bevestigde wat een publiek geheim was en vestigde onze aandacht er ten overvloede op dat onze democratische rechtsspraak langzaam door politieke staatsmachten worden overgenomen om tot een totaal door politieke partijen over- en beheerste staat te geraken:
https://njb.nl/blog/import/unitas-politica.9232.l … .
Hij is daarvoor door de partijvertegenwoordigers op het matje geroepen en heeft m.i. vervolgens eieren voor zijn geld gekozen. De scheidslijn tussen een democratische rechtsstaat en een door politieke partijen en door op de vrije markt opererende kapitaalkrachtigen gedomineerde totalitaire staat wordt m.i. geleidelijk dunner.

De bemerking die Reinier Bakels schreef kan ik bovendien bijtreden
a.zecha
Reinier Bakels schreef op :
Zo lang de rechter niet mag toestsen aan de grondwet is zo'n bepaling een wassen neus. In zekere zim is het toetsingsverbod (art. 120 Gw) zelfs in strijd met de voorgesteldd nieuwe bepaling, omdat ons staatsrechtelijke systeem hierdoor geen "rechtsstaat" is in de klassieke betekenis van dit woord.

Onze Grondwet reflecteert nog steeds dat deze bestemd was om het probleem van 1848 op te lossen: het verschuiven van de macht van de Koning naar het Parlement. Gevolg hiervan is dat deze naar moderne maatstaven eigenlijk te veel macht geeft aan het Parlement. In een ware rechtsstaat heeft het Parlement NIET altijd het laatste woord. Dat lijkt eigenaardig, maar de geschiedenis kent genoeg voorbeelden van grondrechtenschendingen die formeel volstrekt democratisch gelegitimeerd waren.

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.