Europees onderzoeksbevel van kracht

Geschreven door: Redactie op

Het Europees onderzoeksbevel is sinds maandag 22 mei 2017 van kracht. Het maakt het voor justitiële autoriteiten gemakkelijker om in een ander EU-land bewijsmateriaal op te vragen. Elke EU-lidstaat is voortaan verplicht een verzoek van een andere lidstaat te erkennen en op dezelfde wijze uit te voeren als een besluit van de eigen autoriteiten.

Het Europees onderzoeksbevel gaat uit van wederzijdse erkenning, inhoudende dat elke EU-lidstaat verplicht is een verzoek van een andere lidstaat te erkennen en op dezelfde wijze uit te voeren als een besluit van de eigen autoriteiten.

Het Europees onderzoeksbevel heeft de volgende kenmerken:
• het bevel is een geïntegreerd instrument dat breed inzetbaar is – het Europees onderzoeksbevel vervangt het huidige versnipperde rechtskader voor het verkrijgen van bewijsmateriaal. Het bestrijkt voor de deelnemende lidstaten het hele traject van het vergaren van bewijsmateriaal: van het bevriezen van bewijsmateriaal tot het overbrengen van bestaand bewijsmateriaal;
• er gelden strikte termijnen voor het vergaren van het gevraagde bewijsmateriaal – de lidstaten hebben 30 dagen de tijd om te beslissen of zij een verzoek aanvaarden, Aanvaarden zij het, dan hebben zij 90 dagen om de gevraagde onderzoeksmaatregel uit te voeren. Vertraging wordt doorgegeven aan de lidstaat die het Europees onderzoeksbevel heeft uitgevaardigd;
• weigering is slechts om een beperkt aantal redenen toegestaan – de aangezochte autoriteit kan het Europees onderzoeksbevel slechts in bepaalde gevallen weigeren uit te voeren, bijvoorbeeld als het in strijd is met de fundamentele rechtsbeginselen van het land of de nationale veiligheidsbelangen;
• het bevel vermindert administratieve formaliteiten doordat het gebruikmaakt van slechts één standaardformulier (vertaald in de officiële taal van het uitvoerende land) waarmee de autoriteiten om hulp kunnen vragen bij de bewijsgaring;
• de grondrechten van de verdediging worden beschermd – de autoriteiten die het onderzoeksbevel uitvaardigen, moeten de noodzaak en evenredigheid van de onderzoeksmaatregel beoordelen. Een Europees onderzoeksbevel moet worden uitgevaardigd of gevalideerd door een justitiële autoriteit. Een verdachte of beschuldigde, of diens advocaat, mag verzoeken dat bij het uitvaardigen van een onderzoeksbevel de rechten van de verdediging en de nationale strafrechtelijke procedures in acht worden genomen. De lidstaten moeten ervoor zorgen dat dezelfde rechtsmiddelen beschikbaar zijn als in een soortgelijke binnenlandse zaak en dat de betrokkenen over de mogelijkheden naar behoren worden ingelicht.

Het Europees onderzoeksbevel voorziet met name in de mogelijkheid van:
• tijdelijke overbrenging van personen in hechtenis met het oog op het vergaren van bewijsmateriaal;
• monitoring van de bankrekeningen en financiële transacties van verdachte of beschuldigde personen;
• infiltratieoperaties en interceptie van telecommunicatie;
• maatregelen om bewijsmateriaal te beschermen.

Implementatie

De lidstaten hadden het onderzoeksbevel uiterlijk 22 mei 2017 in hun nationale wetgeving moeten implementeren. In ons land is het Implementatiewetsvoorstel Europees onderzoeksbevel (Kamerstukken 34 611) door de Eerste Kamer als hamerstuk afgedaan op 30 mei 2017. De Europese Commissie zal onderzoeken hoe het met de implementatie staat, en lidstaten die de noodzakelijke maatregelen nog niet hebben genomen, aan deze verplichting herinneren. De richtlijn is van toepassing op alle lidstaten, behalve Denemarken en Ierland die ervoor hebben gekozen niet deel te nemen. Het Verenigd Koninkrijk doet vooralsnog wel mee. Het Europees onderzoeksbevel komt in de plaats van de EU-regelingen voor wederzijdse rechtshulp inzake bewijsgaring, met name het Europees Rechtshulpverdrag van 2000 en Kaderbesluit 2003/577/JBZ inzake de bevriezing van bewijsstukken.

Volgende stappen

Justitiële autoriteiten zouden ook toegang moeten hebben tot bewijsmateriaal in de cloud dat in een andere lidstaat of elders in de wereld is opgeslagen. De Commissie werkt momenteel aan oplossingen om justitiële autoriteiten te voorzien van moderne onderzoeksmethoden waarmee zij gemakkelijker toegang kunnen krijgen tot elektronisch bewijsmateriaal. De Commissie zal op de JBZ Raad van 8 juni oplossingen voorstellen om de toegang tot elektronisch bewijsmateriaal in het buitenland te vereenvoudigen.  

Bron: www.minbuza.nl/ecer/

Naam auteur: Redactie
Geschreven op: 30 mei 2017

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.