Demonstreren: een schurend grondrecht

Geschreven door: Redactie op

Het lukt gemeenten en politie niet altijd om het demonstratierecht te waarborgen. Dit constateert de Nationale ombudsman in zijn rapport ‘Demonstreren, een schurend grondrecht?’. De overheid neigt te veel naar risicomijdend gedrag. De Nationale ombudsman roept gemeenten en politie op om demonstraties volledig en zonder voorbehoud te faciliteren en terughoudend te zijn bij het opleggen van beperkingen en voorschriften. Elke inperking van de demonstratievrijheid moet in elk geval juridisch houdbaar zijn en goed gemotiveerd worden.

De Nationale ombudsman heeft in de loop der jaren verschillende rapporten gepubliceerd over het demonstratierecht. Daaruit komt naar voren dat burgemeesters en politie het demonstratierecht niet altijd voldoende waarborgen. Berichten in de media en diverse wetenschappelijke publicaties bevestigden dit beeld en hebben de Nationale ombudsman doen besluiten een onderzoek uit eigen beweging in te stellen. Met het rapport beoogt de Nationale ombudsman richting te geven aan de maatschappelijke discussie over het demonstratierecht. De ombudsman stelt het burgerperspectief centraal en biedt met zijn aanbevelingen een handelingskader voor zowel de overheid als demonstranten.

Conclusie

De Ombudsman concludeert dat de overheid naar risicomijdend gedrag neigt. Overheden beschouwen het demonstratierecht in de praktijk niet zelden als onderdeel van een belangenafweging: het recht op demonstreren versus het belang van de openbare orde en veiligheid. Daar waar de boodschap van de demonstratie omstreden is gaan belangen als openbare orde en veiligheid meespelen. Maar het grondrecht om te demonstreren mag geen onderdeel van deze belangenafweging zijn. De essentie van het grondrecht tot demonstreren moet voorop staan. Die essentie is dat de overheid zich tot het uiterste moet inspannen om demonstraties te faciliteren en te beschermen, zodat burgers in vrijheid hun mening – hoe impopulair ook – kunnen laten horen. Elke andere houding van de overheid doet afbreuk aan de kern van het demonstratierecht.

Greep uit de aanbevelingen

De Nationale ombudsman benadrukt dat hij bij het formuleren van zijn aanbevelingen het fundamentele recht om te demonstreren voorop stelt. Uit dat principe volgt dat er voor de overheid een positieve verplichting geldt om demonstraties zoveel mogelijk te faciliteren en te beschermen.

Aan de overheid:
• Zorg dat aanmelden loont door tijdens het contact vooraf de juiste grondhouding te tonen: volledig en zonder voorbehoud faciliteren.
• Leg alleen beperkingen of verboden op indien dit noodzakelijk is met het oog op de belangen genoemd in artikel 2 Wom. Motiveer iedere inperking van de demonstratievrijheid.
• Behandel alle demonstranten gelijk en neutraal en neem hun wensen als uitgangspunt. Houd uitsluitend demonstranten aan als daar juridisch houdbare gronden voor zijn en bij voorkeur pas na afloop van de demonstratie.

Aan de demonstrant:
• Tijdig aanmelden van de demonstratie en goed contact met de overheid maken de kans op een soepel verloop zo groot mogelijk.
• Zoek tijdens de demonstratie contact met de ordedienst en/of de politie als er problemen ontstaan.


Bron: www.nationaleombudsman.nl

Naam auteur: Redactie
Geschreven op: 19 maart 2018

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.