Kritisch over beleid bestrijding terrorismefinanciering

Geschreven door: Redactie op

In Nederland werken diverse actoren intensief met elkaar samen ter bestrijding van terrorismefinanciering. Maar deze samenwerking kent ook een risico, door het vervagen van rollen en verantwoordelijkheden, zo concluderen onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam in een rapport dat in opdracht van het WODC is gemaakt.


Sinds 9/11 is er een omvangrijk internationaal beleidskader ontworpen om de financiering van terrorisme te bestrijden. De Financial Action Task Force (FATF) is belast met de evaluatie van maatregelen in dit kader. Sinds de FATF evaluatie van 2011, heeft Nederland veel initiatieven genomen op het gebied van de bestrijding van terrorismefinanciering. Er is nieuwe wetgeving, meer actoren spelen een rol en er zijn platforms ingericht om informatie te delen tussen publieke en private partijen.

Vervagen van rollen en verantwoordelijkheden

Mara Wesseling, consultant en docent bestrijding van terrorismefinanciering, en Marieke de Goede, hoogleraar politicologie en coördinator van het project FOLLOW: Following the Money from Transaction to Trial, analyseerden de rollen en samenwerking van de kernactoren bij de bestrijding van terrorismefinanciering, en de effectiviteit van het Nederlandse beleid tussen 2013 en 2016. In Nederland zijn veel actoren betrokken bij de bestrijding van terrorismefinanciering; van toezichthouders (o.a. De Nederlandsche Bank, Bureau Financieel Toezicht en de Kansspelautoriteit), ministeries tot aan operationele actoren als de AIVD, FIOD, De Nationale Politie en het OM. De intensieve onderlinge samenwerking kent ook een risico, door het vervagen van rollen en verantwoordelijkheden, zo stellen de onderzoekers. Zij observeren dat de actoren in het veld hun rol soms breder oppakken dan hun taak formeel omschrijft. Zo blijken de grenzen tussen opsporing, vervolging en de uitvoering van toezicht niet altijd helder te zijn.

Door het verschuiven van rollen ontstaat mogelijke onduidelijkheid over verantwoordelijkheden, vooral op momenten dat het mis kan gaan, bijvoorbeeld wanneer een organisatie of burger ten onrechte verdacht raakt. Dit vormt een potentiële bedreiging voor burgers, waarschuwen Wesseling en de Goede. Bovendien wordt de cirkel van samenwerking gekenmerkt door een relatief kleine groep individuen en korte lijnen. Dit is van groot belang voor het onderlinge vertrouwen, maar werpt ook vragen op rond kritisch toezicht, objectieve verantwoording en aansprakelijkheid. Wie is de kritische stem en is er ruimte voor verschil van inzicht? 

Ook zien de onderzoekers dat nieuwe platformen het mogelijk maken om gericht persoonsgegevens te delen tussen publieke en private actoren, op de grenzen van de wet. Nederland speelt hierin een internationaal vooraanstaande rol, maar publieke verslaglegging hierover ontbreekt nog.

Transparantie en effectiviteitsmeting

Het onderzoek kreeg onvermijdelijk met geheimhouding te maken, doordat bepaalde documenten vertrouwelijk zijn, maar ook doordat veel organisaties terughoudend waren in het praten over de bestrijding van terrorismefinanciering. De onderzoekers pleiten voor meer transparantie over de manier waarop de strijd tegen terrorismefinanciering wordt uitgevoerd in Nederland en de manier waarop gegevens tussen publieke en private actoren worden uitgewisseld. Ook is het van belang om gegevens beschikbaar te stellen voor wetenschappelijk onderzoek, zodat effectiviteit van het beleid verder kan worden getoetst. Deze transparantie is ook belangrijk met betrekking tot maatschappelijke legitimiteit van het beleid.

 

Naam auteur: Redactie
Geschreven op: 26 februari 2019

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.