Begroting Veiligheid en Justitie

Geschreven door: Redactie op

In de op Prinsjesdag gepresenteerde (meerjaren-)begroting van het Ministerie van Veiligheid en Justitie worden, protesten ten spijt, een heel aantal aangekondigde bezuinigingen ingeboekt. Tijdens de algemene beschouwingen afgelopen week werd al duidelijk dat het kabinet deze begroting niet ongeschonden door het parlement zal krijgen.

In de meerjarenbegroting zijn namelijk de opbrengsten verwerkt van een aantal nog niet door het parlement aangenomen wetsvoorstellen. Het kabinet is voornemens per 2016 de eigen bijdrage in het strafrecht en voor gedetineerden en de verhoging van de griffierechten in te laten gaan. Het voorstel verhoging griffierechten is weliswaar verzacht met 13 mln. bij de begroting 2015, door onder meer de eerder voorgestelde verhoging van het lage en standaard griffierechttarief in bestuurszaken te beperken, maar stuit nog steeds op veel weerstand. Daarnaast zijn er extra staffels toegevoegd voor civiele geldvorderingen en zaken. De voorstellen met betrekking tot de stelselwijziging in de rechtsbijstand zijn uitgesteld tot 2017 vanwege het onderzoek door de commissie Wolfsen naar de kostenstijgingen binnen het stelsel van rechtsbijstand. Omdat de behandeling van een aantal voorstellen in het parlement nog niet heeft plaatsgevonden of nog niet is afgerond, is hier sprake van een risico op de begroting van VenJ.


Beleidsagenda

In de opgenomen beleidsagenda komen de onderwerpen aan de orde waarop Veiligheid en Justitie zich in 2016 en in de jaren daarna in het bijzonder zal richten. De onderwerpen in deze beleidsagenda zijn gegroepeerd rond zeven kernthema’s:
Nederland Veiliger, Nationale Veiligheid, Bestendiging en Versterking Rechtsstaat, Nationale Politie, Slachtoffer Centraal, Immigratie en Asiel en Kansspelen. Bij het werken aan al deze thema’s wil het kabinet – méér dan voorheen – de samenwerking zoeken. Dat is deels ingegeven door noodzaak, zoals blijkt uit de uitkomsten van de Commissie Hoekstra die onderzoek deed naar wat er allemaal misging rond Bart van U., de man die terwijl hij eigenlijk vast had moeten zitten twee moorden pleegde. Maar ook vanwege de resultaten die eerder zijn bereikt met intensieve samenwerking in een integrale aanpak. De afgelopen jaren is het kabinet steeds meer tot het inzicht gekomen dat voor veel veiligheidsproblemen de klassieke, louter strafrechtelijke benadering niet voldoende is. Een echt effectieve aanpak komt pas van de grond als er méér partijen bij zijn betrokken afkomstig uit verschillende disciplines; publiek en privaat.


Mutaties

Tabel 1 bevat de belangrijkste beleidsmatige budgettaire mutaties voor respectievelijk de uitgaven sinds de begroting 2015. De veiligheidsketen wordt fors versterkt. Hiermee kunnen de betrokken diensten en organisaties, ook bij voortzetting van het huidige dreigingsbeeld, de komende jaren doen wat nodig is om de jihadistische dreiging tegen te gaan. De middelen worden ingezet ter versterking van de VenJ diensten zoals de politie, het OM en de NCTV ten behoeve van de versterking van de lokale aanpak.
Als gevolg van het stopzetten van de procedure van het wetsvoorstel tot vernieuwing van het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand treden er in 2016 voor € 58 mln. besparingsverliezen op. Vooralsnog is de eerder ingeboekte daling in de uitgaven voor de jaren na 2016 in de meerjarencijfers gehandhaafd.
Uit het Prognose Model Justitiële ketens volgt nog een tegenvaller op de rechtsbijstand, die niet is betrokken bij de stelselherziening rechtsbijstand. De tegenvaller wordt met name veroorzaakt doordat er meer verzoeken voor rechtsbijstand zijn dan waarmee in de raming rekening is gehouden.
Wegens de lage bezetting in het gevangeniswezen, de jeugdinrichtingen en de vreemdelingenbewaring vallen bij DJI echter middelen vrij. Tevens levert de verhuur van Norgerhaven aan Noorwegen een besparing op. Daarnaast worden extra middelen toegevoegd aan de Forensische zorg.

Bij de griffierechten wordt als gevolg van een vertraging van de invoering van het wetsvoorstel aanpassing griffierechten een tegenvaller van € 19 mln. in 2015 verwacht. Er wordt thans uitgegaan van invoering per 1 januari 2016. Tevens wordt op de ontvangstenartikelen Straffen en Beschermen en Rechtspleging en Rechtsbijstand als gevolg van een vertraging in de invoering van de wetsvoorstellen bijdrageregelingen een tegenvaller van € 32 mln. in 2015 verwacht. Ook hier wordt nu uitgegaan van invoering per 1 januari 2016. Door deze vertraging doen zich ook besparingsverliezen voor in latere jaren.

Op het dossier Boeten en Transacties wordt in 2015 vanwege een tijdelijke verminderde inzet van digitale handhavingsmiddelen (onder andere door de vervanging van trajectcontrolesystemen, flitspalen en radarcontrole-systemen) en de coulance acties van de politie in het kader van de CAO onderhandelingen, een tekort verwacht van € 115 mln.

De stijging van de asielinstroom leidt onder andere tot hogere kosten bij de IND en Nidos. Voor deze extra kosten wordt vanuit de asielreserve € 56,5 mln. ingezet.


Rechtsbijstand en rechtspleging (artikel 32)

In afwachting van de bevindingen van de commissie Wolfsen heeft de voormalig Staatssecretaris de procedure met betrekking tot het wetsvoorstel voor de stelselvernieuwing gesubsidieerde rechtsbijstand opgeschort.

In tabel 32.2 is een uitsplitsing in uitgaven en in aantallen weergegeven van de productiegegevens van de Raad over de verschillende onderdelen binnen de rechtsbijstand.


Vreemdelingen (artikel 37)

Nederland moet vanaf 20 juli 2015 voldoen aan de Procedurerichtlijn. De Procedurerichtlijn brengt grote wijzigingen met zich mee. Deze richtlijn heeft betrekking op de procedure voor het aanvragen van een asielver-gunning. Het invoeren van deze richtlijn heeft onder andere tot gevolg dat op een andere wijze dan nu het geval is, wordt beoordeeld of aan een afwijzende beschikking schorsende werking moet worden verleend. In de richtlijn worden voorts inhoudelijke criteria gegeven voor het mogen toepassen van een grensprocedure. Aan de afhandeling van een zaak in beroep wordt een wettelijke termijn verbonden. De implementatie van de richtlijn kan leiden tot hogere opvangkosten, omdat het onderzoek naar medisch steunbewijs ertoe kan leiden dat het besluitvormingsproces van de asielaanvraag langer duurt.

Voor een structurele bed, bad, brood-voorziening is € 20 mln. beschikbaar gesteld.

Vreemdelingenbewaring is een ultimum remedium. Alvorens een maatregel van vreemdelingenbewaring op te leggen wordt eerst afgewogen of een lichtere toezichtmaatregel voorhanden is die effectief kan worden toegepast. In het wetsvoorstel Terugkeer en Bewaring is het ultimum remedium karakter van vreemdelingenbewaring nog duidelijker neergelegd. De Vreemdelingenwet wordt hiervoor aangepast.In 2016 zal de parlementaire behandeling van de wet Terugkeer en Bewaring worden afgerond. De alternatieven voor bewaring bestaan onder meer uit een jaarlijkse subsidieregeling voor het bevorderen van lokale terugkeer van vreemdelingen, een borgsom, een meldplicht met terugkeerbegeleiding vanuit de DT&V, al dan niet met onderdak in een vrijheidsbeperkende locatie. De subsidie wordt door DT&V aan organisaties verstrekt die de vreemdeling bij zelfstandige terugkeer faciliteren. Hiervoor is structureel € 1 miljoen beschikbaar.


Taakstelling regeerakkoord

Met het Regeerakkoord is de Rijksdienst vanaf 2016 een efficiencytaak-stelling opgelegd die oploopt tot in totaal € 1,1 mld. Het aandeel van VenJ in deze taakstelling bedraagt circa € 341 mln. structureel vanaf 2018. Het betreft een taakstelling van 8,9% op de apparaatsuitgaven. De apparaats-uitgaven op het terrein van immigratie en asiel zijn voor 13,3% aangeslagen. In tabel 91.4 is het VenJ-aandeel in de efficiencytaakstelling en de doorverdeling daarvan naar de grootste VenJ-onderdelen weergegeven.

Wetgevingsprogramma

In het slothoofdstuk 8 (pag. 127 t/m 134) van de toelichting op de begroting wordt traditiegetrouw een overzicht gegeven van het wetgevingsprogramma. Hangende en in voorbereiding zijnde wetsvoorstellen zijn hierin opgenomen.  

Kamerstukken II 2015/16, 34 300 VI, nrs. 1 en 2

 

 

Naam auteur: Redactie
Geschreven op: 18 september 2015

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.