De Uitspraak: Mag je alles op internet beweren waar je zin in hebt?

Mag je zomaar alles beweren over een ander waar je zin in hebt, op Faceboook, Twitter en in blogs?

De Zaak.

Een streekziekenhuis eist dat een familielid van een overleden patiënt ophoudt met het ‘lastigvallen’ per telefoon, email en op internet van de medische staf, het bestuur en medewerkers. Alles wat zij beweert, op Twitter, Facebook en in twee weblogs, is onjuist, grievend en smadelijk voor het ziekenhuis en de staf.

De vrouw vindt echter dat zij de vrijheid heeft om haar mening onbelemmerd te publiceren. Zij heeft een aantal klachten tegen het ziekenhuis ingediend. Het ziekenhuis eist dat de vrouw alle grievende uitlatingen verwijdert, op twitter haar beschuldigingen rectificeert en ophoudt met mailen en bellen.

De feiten.

De vrouw valt het ziekenhuis aan op het overlijden van haar moeder. Dat is volgens haar te wijten aan ‘experimenten’, respectievelijk de weigering om hulp in het buitenland te zoeken. Op internet gebruikt zij termen als Auschwitz, Mengele en noemt ze namen van verantwoordelijke artsen. Overleg tussen partijen noch sommaties ermee op te houden, hadden effect. Het ziekenhuis stelt gedurende enige tijd een medewerker fulltime kwijt te zijn geweest aan het reageren op de aantijgingen van de vrouw.

Welke maatstaf hanteert de rechter?

De kern van de kwestie is of de vrouw onrechtmatig heeft gehandeld. De rechter overweegt dat „een ieder de vrijheid heeft zijn of haar hart te luchten en zich op negatieve wijze over iemand anders uit te laten, ook als die uitlatingen een beschuldiging aan het adres van een ander inhouden. Dat recht om vrijelijk zijn mening te uiten, vindt zijn begrenzing in het geval daarmee iemands eer en goede naam op onrechtmatige wijze wordt aangetast.”

Hoe verweert de vrouw zich?

Zij claimt dat een onbekende op haar accounts inbrak en verantwoordelijk is voor de inhoud ervan. Verder zegt ze dat ze de gewraakte teksten al heeft verwijderd. Tegelijk wil ze niet worden gedwongen om dergelijke teksten te verwijderen. Ze erkent dat ze boos is op het ziekenhuis.

Hoe oordeelt de rechter?

Die vindt haar beschuldigingen suggestief en grievend. Maar ook zo ernstig dat er daarom hoge eisen gesteld moeten worden aan de betrouwbaarheid ervan. Haar verweer vindt de rechter niet consistent – ook lijkt de vrouw niet te betwisten wat het ziekenhuis haar verwijt. De rechter gaat er daarom van uit dat de internetteksten voor haar rekening kunnen komen. De vrouw erkent bovendien dat ze haar beschuldigingen niet kan staven. Dat betekent dus dat ze onrechtmatig handelt. Het recht op bescherming van de eer en goede naam van het ziekenhuis en de medewerkers weegt daardoor zwaarder dan haar vrijheid van meningsuiting. Dat geldt ook als het eventueel waar zou zijn dat haar moeder overleed door onzorgvuldigheid van het ziekenhuis. Ook dan mag je je nog niet zó grievend uitlaten. De rechter gebruikt in de inleiding bij het vonnis het begrip ‘internetterreur’.

Wat moet de vrouw doen?

Rectificeren via Twitter, alle postings van haar weblog verwijderen, evenals de reacties, de tags (zoekwoorden) en de opgenomen telefoongesprekken.


Lees hier de uitspraak (LJN BY1807).

Deze Uitspraak is ook te lezen op Recht en Bestuur.

Bron afbeelding: 96dpi

Folkert Jensma

Naam auteur: Folkert Jensma
Geschreven op: 22 november 2012

Juridisch redacteur, commentator en blogger bij NRC

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reacties

Egbert Dommering schreef op :

Het komt helaas steeds vaker voor dat mensen misbruik maken van de gemakkelijke toegankelijkheid van internetmedia (blogs, twitter accounts, Facebook, websites) om hun vuil te spuiten tegen een bedrijf of instelling waar ze iets tegen hebben. In dit geval gaat het om een ziekenhuis in Enschede (MST). Meestal is er vage feitelijke basis in een vermeende verkeerde behandeling. Vroeger kon je met een spandoek voor de deur gaan staan of dreigbrieven sturen, maar nu heeft iedereen toegang tot publieksmedia waarmee alle beledigingen zonder kosten kunnen worden verspreid. Sommige rechters nemen al het woord ‘internetterreur’ in de mond. Het behoeft geen betoog dat het verspreiden van grievende en beledigende uitingen zonder of onvoldoende feitelijke grond onrechtmatig is. Rechters staan dan voor de vraag hoe je mededelingen die via deze fijnmazige media worden verspreid en worden opgepakt en vastgehouden door zoekmachines, kunt verbieden en rectificeren. Zoekmachines kunnen bovendien actief aan de praat worden gehouden door aan je bericht op internet een zogenaamde metatag toe te voegen: een verborgen toevoeging van een trefwoord (bijvoorbeeld de naam van de instelling) dat de zoekmachine pakt. Daarmee verhoog je dus de kans dat de zoekmachine naar de beledigende mededeling zal verwijzen, deze opslaat en in een zoekresultaat blijft produceren, ook als de oorspronkelijke mededeling al is verwijderd. Dat is voor de rechters en advocaten een lastige klus. De overwegingen in deze zaak beslaan twee pagina’s, de verboden en rectificaties meer dan drie.
Het eerste bevel gaat over de verwijdering van ongeveer zestig onrechtmatige mededelingen (waaronder de onvermijdelijke vergelijking tussen het ziekenhuis en Auschwitz; de fantasie van schelders is beperkt) inclusief de metatags die aan die mededelingen hangen. Het tweede bevel herhaalt dat voor de blog en Facebook pagina van de gedaagde. Het derde bevel gaat over een aan de zoekmachines te richten mededeling al deze beweringen uit hun geheugen (de zogenaamde cache) te verwijderen. Bij de opgelegde rectificatie gaat het nog goed bij de blog en Facebook pagina’s. Gedaagde moet daarop een mededeling plaatsen dat de rechter heeft geoordeeld dat hij onrechtmatige en ongegronde mededelingen heeft verspreid. Maar hoe doe je zoiets bij een twitterbericht dat maar 144 tekens per tweet kent? Het lijkt op de wetgevingsregel die Gulliver in Brobdingnac tegen komt: een wet mag niet meer tekens beslaan dan er letters in het alfabet zijn. Een collega rechter in Almelo had in een andere zaak dit jaar al eens een twitterrectificatie van meer dan 144 tekens opgelegd. Deze rechter moet hebben gedacht: in dat gat zal ik niet toeren. De opgelegde rectificatie luidt: ‘RECTIFICATIE: ik verklaar dat ik onrechtmatige en ongegronde uitlatingen heb getwitterd met betrekking tot MST.’ Dat is inderdaad minder dan 144 tekens, maar het is om een andere reden fout. De rechter kan namelijk niet bevelen dat iemand zijn (onrechtmatige) mening verandert. Hij kan alleen bevelen te publiceren dat de rechter die mening onrechtmatig vindt. Een postacademiale cursus twitterrectificaties is dringend gewenst.

Egbert Dommering is emeritus hoogleraar informatierecht aan de Universiteit van Amsterdam en NJB-expert.

Agenda

Afbeelding

Ontmoet vakgenoten en bespreek actuele onderwerpen in de LinkedIn-groep van het Nederlands Juristenblad.

 

 



Lees en doorzoek het NJB online in Navigator

Inloggen

U maakt gebruik van een verouderde browser

Het gebruik van een verouderde browser maakt uw computer onveilig en tevens ongeschikt voor het optimaal raadplegen van deze website.

De website van het NJB - Nederlands Juristenblad is namelijk geoptimaliseerd voor een nieuwere versie van uw browser.
In de meeste gevallen waarin het fout gaat, betreft dit het gebruik van de Internet Explorer browserversie 7 of 8.
Deze website is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 9 en hoger, Google Chrome, Safari en Firefox.

Bekijk hier of er een nieuwere versie van uw browser beschikbaar is.