Jaarverslag 2014 Hoge Raad

Geschreven door: Redactie op

In grote lijnen is de Hoge Raad in 2014 verder gegaan op de ingeslagen weg. Centraal uitgangspunt daarbij is steeds: op belangrijke rechtsvragen snel en begrijpelijk antwoorden geven die werkbaar zijn voor de rechtspraktijk. In een gezamenlijke inleiding op het jaarverslag 2014 schetsen (de nieuwe)president en de procureur-generaal de ontwikkelingen in het afgelopen jaar: waar staan de Hoge Raad en het parket en waar gaan zij naar toe?

In het jaarverslag geven de civiele, straf- en belastingkamer ieder weer vijf voorbeelden van uitspraken die antwoord geven op belangrijke rechtsvragen. In een korte inleiding gaan zij in op de instroom en uitstroom van zaken, op de doorlooptijden, toepassing van de artikelen 80a en 81 van de Wet RO en overige ontwikkelingen. De procureur-generaal doet verslag van de werkzaamheden van het parket in 2014 en in een gezamenlijk hoofdstuk van president en procureur-generaal wordt verslag gedaan van de klachten die in 2014 bij hen binnenkwamen en zijn afgehandeld.

De precieze cijfers over in- en uit-stroom van zaken, het financieel jaarverslag (met accountantsverklaring) en de samenstelling van raad en parket per 31 december 2014 zijn dit jaar niet meer als bijlage bij het Jaarverslag opgenomen maar op de site van de Hoge Raad gepubliceerd (www.rechtspraak.nl, Hoge Raad, Publicaties).

Versterking cassatierechtspraak

De Wet versterking cassatierechtspraak bevat een aantal vernieuwingen: de bevoegdheid zaken af te doen met toepassing van art. 80a Wet RO en de mogelijkheid voor de feitenrechter om aan de Hoge Raad een prejudiciële beslissing te vragen over veel voorkomende rechtsvragen.
Van die vernieuwingen is in 2014 als volgt gebruik gemaakt.

Het percentage zaken dat in 2014 met toepassing van art. 80a is afgedaan, is een kleine 10% van de civiele zaken, ongeveer 40% van de strafzaken en ongeveer 16% van de belastingzaken. De toepassing in civiele zaken was minder dan het jaar daarvoor, vermoedelijk als gevolg van de invoering van de gespecialiseerde cassatiebalie voor civiele zaken, waardoor het aantal kansloze beroepen is afgenomen. In strafzaken was er een forse stijging en in belastingzaken
een geringe toename van het aantal met art. 80a Wet RO afgedane zaken.

Uit de cijfers komt naar voren dat art. 80a vooral wordt toegepast bij cassatieberoepen in strafzaken. In de 40% van de cassatieberoepen in strafzaken die op grond van art. 80a Wet RO niet-ontvankelijk zijn verklaard, heeft het parket een, dikwijls zeer summier gemotiveerd, standpunt ingenomen over het mogelijk toepassen van art. 80a. In de loop van 2014 heeft het parket besloten in de toekomst in zaken die – gezien de schriftuur – voor afdoening met toepassing van art. 80a Wet RO in aanmerking lijken te komen, geen standpunt meer in te nemen over de vraag of art. 80a zou moeten worden toegepast. Die werkwijze zal omstreeks juni 2015 worden ingevoerd. Dit nieuwe beleid is door de procureur-generaal uiteengezet in een conclusie van 16 december 2014 (ECLI:NL:PHR:2014:2304) en door de Hoge Raad in zijn arrest van 10 februari 2015 (ECLI:NL:HR:2015:96) aanvaard.

Ook van de in 2012 geopende mogelijkheid dat de rechter in civiele zaken aan de Hoge Raad vraagt om een prejudiciële beslissing op een vraag waarvan de beantwoording van belang is voor de beslissing in een groot aantal soortgelijke geschillen, werd in 2014 meer gebruik gemaakt. In 2014 kwamen negen prejudiciële vragen binnen bij de Hoge Raad en is in vijf zaken op een dergelijke vraag een beslissing gegeven.

Toezicht OM

In 2013 heeft de procureur-generaal een begin gemaakt met het eerste onderzoek naar de vraag of het openbaar ministerie bij de uitoefening van zijn taak de wettelijke voorschriften naar behoren handhaaft en uitvoert. Dit onderzoek berust op een in art. 122 Wet RO aan de procureur-generaal toegekende bevoegdheid tot deze vorm van toezicht op het openbaar ministerie. De daar omschreven bevoegdheid was aanvankelijk vooral gericht op bijzondere situaties, maar in 2011 is in overleg met het College van procureurs-generaal besloten meer algemeen thematisch toezicht op het openbaar ministerie te ontwikkelen. Het in 2013 en 2014 in dat kader uitgevoerde onderzoek naar de strafbeschikking heeft zijn neerslag gevonden in het rapport Beschikt en gewogen, dat op 12 januari 2015 is aangeboden aan de minister van Veiligheid en Justitie. In 2015 zal een vervolgonderzoek worden gedaan naar de afhandeling van zaken door de rechter na verzet tegen de strafbeschikking.

Herzieningen in strafzaken

De in november 2012 bij de Wet herziening ten voordele ingevoerde mogelijkheid om de procureur-generaal te verzoeken een nader onderzoek in te stellen naar een mogelijke grond voor herziening leidde in 2014 tot negen verzoeken, die alle voor advies zijn voorgelegd aan de Adviescommissie Afgesloten Strafzaken (ACAS). In totaal waren eind december 2014 tweeëntwintig verzoeken om onderzoek op grond van de nieuwe regeling ontvangen. Daaruit blijkt dat de nieuwe wet duidelijk voorziet in een behoefte. Tot nu toe is naar aanleiding van de verzoeken één vordering tot herziening ingediend, wordt in drie zaken nader onderzoek verricht en zijn vijf verzoeken door de advocaat-generaal afgewezen. In de overige zaken moet nog worden beslist of een onderzoek zal worden ingesteld.  

 

Naam auteur: Redactie
Geschreven op: 20 april 2015

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.