Hyperlinks en auteursrecht

Geschreven door: Redactie op

Het plaatsen op een website van een hyperlink naar auteursrechtelijk beschermde werken die zonder toestemming van de auteursrechthebbende zijn gepubliceerd op een andere website, vormt geen ‘mededeling aan het publiek’ wanneer de plaatser van deze link dit doet zonder winstoogmerk en zonder te weten dat de publicatie van deze werken illegaal was. Indien deze hyperlinks daarentegen met winstoogmerk worden verstrekt, moet kennis van het illegale karakter van de publicatie op de andere website worden vermoed.

Dit is de strekking van het arrest dat het Hof van Justitie EU op  8 september jl. wees in antwoord op door de Hoge Raad gestelde prejudiciële vragen in de zaak GS Media BV (GeenStijl/Sanoma (Britt Dekker)).
 

De zaak

In 2011 publiceerde GS Media, beheerder van de website GeenStijl, een artikel met een hyperlink die lezers verwees naar een Australische site waarop foto’s van Britt Dekker ter beschikking waren gesteld. Deze foto’s waren op de Australische site gepubliceerd zonder toestemming van Sanoma, uitgever van het maandblad Playboy en houder van de auteursrechten op de foto’s. Ondanks de sommaties van Sanoma, weigerde GS Media de betrokken hyperlink te verwijderen. Nadat de Australische site de foto’s op verzoek van Sanoma had verwijderd, publiceerde GeenStijl een nieuw artikel, dat ook weer een hyperlink bevatte, ditmaal naar een andere site waarop men de foto’s kon bekijken. Ook deze site voldeed aan het verzoek van Sanoma om de foto’s te verwijderen. Vervolgens plaatsten internetgebruikers die het forum van GeenStijl bezochten nieuwe links naar andere websites waarop de foto’s konden worden bekeken.
Volgens Sanoma heeft GS Media inbreuk gemaakt op het auteursrecht. De Hoge Raad heeft hierover vragen gesteld aan het Hof van Justitie. Ingevolge richtlijn 2001/29/EG moet voor elke handeling bestaande in een mededeling aan het publiek toestemming worden verleend door de auteursrechthebbende. De Hoge Raad wijst er echter op dat via internet zeer veel werk te vinden is dat zonder toestemming van de auteursrechthebbende is gepubliceerd, en dat het voor de beheerder van een website niet altijd eenvoudig is om na te gaan of de auteur toestemming heeft verleend.
 

Arrest HvJ EU

Het Hof herinnert in zijn arrest aan zijn eerdere rechtspraak, volgens welke het begrip ‘mededeling aan het publiek’ een geïndividualiseerde beoordeling vergt, waarbij rekening moet worden gehouden met meerdere, elkaar aanvullende criteria. Tot deze criteria behoort in de eerste plaats met name het weloverwogen karakter van de interventie. Daarom verricht de gebruiker, wanneer hij, met volledige kennis van de gevolgen, intervenieert om zijn klanten toegang te verlenen tot beschermd werk, een mededeling. In de tweede plaats ziet het begrip ‘publiek’ op een onbepaald aantal potentiële ontvangers en impliceert dit overigens een vrij groot aantal personen. In de derde plaats is van belang of een mededeling aan het publiek een winstoogmerk heeft.

Het Hof beklemtoont dat internet van bijzonder belang is voor de vrijheid van meningsuiting en van informatie, en dat hyperlinks bijdragen tot de goede werking ervan, alsmede tot de uitwisseling van meningen en informatie. Bovendien erkent het Hof dat het met name voor particulieren die dergelijke links willen plaatsen, moeilijk kan zijn om na te gaan of het gaat om werken die worden beschermd en, in voorkomend geval, of de houders van auteursrechten op die werken toestemming hebben gegeven voor publicatie daarvan op internet.

Gelet hierop oordeelt het Hof dat voor de geïndividualiseerde beoordeling van het bestaan van een ‘mededeling aan het publiek’, wanneer een hyperlink naar een werk dat vrij beschikbaar is op een andere website is geplaatst door een persoon die daarmee geen winstoogmerk heeft, rekening moet worden gehouden met de omstandigheid dat die persoon niet weet – en redelijkerwijs niet kan weten – dat dat werk was gepubliceerd op internet zonder toestemming van de auteursrechthebbende. Wanneer daarentegen vaststaat dat een dergelijke persoon wist of moest weten dat de hyperlink die hij heeft geplaatst toegang geeft tot een illegaal op internet gepubliceerd werk, bijvoorbeeld doordat hij daarover gewaarschuwd is door de auteursrechthebbenden, vormt de verstrekking van die link een ‘mededeling aan het publiek’. Bovendien kan, wanneer het plaatsen van hyperlinks geschiedt met winstoogmerk, van de hyperlink-plaatser worden verwacht dat deze de nodige verificaties verricht om zich ervan te vergewissen dat het betrokken werk niet illegaal is gepubliceerd. In dergelijke omstandigheden en voor zover dit vermoeden niet is weerlegd, vormt de handeling bestaande in het plaatsen van een aanklikbare link naar een illegaal op internet gepubliceerd werk, een ‘mededeling aan het publiek’.

In deze zaak staat vast dat GS Media met een winstoogmerk hyperlinks heeft verstrekt naar de bestanden met de foto’s, en dat Sanoma geen toestemming had gegeven voor de publicatie van deze foto’s op internet. Bovendien lijkt uit de weergave van de feiten in de beslissing van de Hoge Raad voort te vloeien dat GS Media zich bewust was van het illegale karakter van die publicatie en dus niet het vermoeden kan weerleggen dat plaatsing van deze links is geschied met volledige kennis van het illegale karakter van die publicatie. Derhalve heeft GS Media, onder voorbehoud van door de Hoge Raad uit te voeren verificaties, door deze links te plaatsen een ‘mededeling aan het publiek’ verricht. 

 

Gebaseerd op perscommuniqué nr. 92/16 van HvJ EU ECLI:EU:C:2016:644

 

Naam auteur: Redactie
Geschreven op: 12 september 2016

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.