NJB 16 (2016)

Vijfentwintig jaar Commissie Meijers

Pieter Boeles
In maart 1990 kwam de Commissie Meijers voor het eerst bijeen. Reeds drie maanden later was de ondertekening van de Schengen Uitvoeringsovereenkomst een feit. De commissie kwam dus veel te laat om het verdrag nog te kunnen tegenhouden. De ratificatie door de vijf verdragslanden zou evenwel nog jaren op zich laten wachten. Tijd genoeg om te proberen het tij te keren. Herman Meijers meende dat ‘een minnaar van de democratie niet anders kon dan hopen dat het tweede Verdrag van Schengen geen recht zou worden’. De ruim 25 jaren van het bestaan van de Commissie Meijers vallen samen met een – achteraf bezien stormachtige – ontwikkeling van het Europese asiel-, migratie- en strafrecht, ingebed in de al even overrompelend verlopende creatie van de Europese Unie.


Lees het hele artikel in Navigator.

De bescherming van persoonsgegevens

De taak van de Europese Unie de rechtsstaat inhoud te geven en de rol van de onafhankelijke autoriteiten

Hielke Hijmans
De taak van de Europese Unie om de rechtsstaat inhoud te geven op het terrein van privacy en gegevensbescherming wordt mede vorm gegeven via het beleid en de keuzes van de onafhankelijke toezichthoudende autoriteiten. De Europese Verdragen en ook het Hof van Justitie hebben de volledige onafhankelijkheid van deze autoriteiten benadrukt als een essentieel element van toezicht. Ook deze bijdrage beschouwt de onafhankelijkheid van deze nieuwe overheidsmacht als een groot goed. De bijdrage bespreekt echter ook kanttekeningen bij deze volledige onafhankelijkheid. Zoals op zoveel gebieden is het zaak ervoor te zorgen dat de autoriteiten opereren binnen een functionerende context van checks en balances.


Lees het hele artikel in Navigator.

Europese gegevensuitwisseling in strafzaken anders bekeken

Els De Busser
In deze bijdrage staat de rechterlijke toetsing en de bescherming van de positie van de burger bij het grensoverschrijdend uitwisselen van gegevens in strafzaken centraal. De bijdrage is onderverdeeld in drie ‘momenten’ van gegevensuitwisseling waarin de rechtsbescherming van de burger een rechterlijke toetsing al dan niet noodzakelijk maakt. Het eerste moment is dat waarop gegevens worden verzameld en bewaard. Een tweede moment dat vragen oproept naar de rechtspositie van de burger is het grensoverschrijdend uitwisselen van gegevens en het gebruik daarvan als bewijs in een strafprocedure in de verzoekende staat. Als derde moment wordt de schijnwerper op de samenwerking in strafzaken met derde staten gericht. Tot slot worden de meest relevante aanbevelingen ter verbetering van de rechtspositie van de burger in Europese gegevensuitwisseling besproken.


Lees het hele artikel in Navigator.

Beware of Courts Bearing Gifts

Marios Costa en Steve Peers
In dit artikel wordt het beginsel van transparantie in de rechtsorde van de Europese Unie (EU) opnieuw onder de loep genomen, met als vertrekpunt de rol van het Hof van Justitie van de EU met betrekking tot de ‘presumptions of non-disclosure’ van EU-documenten. Doel van deze bijdrage is te onderzoeken welke rol de rechterlijke macht speelt in relatie tot de volgende, tweeledige vraag: Hoe open kan het besluitvormingsproces binnen de Unie zijn, en is het mogelijk voor burgers om deel te nemen aan het besluitvormingsproces van instellingen, organen en andere instanties? Dit artikel beargumenteert dat gebreken in accountability terzake het recht op toegang tot documenten tot op bepaalde hoogte zijn opgevuld doordat het EU-Hof beperkingen stelt aan ruim geformuleerde afwijkingen van dit recht. Niettemin luidt de conclusie dat de accountability standaarden verslechterd zijn als gevolg van vaste jurisprudentie over algemene aannames (‘presumptions’) tegen openheid. Hoewel de EU-wetgever als standaard een zo ruim mogelijke toegang tot documenten heeft gesteld, in de rechtspraak is dit helaas teruggedraaid naar geheimhouding, in het bijzonder met betrekking tot niet-wetgevende documenten.


Lees het hele artikel in Navigator.

Europese besluitvorming

Toegankelijker, begrijpelijker, transparanter

Robert de Groot
De Commissie Meijers houdt de Nederlandse regering scherp op mogelijke implicaties van nieuwe Europese voorstellen, specifiek op de gebieden justitie, migratie en veiligheid. Deze scherpte is nodig in een tijdsgewricht dat grote druk op ons handelen legt. We hebben al 25 jaar mogen profiteren van deze kritische, constructieve, maar vooral waardevolle blik van de Commissie Meijers. De auteur hoopt nog vele jaren op deze blik te mogen rekenen.


Lees het hele artikel in Navigator.

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.