‘Geef integriteit in rechtspraak meer systematisch aandacht’

De onafhankelijkheid, onpartijdigheid en integriteit van de Nederlandse rechtspraak voldoen aan de Europese normen. Dit blijkt uit het onderzoek ‘Systeemwaarborgen voor de kernwaarden van de rechtspraak’ van de Universiteit Leiden dat in opdracht van de Raad voor de rechtspraak is uitgevoerd. Tegelijk kan er volgens de onderzoekers verbetering geboekt worden, zoals bij het registreren van de financiële belangen van rechters en het verankeren van integriteit, onafhankelijkheid en onpartijdigheid in de organisatie. Naar aanleiding hiervan onderneemt de Rechtspraak diverse acties.

Integriteit, onafhankelijkheid en onpartijdigheid zijn onmisbare kernwaarden voor de rechtspraak en hebben daarom de voortdurende aandacht van bestuurders en professionals op de werkvloer. Om deze in de werkwijze van onder meer rechters op systematische wijze te waarborgen, liet de Raad voor de rechtspraak wetenschappers van de Universiteit Leiden een reeks ‘systeemwaarborgen’ in kaart brengen. Het rapport bevat een analyse van de situatie in Nederland, maar beschrijft ook de praktijk rond deze thema’s in de rechtspraak van andere Europese landen.
Europees gezien loopt Nederland op bepaalde gebieden voorop als het gaat om de integriteit, onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechtspraak. Zo heeft hier de minister van Veiligheid en Justitie geen directe invloed op het beleid binnen de rechtspraak, terwijl zijn collega’s in andere Europese landen dat deels wel hebben. Die invloed is een inbreuk op de scheiding der machten en levert risico’s op voor de rechterlijke onafhankelijkheid. Daarnaast is in Nederland de vrijheid voor rechters om zonder inmenging rechterlijke uitspraken te doen wettelijk extra stevig verankerd. Ook worden Nederlandse rechters niet onderbetaald, zodat financiële motieven voor niet-integer gedrag hier in beperkt zijn.
 

Verbeterpunten

In het Leidse onderzoeksrapport worden ook verbeterpunten genoemd. Zo wordt aanbevolen om in Nederlandse wetgeving of via rechterlijke codes meer aandacht te geven aan mogelijke belangenverstrengeling van rechters. Nu zijn Nederlandse rechters al verplicht hun nevenfuncties online te registeren in een openbaar toegankelijk register. Dit beleid is de afgelopen jaren aangescherpt. In het register kunnen ook de financiële belangen van rechters vermeld worden, suggereren de onderzoekers. Dit advies geldt ook voor de (neven) functies van partners van rechters. De Raad voor de rechtspraak heeft de landelijke werkgroep Integriteitsmaatregelen Rechtspraak verzocht daarover te adviseren. Een recent resultaat van deze werkgroep is een project waarmee integriteit concreet wordt verankerd binnen de rechterlijke organisatie. Het is de bedoeling dat in 2014 alle Nederlandse gerechten een eigen integriteitscommissie krijgen, een lokale vertrouwenspersoon integriteit en een bestuurder die voor integriteitskwesties verantwoordelijk is. Het doel is om dilemma’s en initiatieven rond integriteit levend te houden op de werkvloer. Het gaat onder meer om voorschriften rond onbeveiligd e-mailverkeer en het mee naar huis nemen van vertrouwelijke dossiers. Met deze lokale inbedding geeft de Rechtspraak op eigen initiatief vorm aan de aanbeveling in het Leidse rapport om de organisatorische controle op integriteitsbeleid te versterken.
Een andere werkgroep in de Rechtspraak bestudeert de wijze waarop Nederlandse gerechten rechtszaken toewijzen aan individuele rechters. Deze zaakstoedeling is minder transparant geregeld dan in veel andere Europese landen, blijkt ook uit het huidige rapport. Er zijn geen concrete aanwijzingen dat dit vaker leidt tot ongewenste praktijken, maar de Nederlandse rechtspraak wil iedere schijn van partijdigheid vermijden. Hetzelfde geldt voor de rol van de rechter-plaatsvervanger: mensen die naast hun baan als advocaat of wetenschapper regelmatig als rechter optreden. In Nederland zijn de voorschriften voor deze groep rechters minder strikt dan in andere Europese landen. Ook dit thema wordt nader bekeken.

Bron: het rapport is te vinden op Rechtspraak.nl

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reacties

JM Eustatia ( man) schreef op :
Reactie is reeds verzonden. Indien niet ontvangen gaarne bericht per e mail.
Wim Roelink schreef op :
Ogenschijnlijk goede ingrepen, maar aan te bevelen is dat het begrip Integriteit; mede in het licht van de afgelegde Eed of Belofte, solide wordt ge(her)definieerd. Aan dat begrijp wordt, het artikel zo lezend, een (veel) te beperkte uitleg gegeven.
Drs.Ir.Ph.D Rabin Gangadin schreef op :
de overheid is voornemens om veroordeelden te laten betalen voor het kleffe ellebogenwerk door de politie, justitie en de rechter. Op zich zou ik hier niet op tegen zijn ware het niet dat voornoemde partijen niet graag wensen terug te komen op wat zij aan onderzoekingen hebben verricht om een verdachte veroordeeld te krijgen. Als de veroordeelde toch moet betalen voor zijn veroordeling vind ik dat die desnoods tegen betaling een zaak veel makkelijker opnieuw op de rol moet kunnen krijgen dan wat tot nu toe het geval is geweest. Heel vaak wordt er nogal gedweept en ingewikkeld gedaan met de zogeheten rechtsgang en het novum. Hier moet men na invoering van de vergoedingsplicht ook stevig aan sleutelen. Misschien kunnen de tandeloze bejaarden van de Hoge Raad nu eens uiteindelijk een keer naar een verpleegtehuis in plaats van Hof-rechters de hand boven het hoofd te blijven houden.
Drs.Ir.Rabin Gangadin, Ph.D schreef op :
De wijze waarop koeien in India worden geadoreerd en vereerd, worden rechters en justitiabelen in Nederland bewierookt. Ik kan mij best wel voorstellen dat ook Nederlanders behoefte hebben aan een swingerig geestelijk leven alleen heeft men de keuze laten vallen op de verkeerde "truttige koe".

Er is geen richting en éénduidigheid in de Nederlandse rechtspraak en is alles gebaseerd op paragnostische vermoedens en ingevingen. Zelfs de kwaliteitsbladen in Nederland hebben zich meer dan eens vernietigend uitgelaten over de Nederlandse rechtspraak. Ik wil het niet hebben over lichter en zwaarder straffen zoals sommige "rechtsgeleerden" dat hier doen maar richt ik mij uitsluitend op het cognitieve aspect van rechters en justitiabelen.

Ik begrijp best wel dat de Staat niet bereid zal zijn de hele faculteit voor de rechtswetenschap benevens het RAIO-traject anders in te richten maar men kan op z'n minst voor de burger een mogelijkheid creëren om de rechterlijke uitspraak te kunnen openbreken indien er aantoonbaar(!!) voorbijgelopen is aan ontlastende feiten en gegevens. Tot nu toe volstaat men ermee dat de rechter vast een goede, beredeneerde reden moet hebben gehad om over bepaalde details heen te walsen. Luiheid en gemakzucht mag hen niet worden verweten.

Ik heb het niet over de bestaande mogelijkheden tot revisie en artikel 12 sv want die vallen onder de categorie volksverlakkerij. Ik pleit voor een onderzoeksbureau alwaar geen MEESTERTJES werkzaam zijn maar andersoortige wetenschappers. Ik heb het over echte wetenschappers. De wet is dusdanig ingericht dat men met de poten moet zien af te blijven van deze geheiligde "Hollandse koeien". Een dergelijk onderzoeksbureau zou de desbetreffende rechter zelfs vooraf van haar inzicht op de hoogte kunnen brengen om daarmee fouten te voorkomen.

Drs.Ir.Rabin Gangadin, Ph.D schreef op :
vervang Nederlandse rechters door ingenieurs en je staat versteld van de eclatante resulaten

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.