EU-bevoegdhedenoverdracht

De Tweede Kamer heeft de Afdeling advisering van de Raad van State gevraagd haar van voorlichting te dienen inzake de democratische controle bij overdracht van bevoegdheden en soevereiniteit.

Het verzoek om voorlichting heeft betrekking op de vragen die zijn geformuleerd in de motie Omtzigt en Segers over de overdracht van (nationale) bevoegdheden en soevereiniteit aan (met name) de Europese Unie. In de motie wordt gesteld dat ‘goede democratische controle bij een overdracht van bevoegdheden en soevereiniteit hoort’ en dat die overdracht ‘niet sluipenderwijs mag plaatsvinden’.

Tegen die achtergrond wordt voorlichting gevraagd over de volgende onderwerpen:
– wanneer vindt een zodanige overdracht van bevoegdheden plaats dat versterkte waarborgen aan de orde kunnen zijn;
– of en welke extra waarborgen wenselijk en noodzakelijk zijn.

In deze voorlichting analyseert de Afdeling op welke wijze de overdracht van bevoegdheden plaatsvindt en wat daarvan de gevolgen zijn. Vervolgens wordt aandacht besteed aan bestaande middelen en mogelijkheden die het parlement heeft om zijn invloed op de besluitvorming van de Europese Unie (EU) te laten gelden. De Afdeling besteedt in het bijzonder aandacht aan het overdragen van bevoegdheden, zonder dat sprake is van verdragswijzigingen of nieuwe verdragen. Daarbij gaat de Afdeling in op de mogelijkheden en middelen tot parlementaire controle en beïnvloeding van besluitvorming in de EU, waarbij van een dergelijke overdracht sprake is of zou zijn. In dat verband merkt de Afdeling op dat buitenparlementaire middelen geen geschikt instrument zijn om een overdracht van bevoegdheden zonder verdragswijziging te verhinderen.

De Afdeling komt op grond van het voorgaande tot de volgende conclusie. De overdracht van bevoegdheden van het Koninkrijk aan een volkenrechtelijke organisatie en met name de Europese Unie vindt, overeenkomstig de Grondwet, steeds plaats na voorafgaande instemming van de Staten Generaal. Dat laat onverlet dat er in de praktijk, bij het gebruik van
de overgedragen bevoegdheden, of bij de uitleg van de bepalingen van de (EU-)Verdragen, sprake kan zijn van inzichten of toepassingen die bij de overdracht niet werden voorzien. Het gaat daarbij dan veelal om een onverwachte interpretatie in het licht van nieuwe ontwikkelingen, of handelen dat geboden is om een (dreigende) crisis te voorkomen of te
bestrijden. In die zin is de perceptie dat bevoegdheden ‘sluipenderwijs’ worden overdragen niet onbegrijpelijk.

In de aard van het verschijnsel ligt echter besloten dat dit niet kan worden voorkomen, zo dit wordt gewenst, door nieuwe of versterkte waarborgen bij de besluitvorming over de overdracht van die bevoegdheden. Het betreft immers een uitleg of gebruik dat op dat moment nog niet voorzien wordt of kan worden, maar een uitleg of gebruik dat ‘werkende weg’ in de besluitvorming vorm krijgt. Indien de Kamer dan ook meer zicht en beter invloed wil hebben op dit verschijnsel, moet dit worden gerealiseerd door de betrokkenheid en controle op het proces van besluitvorming in ‘Brussel’. Dit kan door een ruimere en doeltreffender inzet van nu reeds bestaande mogelijkheden, het ontwikkelen van een systematische en consequente werkwijze en intensivering van samenwerking met Europese instellingen en met parlementen van andere lidstaten. Onderkend moet worden dat het parlement ook in de toekomst kan worden geconfronteerd met onderhandelingsresultaten of beslissingen die, hoewel zij minder stroken met in Nederland levende inzichten of wensen, onderdeel zijn van een compromis dat onder druk van de omstandigheden moet worden aanvaard.

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reacties

Frits Jansen schreef op :
Het zou allemaal een stuk eenvoudiger zijn als de bevoegdheden van de EU niet door een vaag "subsidiariteitsbeginsel" zouden worden bepaald, maar doro expliciete lijsten, maar het voorbeeld van het Duitse Grundgezets . Daarin staan (vanaf art. 70) lijsten van (wetgevende) bevoegdheden die geheel of gedeelijke aan de "Bund" in Berlijn toekomen. Staat een beleidsterrein niet op die lijsten, dan is en bihft het de explucieve cometentie van de deelstaten. Ja,zelfs met de consequentie dat "Berlijn" hen niet in "Brussel" vertegenwoordigt, maar zij daar zelf hun belangen moeten verdedigen (wat doorgaans in een ad-hoc samenwerking gebeurt).

Om overdracht van bevoegdheden in verband te brengen met soevereiniteit is een ongepaste vorm van popuistische "framing", want dat suggereert dat ons land zijn onafhankelijkheid aan het verliezen is. De realiteit is dat iedereen die afspraken maakt een stukje vrijheid verliest, of dat nu een persoon of een land is.

Daarbij is het ook een verkeerde suggestie dat ons uit handen wordt genomen wat de EU beslist, want de EU wordt in de praktijk vooral gestuurd doro de Raad van Regeringsleiders, en dat zijn ationale politici onder nationale poitieke controle.

Ik denk dat het bankwezen en bepaalde andere groepen vrezen voor te veel controle door de EU, die hen belet hun graaipraktijken voort te zetten. Om PR redenen treden die liever niet zelf op de voorgrond, maar laten ze het werk opknappen door quasi-intellectuelen met quasi-gewichtige argumenten, zoals "verlies van sovereiniteit". Het is trouwens zeer waarschijnlijk dat ook sommige Amerikanen liever een zwakke EU zien. En dan heb ik het nog niet over Putin gehad!

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.