Minimumstraffen

Lees hier de scriptie ‘Minimumstraffen - Stoelendans tussen rechter en wetgever' van Johan Huizenga (masterscriptie Strafrecht en Criminologie, Rijksuniversiteit Groningen, begeleider: mr. dr. N.J.M. Kwakman, beoordeling: 9).

In deze scriptie van Johan Huizenga staat de vraag centraal of het instellen van wettelijke strafminima de democratische legitimatie van de straftoemeting kan bevorderen.
Het Nederlandse strafrecht kenmerkt zich door een grote mate van vrijheid voor de rechter, onder meer waar het gaat om de straftoemeting. De individualiseringsgedachte staat centraal, waarbij het uitgangspunt is dat de rechter de straf zo nauwkeurig mogelijk toesnijdt op elke concrete dader. In veel andere landen is de rechterlijke vrijheid minder ruim. Men probeert een balans te creëren tussen rechtszekerheid en rechtsgelijkheid enerzijds en rechterlijke vrijheid anderzijds. De rechtsstatelijke beginselen van machtenscheiding en democratie legitimeren de wetgever om de strafwaardigheid van feiten in regelgeving te verankeren. Hij is bevoegd om de strafmaat, zowel met boven- als met ondergrenzen, in te kaderen. Maatschappelijke opvattingen over genoegdoening en normbevestiging kunnen op die manier vertaald worden in delictspecifieke minima. Door het stellen van een strafminimum wordt uiting gegeven aan de mate van afkeurenswaardigheid van het delict zoals die op enig moment in de samenleving wordt beleefd. Daarmee krijgen straffen een grotere democratische legitimatie: essentieel voor overheidsoptreden dat zo ingrijpend van aard is. Daarnaast bevorderen minima het maatschappelijk debat over de (relatieve) strafwaardigheid van feiten, kunnen zij leiden tot meer consistentie in de straftoemeting en zijn er, afhankelijk van de wijze van invoering, aantoonbare resultaten te bereiken op het gebied van speciale preventie en de beveiliging van de maatschappij.

Naam auteur: Redactie
Geschreven op: 18 december 2014

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reacties

Frits Jansen schreef op :
Waar rechters in detail moeten motiveren waarom ze iemand veroordelen, ontbreekt die exactheid volkomen bij de straftoemeting. Hoogstens kan het uitgangspunt zijn dat gelijke gedragingen onder gelijke omstandigheden met een vergelijkbare dader tot dezelfde straffen moeten leiden, hoe moeilijk dat ook is omdat gevallen vaak niet te vergelijken zijn. Bovendien is te verdedigen dat precedenten juist niet maatgevend zijn, vanwege de roep in de maatschappij om zwaardere straffen, of - zoals in de VS - vanuit het inzicht dat zwaar straffen helemaal niet helpt.

Het probleem met minimumstraffen is dat deze de rechter belemmeren om maatwerk te leveren waar de minimumstraf evident te hoog zou zijn. In landen die wel minimumstraffen kennen dwingt dat tot trucs, zoals het vaker aannemen van straf- en schuldontlastingsgronden.

Natuurlijk vergroten wettelijke voorschriften de "democratische legitimering". Een moeilijkheid is echter dat die erg omvangrijk en ingewikkeld zullen worden als die ook uitzonderingen moeten dekken waarin een minimumstraf anders niet gerechtvaardigd zou zijn. En het nadeel van al te gedetailleerde wettelijke regelingen is dat je dan door de bomen het bos niet meer ziet,

Uiteindelijk is het probleem dat het strafrecht een overblijfsel is uit land vervlogen tijden, toen "leedtoevoeging" minder vragen opwierp. Onder invloed van de verlichting is het strafrecht sinds de 18de eeuw "vermenselijkt". Het hoort erbij dat slachtoffers vinden dat straffen te licht zijn, en veroordeeld verdachten dat die te zwaar zijn. Uiteindelijk vloeit dat voort uit een christelijk moraal.

Voorstanders van zwaardere straffen zijn vaak "rechts", en anti-islam. Realiseren zij zich dat zwaardere straffen iets is wat juist bij de islam past? Is Wilders een crypto-moslim? Het lijkt op fanatieke hom-haters die later zelf homo blijken te zijn.

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.